Publicatiedatum: 16 september 2022

“We maken allemaal dingen mee die niet meteen lukken. Ik herinner me nog goed dat ik voor het eerst van mijn moeder in mijn eentje naar de slager moest. Ik was nog heel jong en iedereen drong voor. Toen ik thuiskwam met boodschappenbriefje, maar zonder boodschappen, ging mijn moeder naar de slager om hem te vertellen dat ze nooit meer vlees bij hem zou kopen. Het heeft heel veel indruk op me gemaakt dat mijn moeder het op deze manier voor me opnam. Deze situatie is voor mij een voorbeeld van hoe ik ook mijn werk wil doen. Het was me toen niet gelukt om vlees te kopen, maar ik leerde wel veel van de situatie. Ik ontdekte dat we met een open houding en zonder de verwachting dat iets in één keer goed gaat heel ver kunnen komen; ook in het onderwijs.”

“Toen ik zeven jaar geleden als nieuwe directeur onze school binnenstapte, heerste er een gesloten cultuur. Niemand wist waar we naartoe gingen en de orde was ver te zoeken. Richting de leerlingen ging het er vooral om ze stil te houden. Daar moest verandering in komen. Waar het onderwijs vaak wordt ingekaderd in de vakken, wist ik dat het veel beter zou zijn voor de leerlingen als de ontmoeting met mensen centraal staat. Het planmatige aspect van onderwijs kun je daaromheen bouwen.”

Inspirerende fietstocht

“Tijdens de eerste twee jaar in mijn functie ben ik gaan vragen naar de behoeftes van iedereen op school. Ik begon niet met het onderwijs als eindpunt, maar het mens-zijn als startpunt. Zo nam ik mijn collega’s een keer mee op een fietstocht om te achterhalen wat hen motiveert en wat hun kern raakt. Na een tijdje fietsen stopten we en vroeg ik aan mijn collega’s wat ze zagen en wat dat bij hen opriep. Niet iedereen kon meteen wat met die vraag, dus begon ik zelf te beschrijven wat ik zag. Tijdens de fietstocht stopten we telkens even om dit proces te herhalen. Ook stelden we vragen aan mensen die we tegenkwamen. Mensen zijn namelijk een uitstekende bron van inspiratie. Nu we tijdens de fietstocht erachter waren gekomen wat ons persoonlijk raakte, ontstond er ruimte om op een open manier naar een nieuwe onderwijsinvulling te kijken. Een nieuw vak werd geboren: ‘Projectleren’. Bij dit vak gaat het erom dat leerlingen om zichzelf en anderen vragen te stellen, net zoals wij tijdens die fietstocht hadden gedaan. Zo prikkelen ze hun eigen verwondering en nieuwsgierigheid. De juiste invulling van dit vak vonden we niet in één keer, maar dat maakt niets uit. Alle ervaringen en uitkomsten van je inzet geven weer nieuwe informatie. Dat geven we de leerlingen ook mee.”

Open structuur

“Alles bij ons op school draait nu om een open en educatieve omgeving waarin de ontmoeting met mensen centraal staat. Natuurlijk blijft er naast die ‘open kant’ ook een ‘aanbodkant’ die goed gestructureerd moet worden. Maar als je heel gericht kijkt naar de essentie van de vakken, kun je veel ballast overboord gooien. Zo kun je de inhoud van verschillende vakken en de drijfveren van de leerlingen op elkaar aan laten sluiten. Onze lesstof wordt nu ingebouwd in de motivatie van de leerlingen, niet meer andersom.”

Blijvende zoektocht

“Wat voor mij ooit begon als een project dat nog niet concreet was, is uitgegroeid tot een onderwijsvorm waar kinderen én docenten enthousiast over zijn. Ik zie docenten veranderen van lesgever naar inspirator en betrokken collega. Het zijn mensen geworden die vertrouwen hebben in hun eigen kunnen en blijvend op zoek zijn. Als iets belangrijk is in het onderwijs, is het dat die zoektocht nooit stopt. Daar horen mislukkingen en kwetsbaarheid bij. Zolang we ons maar blijven verwonderen en het gesprek blijven voeren, kunnen we onze leerlingen op deze mensgerichte manier voorbereiden op een toekomst die we geen van allen kennen.”

Ben jij net als Karel Somers ook blijvend op zoek naar de essentie van goed en inspirerend onderwijs? Bij Verus bundelen we de krachten van onderwijsprofessionals en houden we het gesprek hierover gaande in de programmalijn Geïnspireerd Goed Onderwijs. Ontwikkel je met ons mee?

Gerelateerde berichten