U bent hier

Segregatie en integratie

Segregatie is een kwestie die de discussie over het onderwijs op dit moment zwaar belast. Hoewel in moderne samenlevingen altijd onoverbrugbare tegenstellingen dreigen te ontstaan – op basis van etniciteit of regio, inkomen of leefstijl – wordt integratie al zo’n twintig jaar ervaren als een acute kwestie. Velen zijn bezorgd dat de samenleving langs etnische, culturele en religieuze scheidslijnen uit elkaar zal vallen. Bij het oplossen van dat integratieprobleem wordt veel verwacht van het onderwijs.

Er wordt gesuggereerd dat het bestaan van bijzonder onderwijs sowieso de integratie zou belemmeren. Om segregatie tegen te gaan, wordt bepleit bijzondere scholen in ieder geval het recht te ontnemen leerlingen af te wijzen, die de grondslag van de school niet onderschrijven. Het zou beter zijn als alle kinderen samen naar school gingen en daar alvast geconfronteerd worden met de diversiteit van de samenleving, zo is de gedachte.

Hoewel de herinnering hieraan vrijwel verdwenen lijkt uit het collectieve geheugen, is de vrijheid van onderwijs juist ontstaan als antwoord op die vraag: hoe kan het best worden bevorderd dat de verschillende bevolkingsgroepen deel worden van die ene Nederlandse samenleving? Het toen gevonden antwoord luidde: door ze vanuit hun eigen achtergronden en culturele mogelijkheden onderwijs te laten geven. Dat geeft hun de vrijheid op basis van deze achtergronden en mogelijkheden invloed uit te oefenen op de toekomst van de samenleving als geheel en bij te dragen aan het bonum commune, het gemeenschappelijk goede.

De vrijheid van onderwijs bevordert niet alleen de integratie van groepen die zich van de samenleving dreigen af te keren en zich dreigen te verschansen in een eigen subcultuur. Als zij wordt opgevat als vrijheid voor onderwijs bevordert die vrijheid dat allen inbrengen wat zijzelf beschouwen als het beste waarover zij cultureel gesproken beschikken. Zo wordt niet alleen voorkomen dat de samenleving desintegreert, maar wordt ook bevorderd dat zij zich vernieuwt. De ideeën en leefvormen van groepen die tot dan toe aan de rand van de cultuur stonden, worden dan opgenomen in de samenleving.

Vragen of opmerkingen?

afbeelding van Dico Baars
adviseur public affairs
0348 74 44 37