U bent hier

‘Vraag naar het waartoe lijkt uit onderwijs verdwenen’

Waartoe geven wij onderwijs? Nadenken over die vraag kost tijd. Tijd die nu wordt gestoken in het halen van hoge toetsresultaten. Dat constateert dr. Monique, Leygraaf, lector Diversiteit & Kritisch burgerschap aan Hogeschool iPabo, afgelopen dinsdag in haar afscheidsrede. Terwijl de ‘waartoevraag’ verdwijnt, “is een opvallende toename te zien in de belangstelling voor het meten van opbrengsten in het onderwijs”. 

Opbrengsten
“Leraren worden geacht zich bij het verbeteren van hun onderwijs meer te laten leiden door gemeten opbrengsten”, aldus Leygraaf. En hoewel opbrengsten meer behelzen dan in toetsen te meten opbrengsten, worden de toetsresultaten veelal eenzijdig centraal gesteld.

Technisch lezen, niet persoonsvormend
Leygraaf wijst in haar afscheidsrede Kritisch burgerschapsonderwijs als bijdrage aan social justice op een voorbeeld uit haar eigen onderzoekspraktijk: “Mening leerkracht Jonge Kind durft nauwelijks méér tijd voor bijvoorbeeld kindinitiatief vrij te maken uit angst dat de toetsresultaten van de kinderen niet hoog genoeg zullen uitvallen.”

Neem bijvoorbeeld De Schoolschrijver: een initiatief waarbij een kinderboekenschrijver voor langere tijd verbonden wordt aan een basisschool. Uit onderzoek daarnaar blijkt dat leerkrachten zo in beslag worden genomen door de technische aspecten van lezen en schrijven, dat ze aan persoonsvormende aspecten als de beleving van verhalen en de fantasie van de kinderen nauwelijks toekomen.

Wat is wenselijk?
De inhoud van het onderwijs laten we bepalen door meetbaar gemaakte opbrengsten, ziet Leygraaf. “Waarbij de discussie over de wenselijkheid van deze opbrengsten niet of nauwelijks gevoerd is in een breed publiek debat onder onderwijsprofessionals.” Want bij het beoordelen van al die resultaten is nauwelijks meer aandacht voor wat onderwijspedagogisch wenselijk is.

Onderzoeken en beoordelen
Leygraaf zou het een enorme aanwinst binnen het Nederlandse onderwijsveld vinden als er een gemeenschappelijke ruimte gecreëerd wordt waarbinnen professionals verschillende perspectieven op onderwijs gezamenlijk onderzoeken en beoordelen.

Gesprekken tussen mensen betekenen niet automatisch dat ze tot overeenstemming komen, weet ook Leygraaf, maar het gaat haar er allereerst om gezamenlijk na te denken over de vraag: Waartoe leiden we mensen op? “School maakt het mogelijk dat een kind de transitie kan maken van de familie naar de wereld”.

WO | HBO | MBO | PO | VO

Aanmelden voor de Verus nieuwsbrief

Iedere week het laatste nieuws uit het onderwijs