U bent hier

Q&A leerling/onderwijsgerelateerd

Hier beantwoorden we vragen over zaken die leerling/onderwijsgerelateerd zijn en bij ons binnenkomen vanwege de coronacrisis. Is er nog iets niet duidelijk? Neem dan contact op met onze juridische helpdesk, 0348 74 44 60, helpdesk@verus.nl.

Kun je een medewerker of leerling verplichten tot het dragen van een mondkapje op school?

Op 31 augustus 2020 schreef minister Slob een brief aan de Tweede Kamer over de voorbereiding van het nieuwe schooljaar 2020-2021 en zette een aantal afspraken op een rij in verband met COVID-19. Wat staat in de brief over de mondkapjesplicht? Mondkapjes op scholen zijn volgens het OMT/RIVM en de regering vanuit gezondheidsperspectief nu niet noodzakelijk.

Er zijn niettemin scholen die het dragen van mondkapjes invoeren, in aanvulling op de hygiëne- en veiligheidsrichtlijnen van het RIVM en voor de veiligheidsbeleving op school. Zij beschouwen het dragen van mondkapjes dan als onderdeel van het schooleigen veiligheidsbeleid (waarmee de medezeggenschapsraad vooraf heeft ingestemd).

Ondanks dat scholen hun eigen regels mogen stellen, heb je als school ook te maken met grondrechten van leerlingen, die daardoor mogelijk in het geding kunnen komen. Denk bijvoorbeeld aan het recht op eerbiediging van de persoonlijke levenssfeer of het recht op onderwijs.

Deze aspecten maken dat je over dit onderwerp kunt discussiëren en wij op deze vraag helaas geen eenduidig antwoord kunnen geven.

Is het afnemen van de veiligheidsmonitor nog steeds verplicht nu we door de coronamaatregelen te maken hebben (gehad) met onderwijs op afstand?

Volgens de wet hebt u als bestuur de zorgplicht voor de veiligheid op school. Daarvoor moet u elk jaar monitoren of de leerlingen zich veilig voelen op school. In het toezicht let de Onderwijsinspectie daar ook op. De wettelijke eisen rond de zorgplicht blijven ook gelden tijdens de coronacrisis. Het afnemen van de monitor blijft dus verplicht.

De Inspectie heeft wel aangegeven dat ze er rekening mee houdt dat de scholen de veiligheid nu vaak niet kunnen monitoren, omdat veel leerlingen vaker thuis zijn. Wanneer scholen vanwege de coronamaatregelen hebben afgezien van monitoring, zal geen sprake zijn van handhaving. Het blijft wel belangrijk dat scholen actief invulling blijven geven aan hun zorgplicht, zodat leerlingen zich veilig voelen, zowel bij online lessen als op school.

Verandert de huidige situatie zo, dat monitoring op school weer kan en de school daartoe in de gelegenheid is, kan het zinvol zijn de monitoring alsnog te laten plaatsvinden. Scholen kunnen daar zelf een beslissing over nemen, meldt de Inspectie.

Mogen ouders en leerlingen opnames maken van afstandslessen en deze op sociale media delen en hoe voorkom je dat een online les opeens op internet staat?

Tijdens de coronacrisis en ook als een leerling ziek thuis is, kan lesgeven via beeldbellen een optie zijn. Dit is toegestaan wanneer lesgeven niet op een andere manier mogelijk is. Er moeten met ouders en leerlingen wel goede afspraken worden gemaakt over het maken, opslaan en delen van videobeelden. We hebben daarom ons model protocol sociale media aangepast aan de nieuwste ontwikkelingen zoals het thuisonderwijs.

In het protocol is bepaald dat het ouders en leerlingen niet is toegestaan om opnames te maken van lessen op afstand en deze te delen op sociale media. Ook zijn de mogelijke sancties opgesomd.

Afhankelijk van de ernst van de uitingen of gedragingen van leerlingen of ouders/verzorgers en de gevolgen daarvan, worden maatregelen genomen, die onder meer kunnen bestaan uit:

  • het in bewaring nemen van devices
  • het verwijderen van berichten of beelden daarop
  • een waarschuwing
  • schorsing en verwijdering van school

In het kader van het vaststellen of wijzigen van het veiligheidsbeleid dient het protocol sociale media door het bestuur voorgelegd te worden aan de (g)mr. Na verkregen instemming stelt het bestuur het protocol vast.

