U bent hier

Coronacrisis legt fragiel onderwijssysteem van Curaçao bloot

In Nederland werd de afgelopen weken veel gesproken over kansenongelijkheid. Belangrijke aanjager is de coronapandemie. Verbazingwekkend genoeg wordt er nauwelijks aandacht besteed aan de eilanden in het Nederlandse koninkrijk. Verus sprak daarom met schoolbestuurders Royla Pierre (RKCS) en Maghalie van der Bunt (VPCO) uit Willemstad, Curaçao.

De onderwijssituatie op het eiland is in slechte staat en is hard aan verbetering toe. De coronacrisis heeft deze gebreken op het eiland voor de Nederlandse politiek een stuk zichtbaarder gemaakt. ‘’Door de pandemie, en Tweede Kamervragen die over ons onderwijs zijn gesteld, is de erbarmelijke situatie van het onderwijs op het eiland blootgelegd’’, vertelt Maghalie van der Bunt, directrice van Vereniging voor Protestants Christelijk Onderwijs hieraan toe.

Want: al jaren trekken schoolbesturen aan de bel over de slechte onderwijssituatie op het eiland. ‘’Dan moet je denken aan de status van het onderhoud van gebouwen, gebrek aan digitalisering, verouderde methodes en schaarste aan gekwalificeerd personeel’’, legt Van der Bunt uit.

Geen digitale middelen

Van de ongeveer 80 scholen op het eiland waren maar een aantal toegerust met digitale faciliteiten om onderwijs op afstand te verzorgen. In alle andere gevallen bleef het onderwijs op locatie ‘gewoon’ doorgaan, eventueel in kleinere groepen. ‘’Veel van onze scholen hebben onvoldoende internet, geen digiborden en er zijn geen digitale apparaten zoals laptops of tablets. Leerkrachten maken vaak gebruik van hun privé-apparaten, zegt Van der Bunt.

Van der Bunt noemt het dan juist positief dat de pijnlijke situatie eerder dit jaar op de Nederlandse politieke agenda is gekomen. ‘’Wat altijd verbloemd is gebleven, heeft in Nederland eindelijk aandacht gekregen. Het resultaat hiervan is dat er 30 miljoen euro deze kant op komt voor ons onderwijs. Daar zijn we erg blij mee.’’

'Wat altijd verbloemd is gebleven, heeft in Nederland eindelijk de aandacht gekregen'

Kansenongelijkheid

Toch is deze 30 miljoen euro bij lange na niet genoeg. Dit zal namelijk worden besteed aan het onderhoud van scholen. Maar de kwaliteit van het onderwijs moet óók omhoog om gelijke kansen voor elk kind te creëren. ‘’Je merkt nu dat in de andere landen van het Nederlandse koninkrijk de kansen niet gelijk zijn. We doen daarom een beroep op onze politici en leiders, omdat deze situatie niet zo voort mag bestaan.’’

Ook kampt het eiland met vluchtelingenproblematiek van buurland Venezuela. ‘’De vluchtelingenkinderen die momenteel op Curaçao wonen, hebben ook recht op onderwijs’’, zegt Royla Pierre, van Stichting Rooms Katholiek Centraal Schoolbestuur. ‘’Zo hebben we bijvoorbeeld de casus van een illegale leerling uit Venezuela, die niet is verzekerd voor gezondheidszorg. Als dit kind met het coronavirus besmet raakt, moeten wij met behulp van onze kerken de kosten vergoeden. Er komt zoveel problematiek bij kijken die je je in Nederland niet voor kunt stellen. Zelfs zoveel dat leerkrachten voor eten zorgen en zelfs kleding van deze kinderen wassen. Doordat deze leerlingen en hun ouders weinig kansen hebben, blijft het een vicieuze cirkel’’, zegt Van der Bunt.

