U bent hier

Administratie niet verplicht?! Scholen horen heel wat anders van hun inspecteurs

Cultuur | Governance | Kwaliteit | Overheid en onderwijs | Personeelsbeleid | Vrijheid van onderwijs
PO

De administratie, daar kijkt hij niet specifiek naar. Dat zegt de onderwijsinspecteur in de aflevering van onderzoekjournalistiekprogramma De Monitor over de werkdruk onder basisschooldocenten. Directeuren en bestuurders herkennen de werkdruk. Maar de reacties van de inspectie en de staatssecretaris… “Daar zakt m’n broek van af.”

Het KRO-NCRV-onderzoeksprogramma De Monitor besteedde zondag aandacht aan de hoge werkdruk in het basisonderwijs. De leerkrachten waren in de uitzending waren unaniem over de oorzaak van die werkdruk: de enorme administratieve last. In een onderzoek geeft 71% van de leerkrachten de inspectie de schuld van die administratieve druk.

Helpt het niet? Begin er niet aan

Maar hij kijkt helemaal niet naar de administratie, zegt een inspecteur bij De Monitor. Wel naar de ‘aantoonbaarheid’. En staatssecretaris Dekker reageert: “U bent niet verplicht om al die plannen te maken. Als het niet helpt om beter onderwijs te geven, begin er dan niet aan.”

Niet beschreven, dus onvoldoende

M’n broek zakt echt af van het commentaar van Sander Dekker #monitor, twitterde Margareth Runderkamp, voorzitter CvB bij CPOW met 16 scholen in de regio Waterland. Want een inspecteur op één van haar scholen zei: “Ik zie het wel in de klas, maar u heeft het niet beschreven. Dus u krijgt een onvoldoende.” 

Schooldirecteur Victor van Toer, CBS Het Open Venster in Rotterdam, twittert iets soortgelijks: "Alles wat ik zie in de klas, moet ik in je mappen terug kunnen zien" einde citaat van de inspecteur die ons bezocht

Beiden zien ze dat leerkrachten het heel druk hebben. En beiden ervaren ze administratieve druk. Waar ze zélf niet voor kiezen. 

Wiens schuld is het?

“Als inspectie en staatssecretaris zeggen dat het niet hoeft, al die administratie, wiens schuld is het dan?”, vraagt Runderkamp zich hardop af. “Die van de schooldirecteur óf bestuurder”, concludeert ze, en die conclusie is onterecht.  

Even voor de duidelijkheid: Runderkamp is ‘echt wel een voorstander van het begrip inspectie’. “Wij zijn een sector die 100% overheid gefinancierd is. Dus het is niet meer dan logisch dat diezelfde overheid komt kijken of we wel doen wat we hebben afgesproken. Maar de afgelopen paar jaar zijn we doorgeschoten in dat schriftelijk vastleggen.”

Wantrouwen 

Ook Van Toer ziet een doorgeschoten verantwoordingsdrift. “Natuurlijk is men bang dat publiek geld besteed wordt aan grote auto’s en dure etentjes. Daar hebben we de laatste jaren helaas voorbeelden van gezien. Maar de cao zit zo dichtgetimmerd vanuit wantrouwen: omdat we bang zijn dat leraren om kwart over drie al buiten staan.”

Hij probeert, waar dat kan, administratieve druk weg te houden bij zijn team. Ze haalden de afgelopen jaren de stofkam door de administratie. “We zijn wel kritisch met elkaar. Kijk je alle 30 schriften na? Of doe je dat steekproefsgewijs? En het groepsplan bijvoorbeeld: voor de één is er over nadenken voldoende, voor een ander is veel meer nodig.”

Voor de inspecteur bijvoorbeeld. Die zei tegen Van Toer: “Als ik het zie, maar het staat niet op papier, dan is het er niet.”

Een pareltje. Met een onvoldoende

Eenzelfde ervaring heeft Runderkamp. Een inspecteur (niet haar ‘vaste’), was ‘laaiend enthousiast’ over één van haar scholen. “De directeur en ib’er zaten te glimmen bij zijn verhaal.” Tot hij afsloot met te zeggen dat een deel niet op papier stond en er voor een deeldomein dus een onvoldoende volgde.

“Die school is van alles gaan opschrijven en vastleggen in protocolletjes. Bij het volgende bezoek zei de inspecteur: ‘Een pareltje, deze school. Want ik zie het in de klas, én het staat goed op papier.’ Terwijl ik denk: het onderwijs is hetzelfde gebleven.”

Spagaat 

“Dekker riep eigenlijk op tot burgerlijke ongehoorzaamheid”, zegt Runderkamp. “Maar dit is de spagaat waarin het onderwijs zit: we willen die administratie niet maar we willen die onvoldoende ook niet.”

Passend onderwijs

Overigens noemen de directeur en bestuurder beiden nog een reden voor de werkdruk in het basisonderwijs: passend onderwijs. Van Toer: "In Rotterdam moet de uitstroom naar het speciaal onderwijs met 40% verminderen en mogelijk gaan de sbo-scholen in de wijken op in de reguliere scholen. Dat gaat niet helpen de werkdruk te verlagen.” 

“Passend onderwijs is werkdrukverhogend”, zegt ook Runderkamp. “Niet alleen omdat het pittiger is in de klas. Maar omdat je, als je een kind in de klas hebt met kenmerken van ADD, daar iets voor wilt betekenen. Mensen gaan lezen, naar workhops, opleidingen. Des temeer kinderen met een ondersteuningsvraag, des temeer tijdsdruk.”