Moet het schoolplein op 1 augustus 2020 rookvrij zijn, ook nu we te maken hebben met de coronacrisis?

Ja, vanaf 1 augustus moeten alle schoolterreinen in Nederland rookvrij zijn. Staatssecretaris Blokhuis realiseert zich  echter dat door de COVID-19 uitbraak en bijbehorende maatregelen veel scholen gesloten waren en een deel nog (gedeeltelijk) gesloten blijft.

Het virus en de maatregelen hebben een enorme impact op het onderwijs. Alle tijd en aandacht gaan naar de continuering en de kwaliteit van het onderwijs en zo hoort het natuurlijk ook.

Dit zorgt ervoor dat niet alle scholen voldoende tijd en mogelijkheden hebben om zich voor te bereiden op het tijdig rookvrij maken van de terreinen. Dit signaal heeft de staatssecretaris ook van de scholen ontvangen. Daarom heeft hij  besloten om de handhaving door de Nederlandse Voedsel en Warenautoriteit (NVWA) op rookvrije schoolterreinen per 1 januari 2021 te starten. Dit heeft hij de Tweede Kamer laten weten.

De wettelijke norm blijft echter: per 1 augustus 2020 wordt niet meer gerookt op terreinen van onderwijsinstellingen. Veel scholen zijn gelukkig al rookvrij of zijn er druk mee bezig. Samen streven we naar een rookvrije generatie in 2040. Via communicatie stimuleert de regering scholen actief om rookvrij te zijn. Dit traject start na de zomer.

Waar kunnen ouders terecht voor ondersteuning of een sparringgesprek?

Deze coronatijd vraagt van alle ouders in Nederland extra inspanningen onder soms heel lastige omstandigheden. Ouders die een tip, een bemoedigend woord of even een sparringpartner kunnen gebruiken, kunnen bellen met de OuderWijzerTelefoon: 085 130 39 59. Er zijn geen kosten aan verbonden, behalve de telefoonkosten van de beller.

Dagelijks  zijn 70 vrijwilligers met ervaring in onderwijs en zorg een aantal uren bereikbaar voor een gesprek. De openingstijden van de OuderWijzerTelefoon zijn op weekdagen van 09.00 tot 12.00 en van 14.00 tot 17.00 uur en ’s avonds van 19.00 tot 21.00 uur. In weekenden is de hulplijn voor ouders geopend tussen 14.00 en 17.00 uur.

De OuderWijzerTelefoon is een initiatief van het Nederlands Centrum Jeugdgezondheid, Sardes (Alles Is Gezondheid), de Stichting Het Vergeten Kind en anderen.

Moet ik als school de gemiste onderwijstijd van leerlingen inhalen?

Nee, Scholen hoeven geen onderwijstijd te compenseren in vakanties of onderwijsvrije dagen, ook niet in latere jaren. De Inspectie van het Onderwijs houdt hier in het toezicht rekening mee.

De minister heeft bepaald dat de centrale examens dit jaar komen te vervallen. Mag hij dat zomaar?

Ja, dat mag hij, maar niet zomaar. Artikel 44 van het Eindexamenbesluit VO zegt daar het volgende over: ‘Indien door onvoorziene omstandigheden het centraal examen in één of meer vakken aan één of meer scholen niet op de voorgeschreven wijze kan worden afgenomen, beslist Onze Minister hoe alsdan moet worden gehandeld.’ De beslissing was deze keer dat het hele centraal examen voor het hele voortgezet onderwijs verviel.

Wat betekent de sluiting van de scholen voor de schoolexamens?

Schoolexamens kunnen nog steeds worden afgenomen, maar dat zal in de meeste gevallen in een aangepaste vorm moeten gebeuren. In elk geval moeten de richtlijnen van het RIVM worden nageleefd. Bij een aangepaste vorm kan worden gedacht aan examinering op afstand en digitaal.

Wanneer moeten de schoolexamens zijn afgerond?

Op 4 juni 2020 moet aan de kandidaten worden meegedeeld of ze geslaagd of gezakt zijn. Als dat niet gaat lukken: meld het uiterlijk 28 mei 2020 bij de inspectie (examenloket@duo.nl).

