U bent hier

Zelfontplooiing en andere talenten

Talenten worden soms al te gemakkelijk dienstbaar gemaakt aan het ideaal van de zelfontplooiing, vindt Jan Westert. Ook christelijke scholen zouden hier kritischer naar moeten kijken, vindt de voorzitter van het LVGS, het netwerk van het gereformeerd onderwijs. 

Lees hieronder het blog van Jan Westert. 
“Het christelijk onderwijs mag kritischer zijn op het eigentijdse ideaal van zelfontplooiing”, aldus CHE-docent Nico van der Voet onlangs in het Reformatorisch Dagblad. Zijn - wat terloopse -opmerking in de bespreking van het boek “Zelfontplooiing, een theologische peiling” (redactie Herman Paul en Wouter Slob)  is mij uit het hart gegrepen. Zelfontplooiing is een dominante notie in onze cultuur en dus ook in onderwijsvisies. 

In onderwijsland komt ik regelmatig het woord talenten tegen. Het woekeren met talenten klinkt heel bijbels. Wie kent niet de gelijkenis van de talenten uit Mattheus 25? Vermenigvuldig je de gekregen talenten, of stop je ze in de grond? Nog afgezien van het feit dat dit verhaal niet is bedoeld om er een heel christelijk mensbeeld of onderwijsvisie aan te ontlenen, wordt het wel vaak te gemakkelijk dienstbaar gemaakt aan het ideaal van de zelfontplooiing. Wie missie- en visiedocumenten van onderwijsinstellingen doorneemt, hoort het ideaal van de zelfontplooiing er volop in doorklinken. Talentontwikkeling wordt toegespitst op de individuele zelfontplooiing: ‘ het beste uit jezelf halen’.  En de economische onderwijsvisie uit Den Haag kent vooral woorden als prestatie, opbrengsten en Pisa-scores.   

Van der Voet nodigt scholen uit kritischer te zijn op het ‘ik-project’. Dat is een mooie reflectie. Met een variant op de bijbeltekst zou ik zeggen dat het makkelijker is dat een kameel gaat door het oog van de naald dan dat een ‘zelfontplooier’ het Koninkrijk Gods binnengaat. De verbinding van het ideaal van de zelfontplooiing met waardengedreven onderwijs op basis van een christelijke mensvisie is maar tot op zekere hoogte verenigbaar. Onderwijsland heeft de neiging waarden te reduceren tot individualistische en uiteindelijk neoliberale economisch gedreven waarden. De autonome waarden van vriendschap, rechtvaardigheid, oprechtheid, vrijgevigheid, toewijding en alle andere deugden worden dan uiteindelijk niet veel anders dan een vorm van verstandig handelen omwille van het ‘ik-project’.  

PO | VO | MBO | HBO | WO

Aanmelden voor de Verus nieuwsbrief

Iedere week het laatste nieuws uit het onderwijs