Bekostiging ontoereikend

Een van de grootste verschillen met het onderwijs in Nederland is de aandacht voor de zorg voor kinderen. Zo zijn er in Nederland veel meer middelen: op financieel gebied maar ook wat betreft professionals voor zorgleerlingen. Daarnaast is de bekostiging van het onderwijs op Curaçao ontoereikend. ‘’Er is geen geld voor werkboekjes. Deze worden nu gekopieerd, als daar überhaupt al geld voor is, of sommen worden overgeschreven van het bord. Maar de tijd die een kind kwijt is aan alles overschrijven, had allang besteed kunnen worden aan het máken van de sommen.’’

'Er is geen stabiele basis als er in tien jaar tijd tien verschillende onderwijsministers zijn'

Behalve het gebrek aan passende (digitale) middelen, zijn ook de omstandigheden waarin leerkrachten werken niet optimaal. Zo zijn er geen airco’s in lokalen, is er behoorlijk achterstallig onderhoud, kunnen sommige ramen niet eens open of dicht en zijn er lekkages. Het probleem is al vaak genoeg aangekaart bij lokale politici, maar heeft tot zover weinig succes. ‘’Er zijn de afgelopen tien jaar veel wisselingen geweest op het gebied van onderwijs. Er is geen stabiele basis als er in tien jaar tijd tien verschillende ministers zijn’’, zegt Pierre.

Leerkrachten

Een ander groot verschil is dat er in Nederland extra middelen beschikbaar zijn gesteld om achterstanden in het onderwijs weg te werken. Maar op Curaçao is er enkel bezuinigd, waaronder ook op de arbeidsvoorwaarden van leerkrachten. En juíst de gekwalificeerde leerkrachten zijn zo belangrijk voor de scholen, benadrukt Pierre. De behoefte aan leraren in het funderend onderwijs is enorm. En waar voor het voortgezet onderwijs een specifieke uitzendregeling geldt, waarbij de overheid voor docenten en hun gezin tickets betaald, verhuiskosten en een inrichtingsvergoeding regelt, is dat voor het primair onderwijs niet zo.

Maar je moet ook wel het type zijn om op Curaçao te werken. ‘’Het is niet bepaald een gespreid bedje waar je op terechtkomt. Je kunt hier echter wél echt het verschil maken. Je bent hier namelijk het belangrijkste instrument voor de leerlingen. Hier kun je nog veel stappen zetten en resultaten bereiken’’, vindt Van der Bunt. En de modernisering en digitalisering van het onderwijs is daar ook onderdeel van.

Probleem aanpakken

Daarom hopen de twee directeuren dat er nog extra hulp vanuit Nederland komt. ‘’We hopen dat onderwijs on de koninkrijkagenda komt te staan. We zijn ook kortgeleden met onze eigen onderwijsminister rond de tafel gegaan om de problemen te bespreken, maar we hopen ook dat Nederland met ons meedenkt en helpt. Ondertussen blijven we het gevecht op het eiland aangaan met onze eigen leiders’’, benadrukt Pierre.

'Het gebrek aan digitalisering speelt een grote rol bij vervolgstudies'

Uiteindelijk heeft de onderwijssituatie op het eiland ook effect op Nederland. Want leerlingen van Curaçao die na de middelbare school naar Nederland vertrekken om te studeren, hebben het vrij lastig. ‘’In principe krijgen middelbare scholieren hier gelijktijdig dezelfde examens, maar het gebrek aan digitalisering speelt een grote rol bij de vervolgstudies. In Nederland gaat alles online. Van het inschrijven voor een studie tot het opvragen van medicijnen. Als je dat nooit meekrijgt, is het een behoorlijke omschakeling’’, zegt Van der Bunt.

Ook de taalproblematiek vergt aandacht. De beheersing van de Nederlandse taal is van groot belang om te concurreren op de arbeidsmarkt, maar bij veel kinderen op het eiland niet op het vereiste niveau. Van der Bunt pleit dan ook voor meer onderwijstijd om de talen te versterken. ‘’Er is hier minder onderwijstijd voor talen dan in Nederland, terwijl de kinderen hier zowel Engels, Nederlands, Spaans en Papiaments leren op de basisschool. Bij digitalisering en meer aandacht voor taal kan de kern van het probleem al worden aangepakt.’’

PO | VO

Aanmelden voor de Verus nieuwsbrief

Iedere week het laatste nieuws uit het onderwijs