U bent hier

Zo start je een waardevolle professionele leergemeenschap

denklampje

“Aan de ene kant leidt het tot teamvorming, aan de andere kant: ik wil goed worden in de klas. En daar heb ik ook anderen voor nodig om van te leren.” Het Centre of Expertise Persoonlijk Meesterschap onderzocht hoe docenten in een professionele leergemeenschap kunnen werken aan een gestructureerde en continue verbetering van het onderwijs. Een professionele leergemeenschap is een klein team (4 tot 7 docenten) dat regelmatig bij elkaar komt, om op gestructureerde wijze kennis en ervaringen te delen om het onderwijs te verbeteren.

Wat is de meerwaarde?
De professionele leergemeenschap is een populair begrip, vertelt projectleider Anne-Marije de Bruin-Wassinkmaat van Driestar Hogeschool. “Dat is ook een gevaar: dat iedereen ermee schermt, maar dat het een beetje een leeg begrip is geworden. Wij hebben geprobeerd om inzicht te krijgen in wat precies de meerwaarde is van werken in een professionele leergemeenschap.”
 

Waar je normaal niet aan toekomt

In het project zijn vier professionele leergemeenschappen opgezet: bij Driestar Hogeschool, Christelijke Hogeschool Ede, Wellant College Gouda en Hoornbeeck College Rotterdam. In hbo- en mbo-context dus. Vragen waren: wat is een leergemeenschap en hoe richt je die in? Maar ook: wat doet het met je om in zo’n leergemeenschap te zitten en hoe vergroot het je persoonlijk meesterschap. De Bruin-Wassinkmaat: “Want daar staat zo’n professionele leergemeenschap ook voor: een context voor het professionele gesprek, omdat je daar in de pauzes of vergaderingen soms gewoon niet aan toekomt.”
 

Inspirerend en doelgericht

Het is belangrijk, zegt De Bruin-Wassinkmaat, dat de bijeenkomsten van de leergemeenschap  inspirerend zijn, maar ook doelgericht. “Je moet dus geen vergadering zijn waarin je lijstje zit af te strepen, maar als het goed is reflecteer je met elkaar op je eigen lespraktijk om die zo te verbeteren. Zorg er dus voor dat je als leergemeenschap een product oplevert. Soms kan dat heel breed zijn, een van ‘onze’ leergemeenschappen ontwikkelde een heel curriculumschets een andere leergemeenschap: een didactische werkvormenkiezer.”
 
De onderzoekers kwamen tot een aantal conclusies:
 
  1. Als de onderwijsinstelling zo’n professionele leergemeenschap niet faciliteert, dan gebeurt het niet. Dus: nodig mensen uit een leergemeenschap te vormen en rooster hen daarvoor ook een paar uur uit. zo laat je als organisatie zien dat je ontwikkeling en professionaliteit belangrijk vindt.
  2. De leden moeten intrinsiek gemotiveerd zijn na te denken over hun eigen professionaliteit en handelen. En vervolgens een concreet product opleveren om zaken te veranderen.
  3. De rol van de teacher leader is heel belangrijk. Het is een ‘gelijke onder de anderen’ die een voortrekkersrol heeft. Het is een rol die specifieke kennis en vaardigheden vraagt. De onderzoekers ontwikkelden een cursus om teacher leaders te trainen in hun rol. 
 
De website www.cepm.nl/plg is een uitgebreide handreiking voor docenten en studenten die een plg willen starten. Op de website wordt kennis uit onderzoek en praktijk gedeeld en worden concrete tools aangereikt voor mbo’s en hbo’s die geïnteresseerd zijn in het werken in plg’s. En in dit filmpje vertellen docenten hoe professionele leergemeenschappen voor hen werken.
PO | VO | MBO | HBO | WO

Aanmelden voor de Verus nieuwsbrief

Iedere week het laatste nieuws uit het onderwijs