Moet het PTA worden aangepast als de schoolexamens op een andere manier vorm krijgen?

Dat is wel waarschijnlijk, want volgens artikel 32 lid 2 onder c bevat het PTA in elk geval ‘de wijze waarop en de tijdvakken waarbinnen de toetsen van het schoolexamen plaatsvinden, de herkansing daaronder mede begrepen.’

Hoe kan ik het PTA aanpassen?

Dat gaat als volgt:

  • De examinator – dat is degene die is belast met het afnemen van het examen in een vak – en de examensecretaris stellen voor dat vak vast welke aanpassing nodig is (vorm en/of inhoud);
  • De examinator en de examensecretaris checken of de aanpassing voldoet aan de eis dat alle voor het SE verplichte eindtermen gedekt moeten zijn;
  • De examinator en de examensecretaris stellen in een format van de school een kort (onderbouwd) bericht op voor leerlingen en ouders welke aanpassing voor een schoolexamentoets wordt doorgevoerd;
  • De directeur en de examensecretaris zorgen ervoor dat leerlingen en ouders worden geïnformeerd;
  • Het bevoegd gezag – dat kan afhankelijk van degene die volgens het medezeggenschapsstatuut de besprekingen met de (G)MR voert de bestuurder of de directeur van de school zijn – spreekt met de (G)MR af op welke wijze invulling wordt gegeven aan het instemmingsrecht van de (G)MR;
  • Het bevoegd gezag meldt (onderbouwd) zo spoedig mogelijk de aanpassingen in het PTA in dat vak aan de inspectie en plaatst het aangepaste PTA in het internetschooldossier. De melding aan de inspectie kan gedaan worden door een mail te sturen naar examenloket@duo.nl.

Wat betekent dit allemaal voor de herkansingen?

Het aantal herkansingen wordt volgens artikel 31 lid 1 van het Eindexamenbesluit VO geregeld in het examenreglement. Nu de minister de mogelijkheid heeft geopend voor de zogeheten resultaatverbeteringstoets (RV-toets) is het niet nodig het aantal herkansingen als zodanig uit te breiden.

Hoe werkt zo’n RV-toets?

De RV-toets is bedoeld voor leerlingen die op basis van hun SE-resultaten zouden zijn gezakt en zo de kans krijgen alsnog een diploma te behalen, en voor leerlingen die hun cijfers willen verbeteren, bijvoorbeeld omdat zij willen doorstromen naar een vervolgopleiding die (mede) op cijfers selecteert.

Het cijfer voor de RV-toets wordt bepaald op één decimaal, en om het eindcijfer voor het vak te bepalen wordt het cijfer van de RV-toets gemiddeld met dat van het eerder behaalde SE-resultaat. Wanneer het gemiddelde resultaat lager is dan het SE-resultaat blijft het SE-resultaat gelden als eindcijfer.

Een RV-toets kan gemaakt worden voor alle vakken, ook voor vakken die normaliter geen CE hebben. Leerlingen mogen voor maximaal twee vakken deelnemen aan een RV-toets, en in het vmbo-b/k voor twee avo-vakken én voor een beroepsgericht profielvak.

De RV-toetsen kunnen worden afgenomen nadat de SE’s zijn afgerond, dus na 4 juni 2020, en vóór de zomervakantie.

Wat houdt de hardheidsclausule in?

Voor leerlingen die door hun persoonlijke omstandigheden ernstig benadeeld worden door de manier waarop scholen toepassing hebben gegeven aan de examenregels 2020, heeft de minister een hardheidsclausule in het besluit opgenomen. Deze clausule houdt in, dat scholen leerlingen in individuele gevallen een extra mogelijkheid tot een resultaatverbeteringstoets kunnen bieden. 

Als voorwaarde voor het toepassen van de hardheidsclausule geldt, dat er sprake moet zijn van een ‘onbillijkheid van overwegende aard’. Dat betekent dat de toepassing van de regels onevenredig uitpakt voor de individuele leerling in de ogen van het bevoegd gezag. Toepassing van de clausule betekent dus alleen dat de leerling een extra RV-toets kan maken, die uiteraard opnieuw moet worden beoordeeld.

Moeten aanpassingen in het examenreglement ook met de (G)MR worden afgekaart?

