U bent hier

Waardegericht leiderschap: welke waarden spelen een sleutelrol in jouw organisatie?

Je wilt als schoolleider leraren meer professionele ruimte geven, maar loopt tegen allerlei bestaande structuren aan. Het is één voorbeeld van situaties in een onderwijsorganisatie waarin waarden en gezamenlijke betekenisgeving een sleutelrol spelen. Lector Inge Andersen doet er namens Penta Nova onderzoek naar. Haar doel: schoolleiders po, vo en mbo ondersteunen bij het ontwikkelen en verder vormgeven van waardegericht leiderschap

Ken je kompas

Waarden hebben betrekking op betekenisgeving, op ideeën over wat van waarde is, wat goed en slecht is en hoe je daar als onderwijsprofessional of onderwijsorganisatie vorm aan kunt geven. In onze samenleving vol tegenstellingen en groeiende diversiteit, is het zeker als leider van groot belang een kompas te hebben en bij praktijkvraagstukken en dilemma’s ruimte te creëren voor een dialoog om tot een goede oplossing te komen.

Schoolleiders lopen bijvoorbeeld aan tegen situaties waarin de meningen verschillen over wat gewenst gedrag is, er communicatieproblemen zijn tussen leraren en ouders of tussen verschillende organisatielagen, somt Andersen op. “Hoe draag ik als schoolleider bij aan verbinding in een context van diversiteit, hoe geven we vorm aan een waardegerichte dialoog als wegkijken geen optie meer is? Al deze situaties gaan over waarden, die ook kunnen botsen.”

Botsende waarden

Andersen neemt de professionele ruimte binnen een organisatie als voorbeeld. “Stel je wilt meer ruimte geven aan leraren, aan individuele afdelingen. Maar de hele structuur van de organisatie is daar niet op ingericht: die is nog gestoeld op heel andere opvattingen over leiderschap. Dan botst de manier waarop je wilt werken met de manier waarop je organisatie in elkaar zit.”

In de praktijk ziet Andersen dat bestuurders, schoolleiders en leraren vaak hard hun best doen om nieuwe dingen te doen binnen oude, niet passende regels, systemen en structuren. Het nieuwe wordt gedaan terwijl tegelijkertijd het oude in stand wordt gehouden. “Gecombineerd met de hoge werkdruk resulteert dat er vaak in dat de dialoog tussen collega’s en/of tussen organisatielagen opzij wordt geschoven of niet diepgaand genoeg wordt gevoerd. Dit terwijl die dialoog juist nodig is om tot een oplossing te komen.”

De rol van de schoolleider

Hoe kunnen leiders die dialoog tóch voeren en mensen stimuleren om in gesprek te gaan over de waarden van waaruit zij werken, over de opvattingen die zij hebben en betekenissen die zij aan zaken toekennen? Dáár doet Andersen de komende jaren onderzoek naar, samen met associate lector Lisette Uiterwijk. En dan gaat het hen niet om heidagen en abstracte discussies, maar om bewustwording en het bespreekbaar maken van waarden in de dagelijkse praktijk. Waarden vormen namelijk een belangrijke bron om mee richting te geven aan besluitvorming en acties.

Verus ondersteunt het lectoraat Waardegericht Leiderschap, dat gericht is op de ontwikkeling en verbetering van leiderschap in het onderwijs.

Het onderzoek wordt verricht vanuit een kenniskring, in samenwerking met scholen. Aan de kenniskring nemen naast vertegenwoordigers van de bij Penta Nova aangesloten hogescholen ook schoolleiders en bestuurders deel in een binnen- en buitenkring. In die laatste is nog plaats voor nieuwe deelnemers. Aanmelden kan bij Inge Andersen, i.andersen@hsmarnix.nl.

Andersen nodigt u uit op de jubileumconferentie van Penta Nova,waar zij een discussie leidt over waardegericht leiderschap. Joris Luyendijk en Louise Stoll zullen daar ook een keynote verzorgen. Vrijdag 15 februari - 10.30 - 16.00 uur - Utrecht

PO | VO

Aanmelden voor de Verus nieuwsbrief

Iedere week het laatste nieuws uit het onderwijs