U bent hier

Burgerschapsvorming: mens en burger worden op school

Wat u op school beoogt en doet in de vorming van leerlingen en studenten, is veel meer dan wat meestal burgerschapsvorming heet. Op school word je mens én burger. Ook voor u is burgerschapsvorming ongetwijfeld onderdeel van de grotere pedagogische opdracht die u zichzelf stelt. En heeft het alles te maken met de grote thema’s van deze tijd, zoals duurzaamheid, diversiteit en vreedzaam samenleven. Maar hoe dan precies, en waar zie je dat op school concreet allemaal terug?

Dit is allemaal burgerschapsvorming:

  • een schurend gesprek in de klas
  • leerlingen die de wethouder kritisch ondervragen over veiligheid
  • een viering die leerlingen doet stilstaan bij wat waardevol is in hun leven
  • een goededoelenactie die leerlingen de ogen opent voor hun bijdrage aan de samenleving
  • de schoolleiding die leerlingen serieus neemt als gesprekspartners
  • ...

De politieke en maatschappelijke discussie over burgerschapsvorming maakt het des te belangrijker om scherp te hebben hoe u op school leerlingen helpt om mens en burger te worden en vanuit welke mensvisie(s) u dat doet.

Verus helpt daar graag bij vanuit een brede kijk op burgerschapsvorming. Wat ons betreft is de bedoeling daarvan om leerlingen toe te rusten om zich op een volwassen manier te verhouden tot zichzelf, hun directe omgeving en de wereld. Verus brengt graag met u in kaart wat voor u de bedoeling is van 'mens en burger worden' op school, hoe die verbonden is met de schoolidentiteit en hoe die in de praktijk gestalte krijgt (en misschien nog meer kan krijgen).

Drie dimensies van burgerschap

In een sparringgesprek of tijdens een studiedag of visitatie maken we met u helder wat ‘mens en burger worden’ allemaal inhoudt en wat het op uw school betekent. We gaan daarbij uit van drie dimensies van burgerschap:

  1. sociaal burgerschap: alles wat nodig is om goed te kunnen functioneren in de samenleving en te kunnen bijdragen aan goed samenleven
  2. moreel burgerschap: de deugden en kwaliteiten die een mens nodig heeft om goed te kunnen leven, zoals verantwoordelijkheid, respect, verdraagzaamheid, compassie
  3. democratisch burgerschap: de rechten en plichten van burgers in een democratische samenleving, zoals vrijheid van meningsuiting, stemrecht en handelen in overeenstemming met de democratische basiswaarden vrijheid, gelijkheid en solidariteit

De overheid mag van scholen verwachten dat ze aandacht besteden aan al deze drie dimensies van burgerschap. Wij gaan graag met u na hoe u dat doet, vanuit de pedagogische opdracht die u zichzelf stelt, en hoe u deze drie dimensies meer met elkaar in samenhang kunt brengen. Daarbij betrekken we altijd de vraag hoe de levensbeschouwelijke traditie waarin uw school staat, deze pedagogische opdracht voedt. Zo wordt ook duidelijk hoe levensbeschouwelijke vorming bijdraagt aan ‘mens en burger worden’.

Wat is nou eigenlijk de bedoeling?

Op al deze drie dimensies is het belangrijk om goed in het oog te houden wat de bedoeling ervan is. Zoals alle onderwijs is ook burgerschapsvorming gericht op richting geven én vrijheid bieden. Burgerschapsvorming dient niet alleen om leerlingen en studenten te leren hoe ze zich horen te gedragen in de Nederlandse democratische samenleving (socialisatie). Burgerschapsvorming is er ook – en misschien vooral – om hen toe te rusten, te enthousiasmeren en te ondersteunen om hun eigen leven te leiden, op verantwoordelijke en volwassen wijze (persoonsvorming).

 

Aanbod

Diensten

Om onze leden te ondersteunen bij burgerschapsvorming hebben we specifieke dienstverlening ontwikkeld, die aansluit op de behoefte van scholen. We hebben daarbij op het oog dat wij u helpen om zelf in uw team of school verder aan de slag...

Producten

Geïnspireerd door het werk van Jonathan Sacks, worden we in deze uitgave uitgedaagd om als school en scholenkoepel op reis te gaan met geloof, hoop en liefde als kompas. Sacks...

Terwijl scholen hun best doen om burgerschapsvorming handen en voeten te geven, wordt de politiek ongeduldiger. Berichten over toenemende radicalisering en maatschappelijke segregatie versterken de roep om verbetering van de...

In deze brochure geven we u een inkijkje in verschillende scholen voor voortgezet onderwijs, die burgerschap op de kaart hebben gezet. Elk op hun eigen manier en met een eigen visie...

PDF icon Download (1.5 MB)

Vragen of opmerkingen?

afbeelding van Jacomijn van der Kooij
teamleider Zin in Onderwijs
0348 74 44 16
afbeelding van Guido de Bruin
adviseur identiteit / verhalenverteller
0348 74 44 13