Zeker. De (G)MR heeft op basis van artikel 10 lid 1 onder b een instemmingsbevoegdheid bij vaststelling of wijziging van de examenregeling.

Mocht er nu toch een leerling zijn die zich niet kan vinden in de eindresultaten van zijn  examen, wat dan?

Als een leerling het niet eens is met de examenuitslag zal hij of zij uiteraard eerst binnen de school de wegen bewandelen die open staan voor een bezwaar, een beroep of een klacht. Mocht dat voor de leerling niet tot een bevredigende oplossing leiden, dan resteert voor de leerling alleen de gang naar de rechter.

De rechter kan echter niet toetsen of de leerling een examenopgave goed heeft gemaakt. Anders gezegd: de rechter laat zich niet uit over het ‘kennen en kunnen’ van de leerling, zo blijkt uit jurisprudentie. De rechter zal dan ook alleen toetsen of er sprake is geweest van procedurele of kennelijke onjuistheden, of van onzorgvuldigheden die meebrengen dat de beoordeling van het examen door de school geen stand kan houden.

Hoe kan ik op korte termijn internettoegang regelen voor kinderen die dat nog niet hebben?

Via de Alliantie Kinderarmoede, waar we nauwe contacten mee hebben, zijn er mogelijkheden om internettoegang te realiseren voor gezinnen die dat niet hebben. Scholen kunnen hiervoor rechtstreeks contact opnemen met de providers.

Links naar de voorwaarden staan hieronder. Het is belangrijk om de desbetreffende gezinnen van de voorwaarden op de hoogte te stellen en b.v. te vermelden dat dit regelingen zijn die gelden voor de periode van de coronamaatregelen.

  • KPN: 1000 4G routers beschikbaar voor kinderen die anders hun huiswerk niet kunnen doen
  • Vodafone: tijdelijke internettoegang via Wifispots

Klopt het dat de scholen in de meivakantie niet voor opvang hoeven te zorgen? En moet de gemeente dan voor noodopvang zorgen?

Vooralsnog is daarover niets bekend gemaakt. Op dit moment verwachten wij dat in de meivakantie ouders (net als in de normale situatie) zelf verantwoordelijk zijn voor opvang van hun kinderen, maar dit kan nog anders worden. In de week voor 28 april zal het kabinet hier waarschijnlijk nadere mededelingen over doen.

Wat mag ik als school van de gemeente verwachten m.b.t. de opvang van kinderen/leerlingen?

De Rijksoverheid maakt in een kamerbrief duidelijk dat, als het scholen niet lukt om zelf de opvang te realiseren, onderzocht kan worden of dit wel mogelijk is door bv. samen te werken met andere scholen. Komt een school er echt niet uit, bv. omdat er te veel kinderen worden aangemeld en er geen plek of personeel is om alle leerlingen op te vangen, dan kan contact opgenomen worden met de gemeente voor hulp. Vanuit de overheid zijn de gemeenten aangewezen om de noodopvang te coördineren. (Zie: Kamerbrief noodmaatregelen kinderopvang in verband met Covid-19)

Zijn er mogelijkheden om kinderen van minder draagkrachtige ouders te ondersteunen?

Verus onderhoudt nauw contact met de Alliantie Kinderarmoede. Kinderen met minder draagkrachtige ouders hebben in deze periode van thuisonderwijs extra ondersteuning nodig. Denk aan laptops, spel- en leermiddelen of toegang tot digitale platforms. Sommigen van hen bevinden zich bovendien in onveilige thuissituaties.

Als dat speelt voor (één van) uw leerlingen en u komt er met uw lokale samenwerkingspartners niet uit, stuur vooral een mail met uw vraag naar de Alliantie: info@alliantiekinderarmoede.nl. Zij fungeren als meldpunt, vraagbaak en verbinden u, waar mogelijk, aan een partner met een antwoord op uw vraag of een aanbod op uw behoefte.

Contactpersonen binnen Verus zijn Monica Neomagus en Freek Pardoel.

Geen eindtoets in groep 8 dit jaar. En nu?

De eindtoets die half april door scholen afgenomen zou worden, gaat zoals bekend niet door. Wat zijn nu uw rechten en plichten? En hoe gaat u om met ouders die hun hoop hadden gevestigd op een bijstelling van dat advies op basis van de eindtoetsscore?

