U bent hier

Vooroordelen en onbekendheid spelen rol bij terugloop vormingsonderwijs

Soms zegt de directeur van de openbare basisschool dat ‘ie er niks mee heeft en daarom geen godsdienstig vormingsonderwijs op zijn school aanbiedt. Maar ook de onbekendheid met het werk van de GVO-docent maakt onbemind. “Wat we doen is geen zending.” In 2015 liep het aantal lessen opnieuw iets terug.

26.000 kinderen op openbare basisscholen kregen vorig jaar lessen protestants godsdienstig vormingsonderwijs. Er is een dalende trend te zien, maar Leon Bal van het Protestants Centrum GVO heeft het over “geen schokkende cijfers”: 50 lessen op jaarbasis. 

Lessen krimpen mee met leerlingenaantallen

De meeste lessen verdwijnen in krimpregio’s. “Waar scholen sluiten, stopt ons werk. En ontstaat een samenwerkingsschool, dan kunnen wij alleen lesgeven als die onder een openbaar bestuur valt. Zo krijgen op nieuwe samenwerkingsscholen soms alle kinderen les van ons, en soms geen één.” 

Ook switchen scholen van godsdienstig- naar humanistisch vormingsonderwijs, volgens Bal met de gedachte dat dat wat neutraler is. 

Overigens is in de hele sector van godsdienstig en humanistisch vormingsonderwijs (G/HVO) een daling van 2% te zien.

Verus constateerde al eerder dat er in de vier grote steden ook minder vormingsonderwijs wordt gegeven. We schreven in 2014 de onderwijswethouders aan hier meer mee te doen.

Ouders horen van niks

De GVO-docent heeft geen vanzelfsprekend recht om op de openbare school les te geven. Wel hebben alle ouders met een kind op de openbare school, recht op G/HVO. Om in kaart te brengen wie zulke lessen wenst, stuurt het dienstencentrum G/HVO elk voorjaar een inventarisatiebrief naar álle openbare basisscholen. Zij kunnen de brief doorsturen naar ouders en die geven aan welk van de vijf soorten van vormingsonderwijs zij voor hun kind wensen. 

Verlegenheid onder scholen

Maar Bal weet dat die brief lang niet altijd bij de ouders terechtkomt. Hij vermoedt dat vooroordelen en onbekendheid daarbij een rol spelen. “We moeten vaak uitleggen wie we zijn, wat we doen en dat we geen zending komen bedrijven. Wij zijn een vorm van dienstverlening en ondersteuning: er is op openbare scholen veel verlegenheid in het geven van het vak geestelijke stroming: weinig scholen geven daar goed invulling aan. Waar we zijn, is er waardering.”

Wettelijke verankering 

Het liefst ziet Bal een verplichting tot inventarisatie voor de openbare scholen of in elk geval vermelding in de schoolgids. Maar nu eerst heeft het G/HVO zijn hoop gevestigd op de wettelijke verankering van het vak, waarvoor de Kamerleden Ypma (PvdA), Voordewind (CU) en Rog (CDA) een wetsvoorstel hebben ingediend. De Tweede Kamer zal zich daar naar alle waarschijnlijkheid volgende maand over buigen.

Loonakkoord leidt tot problemen

De wettelijke verankering leidt tot structurele bekostiging. Hoognodig, vertelt Bal, want nu moet het G/HVO-onderwijs het nog doen met een subsidie van 10 miljoen euro. “Te weinig. Het nieuwe loonakkoord brengt ons namelijk behoorlijk in de problemen.” Het Protestants Centrum GVO heeft zijn medewerkers gevraagd of het de loonsverhoging mag uitstellen tot de wettelijke verankering een feit is. “Anders moeten we snoeien in de lessen.”

G/HVO wil integraal onderdeel worden van het onderwijs, zegt een strijdbare Bal. Daarvoor is de wettelijke verankering een eerste stap. “Wij horen daar. Aandacht voor persoonsvorming past in Onderwijs2032.”

PO

Aanmelden voor de Verus nieuwsbrief

Iedere week het laatste nieuws uit het onderwijs