U bent hier

Wetsvoorstel burgerschapsonderwijs wil vooral brave burgers

In het wetsvoorstel dat de burgerschapsopdracht aan het onderwijs moet verduidelijken staat dat scholen ‘actief burgerschap’ en ‘sociale cohesie’ moeten bevorderen. Scholen moeten dat doen door leerlingen de basiswaarden van de democratische rechtsstaat bij te brengen. Deze maatschappelijke opdracht past bij het onderwijs, zegt Verus-voorzitter Berend Kamphuis. 

In de toelichting op het wetsvoorstel staat echter dat burgerschap niet alleen draait om het leren over democratie als politiek systeem, maar ook om “de sociale omgang tussen mensen buiten de sfeer van de overheid, zoals waarheidsgetrouwheid, sympathie, respect voor de mening van anderen, empathie, flexibiliteit en verantwoordelijkheidszin”, zo citeert de minister de WRR.

Kamphuis: “Daarmee loop je het risico dat burgerschapsonderwijs een vorm van disciplinering wordt. Ik vind de burgerschapsopdracht juist een pedagogische opdracht, omdat die beter aansluit bij het engagement in de scholen. Daarnaast is te lezen dat het Inspectietoezicht op dergelijke vaardigheden terughoudend zal zijn. Er is helaas geen wettelijke  garantie dat de toezichthouder zich niet inhoudelijk uitspreekt over keuzes die scholen maken. Ik maak me daarom zorgen over de effecten van dit wetsvoorstel op de pedagogische vrijheid van scholen.” Woensdag 15 januari staat het wetsvoorstel op de agenda van de Tweede Kamer voor schriftelijke inbreng. 

Greta Thunberg

“Met dit wetsvoorstel lijkt het erop dat de minister graag ziet dat scholen vooral ‘brave burgers’ afleveren die zich gedragen ‘zoals we dat met elkaar hebben afgesproken’. Maar is het de taak van scholen om brave burgers af te leveren? Ik denk dat we vooral goede burgers af moeten leveren, die ook buiten de lijntjes durven te kleuren. Neem Greta Thunberg. Zij is bij uitstek een goede burger, maar zij voldoet niet aan de mogelijke vormen van gewenst gedrag die de minister schetst in de Memorie van Toelichting van het wetsvoorstel. Ik zie bij leerlingen en scholen meer engagement dan in mijn eigen schooltijd. Kijk naar de klimaatacties of naar leerlingenparticipatie op scholen. Ik vind het jammer dat dit wetsvoorstel een angstige ondertoon heeft, een op zichzelf begrijpelijke angst voor extremisme, maar het ontneemt het zicht op het goede dat op veel scholen gebeurt. Sluit daar vooral bij aan, er is veel engagement bij de jongeren van nu.

Aanleiding voor het wetsvoorstel

Nederlandse scholen moeten sinds 2006 verplicht aandacht besteden aan het ‘containerbegrip’ Burgerschap, maar de manier waarop was nauwelijks gedefinieerd. Omdat samenhang en duidelijke doelen ontbraken, besloot minister Slob om de burgerschapsopdracht van scholen verder uit te werken. Dat resulteerde onlangs in dit nieuwe wetsvoorstel. 

Ledenraadpleging Burgerschapsopdracht 
Verus wil zich in zijn standpuntbepaling over burgerschapsvorming en het nieuwe wetsvoorstel Verduidelijking burgerschapsopdracht goed laten adviseren door leden en experts. Daarom organiseren we op donderdag 30 januari 2020 een ledenraadpleging. U bent van harte welkom op deze bijeenkomst. 

Waar kunnen we u mee helpen?
Wij helpen u graag. Ook op het gebied van burgerschapsvorming. Bekijk hier waarvoor u bij ons terecht kunt.
 

 

PO | VO

Aanmelden voor de Verus nieuwsbrief

Iedere week het laatste nieuws uit het onderwijs