De corona-crisis vraagt om prioritering, aldus minister Slob. De prioriteit in het basisonderwijs ligt op dit moment bij de opvang van leerlingen en de organisatie van onderwijs op afstand. Dit vergt nu alle energie van scholen. Daarom besloot Slob om dit jaar geen eindtoets af te nemen bij de leerlingen in groep 8. Een ingrijpend en ook verstandig besluit, dat Slob niet licht genomen heeft.

Op grond van artikel 42 lid 2 van de Wet op het primair onderwijs (Wpo) heeft het schoolbestuur voor 1 maart 2020 een (voorlopig) schooladvies vastgesteld over het volgen van aansluitend voortgezet onderwijs. Het schooladvies maakt deel uit van het onderwijskundig rapport (OKR).

Schooladvies is definitief
Omdat de eindtoets niet wordt afgenomen, worden de schooladviezen dit jaar niet bijgesteld. Het afgegeven schooladvies (dat altijd al leidend is) is daarom nu voor alle leerlingen definitief. Het schooladvies bepaalt op welk niveau leerlingen mogen starten op een middelbare school en komt tot stand op basis van het professionele oordeel van de basisschool, gebaseerd op een uitvoerig beeld van de ontwikkeling van de leerling over de afgelopen jaren.

Warme overdracht
Dit jaar is het meer dan ooit zeer belangrijk om in te zetten op de warme overdracht van de basis- naar de middelbare school. Deze ‘warme’ informatie kunnen middelbare scholen samen met de informatie in het onderwijskundig rapport meenemen bij de plaatsing van een leerling, aldus Slob.

Minister Slob maakt in dit verband nog nadere afspraken met het voortgezet onderwijs. Hoe deze er precies uitzien is echter op dit moment nog onduidelijk.

Bijstelling schooladvies
Vorig schooljaar kregen 15.000 tot 16.000 leerlingen een bijgesteld schooladvies naar aanleiding van een hogere eindtoetsscore. Die kans op bijstelling komt dit jaar te vervallen.

Er zijn ouders die zich zorgen maken over het schooladvies, omdat zij verwachtten dat de eindtoetsscore van hun kind op een hoger niveau uit zou komen dan het niveau van het basisschooladvies.

Verus adviseert om niet in te gaan op het aanbod of op verzoeken van ouders om hun kinderen aanvullend (zelf) te laten testen. Er is immers geen sprake van een eindtoets in de zin van artikel 9b van de Wpo.

Verus adviseert scholen wel goed toe te lichten op welke wijze het schooladvies tot stand is gekomen. Het is ook belangrijk om deze toelichting naar de ouders toe op schrift te zetten en wellicht het schooladvies nogmaals met bezorgde ouders door te spreken. Voor de overstap naar het voortgezet onderwijs of het voortgezet speciaal onderwijs worden de wens van de ouders, van de leerling en het advies van de school in verband met elkaar beschreven in het OKR.

Moeten wij absenties bijhouden nu wij digitaal les geven?

In de lijst met veelgestelde vragen van de Rijksoverheid staat het volgende:

Mijn school is gesloten. Moet ik een melding maken in het verzuimregister als een leerling meer dan 16 uur in 4 weken verzuimt?
De scholen zijn voor de meeste leerlingen gesloten. De situatie voor verzuim is daardoor ook anders dan normaal. Daarom is het in deze uitzonderlijke situatie niet nodig om een verzuimmelding te doen. Ook niet als er afstandsonderwijs wordt aangeboden.

Gelet op het bovenstaande en op het feit dat ook door de Rijksoverheid is aangegeven dat het aanbieden van digitale lessen geen verplichting is voor scholen, gaan wij ervan uit dat het bijhouden van absenties momenteel niet verplicht is.

Heeft Verus een model bruikleenovereenkomst voor als wij tablets willen gaat uitlenen aan leerlingen?

Nee, een model overeenkomst hebben wij momenteel niet beschikbaar. Onze dossierjuristen/advocaten kunnen een overeenkomst op maat voor u opstellen.

 

Vragen of opmerkingen?

afbeelding van Juridische helpdesk
Onze juristen helpen u graag.
0348 74 44 60