U bent hier

Wat voor type katholieke basisschool ben jij?

Onderzoek naar typen katholieke basisscholen en identiteit

Wat is jouw school? Een traditieschool, cultuurkatholieke school, profielschool of diversiteitsschool? Het Kaski deed in opdracht van Verus onderzoek naar identitaire types in katholieke basisscholen. De onderzoekers onderscheiden vier typen scholen.

Natuurlijk zijn de typen niet één op één op elke katholieke school te plakken. Maar ze geven een grove onderscheiding en leveren handvaten op om de gesprekken op school over levensbeschouwelijke vorming te voeren.

Want voor katholieke basisscholen, zo concludeerden de onderzoekers, zit sociale vorming in levensbeschouwelijke vorming. En dat vindt men heel belangrijk. Alle typen katholieke basisscholen besteden dan ook vaak of regelmatig aandacht aan levensbeschouwelijke vorming. Maar wát je onder levensbeschouwelijke vorming verstaat, daarover verschillen de ideeën. Anders gezegd: onder deze term zitten verschillende pakketten aan doelen, thema’s, inhouden, aandachtsgebieden, activiteiten. “Dit kan zowel tussen als binnen de scholen een bron van spraakverwarring zijn”, schrijven de onderzoekers. De typologie kan wat hen betreft helpen om duidelijkheid te bieden.

De vier typen

  1. Traditiescholen
    1. Zo’n 20% van alle katholieke basisscholen
    2. Vaak gelegen in regio’s waar katholicisme dominant is/was met overwegend katholieke leerlingen én katholieke teamleden
    3. Levensbeschouwelijke vorming geschiedt vanuit een katholiek-christelijk perspectief. Structureel aandacht voor christelijke hoogtijdagen en redelijk veel voor levensvragen, Bijbelverhalen, kerkgeschiedenis en sacramenten. Ook redelijk veel aandacht voor jaar- of dagopeningen en gebed.  De scholen hebben intensief of regelmatig contact met de parochie
  2. Cultuurkatholieke scholen
    1. Zo’n 20% van alle katholieke basisscholen
    2. Vaak gelegen in minder of niet-verstedelijkte gebieden waar katholicisme dominant is/was (Oost- en Zuid-Nederland) met overwegend katholieke leerlingen én katholieke teamleden
    3. Levensbeschouwelijke vorming vindt niet plaats vanuit katholiek-christelijk perspectief, maar de verscheidenheid aan levensbeschouwingen wordt in zekere mate als leermogelijkheid gezien. Christelijke hoogtijdagen komen structureel aan bod, Bijbelverhalen en levensvragen van kinderen redelijk vaak. Dagopeningen en gebeden komen op zeer bescheiden schaal voor.
  3. Profielscholen
    1. Zo’n 20% van alle katholieke basisscholen
    2. Vaak gelegen in regio’s waar protestantisme dominant is/was met overwegend niet-katholieke leerlingen en niet-katholieke teamleden. Noord-Nederland en ook wat in West-Nederland
    3. Vorming vanuit katholiek-christelijk perspectief en intensief of regelmatig contact met de parochie. Sterke aandacht voor sociale vorming met structurele aandacht voor christelijke hoogtijdagen, Bijbelverhalen, kerkgeschiedenis en sacramenten. Tamelijk veel aandacht voor dagopening en bidden.
  4. Diversiteitsscholen
    1. Ruim 40% van alle katholieke basisscholen
    2. Vaak gelegen in sterk verstedelijkte gebieden door heel Nederland met overwegend niet-katholieke leerlingen en teamleden
    3. De verscheidenheid aan levensbeschouwingen wordt in zekere mate als leermogelijkheid gezien. Sterke focus op sociale vorming en regelmatige aandacht voor christelijke hoogtijdagen. Zeer bescheiden aandacht voor jaar- of dagopeningen en gebed.

Download het onderzoek naar identitaire types in katholieke basisscholen

Download het onderzoek

Uitgedaagd? Wil je meer weten? Wil je werken aan het verhaal van jouw school? Neem dan contact op met Erik van Kerhoff

In 2012 heeft Verus onderzoek laten uitvoeren naar identitaire types scholen in het protestants-christelijke basisonderwijs. Dit resulteerde in een typologie met 3 typen basisscholen. Aan het Kaski is verzocht een vergelijkbaar onderzoek uit te voeren onder katholieke basisscholen.

Het Kaski maakt deel uit van de leerstoelgroep empirische en praktische religiewetenschap van de Faculteit Filosofie, Theologie en Religiewetenschappen van de Radboud Universiteit.
PO

Aanmelden voor de Verus nieuwsbrief

Iedere week het laatste nieuws uit het onderwijs