Luther en de prestatiemaatschappij

Tijdens de Verus-bijeenkomst Naar de bron op 11 oktober mag ik kerkhervormer Maarten Luther aan het woord laten, in wat enigszins frivool als een “theatraal intermezzo” staat aangekondigd, tussen vooraanstaande sprekers die zich buigen over de relevantie van Luther en Ignatius voor onderwijs van nu. Aanleiding is uiteraard de herdenking van 500 jaar Reformatie.

Bij de voorbereiding van dat intermezzo vroeg ik mij af wat Luther te zeggen zou hebben als hij in onze maatschappij zou leven. Hoe zou hij zijn bevrijdende inzicht verwoorden dat onze geseculariseerde tijdgenoten op zijn best vaag bekend voorkomt als een theologisch geschil van lang geleden – tss, dat ze zich daar toen druk over maakten…

Luther als de tierende David die het opnam tegen de Goliath van een onderdrukkend pausdom dat de gelovigen in angst en onwetendheid gevangen hield – die spreekt ons nog wel aan. Maar de ‘rechtvaardiging door het geloof alleen’ – wat was dat ook al weer? En hoe zou dat nu relevant kunnen zijn?

Zonder dat we het weten, zou dat woord ‘rechtvaardiging’ in onze tijd wel eens heel actueel kunnen zijn. Dat leer ik van een protestantse bisschop uit Beieren, Susanne Breit-Keßler. In een artikel in de Süddeutsche Zeitung laat ze zien wat het met mensen doet als ze zichzelf in deze op perfectie gerichte prestatiemaatschappij steeds moeten bewijzen. “Uitgeput raakt de tijdgenoot als hij zichzelf voortdurend moet rechtvaardigen, tegenover zijn chef, collega’s, ouders, partners, kinderen, vrienden – bij wijze van spreken tegenover de hele wereld.”

Dat moet afgelopen zijn, zou Luther in onze tijd zeggen, impliceert Breit-Keßler. “Het moet afgelopen zijn, dat mensen hun eigen bestaan, hun recht op een leven in vrijheid en gerechtigheid moeten bewijzen. Het moet afgelopen zijn, dat succes en falen bepalen of ik aanvaard word of niet.”

Zou Luther dat zeggen? Ik denk dat ik het hem op 11 oktober ga vragen. En wie weet komt er een antwoord waaraan we ook in het onderwijs iets hebben. Het zou mooi zijn als u erbij bent. Maarten kijkt er in ieder geval naar uit om u te ontmoeten.

Nieuwe reactie inzenden