U bent hier

Toezicht in Transitie: ‘We gaan richting staatspedagogiek en staatsdidactiek’

Ze willen geen Toezicht in transitie, ze willen vertrouwen. Schoolbestuurders Gijsbert van der Beek en Sjaak Ghielen denken hetzelfde over de nieuwe toezichtsplannen in het onderwijs. “Dit gaat te ver. Veel verder dan de wet.” “Ik ben er niet blij mee. De inspectie zou zich vooral moeten richten op haar wettelijke taken.”

Sjaak Ghielen valt maar meteen met de deur in huis: hij is er helemaal niet blij mee. “Haal de wettelijke taak en de stimulerende taak van de inspectie uit elkaar”, zegt het bestuurslid van Stichting Prodas, met 25 basisscholen in Deurne-Asten-Someren, verwijzend naar het initiatiefwetsvoorstel van SGP-Kamerlid Bisschop dat de taken van de inspectie duidelijk afbakent. 

“Het staat niet ter discussie dat wij goede resultaten moeten laten zien. Voldoen wij niet aan de deugdelijkheidseisen, dan doen we het niet goed. Maar het is de politiek die daar van alles aan vast gebreid heeft. En nu moet de inspectie zelfs gaan bepalen of scholen slecht, goed of excellent zijn? Ik vind het zo echt niet kunnen. Er is geen wettelijke basis voor de door de inspectie gekozen kwaliteitsindicatoren. Wat mij betreft zouden ze wel passen bij stimulerend toezicht zonder daar de scholen op af te moeten rekenen.”

Wazige onderscheid verder vertroebeld

Ook Gijsbert van der Beek (rector van het Altena College in Sleeuwijk) ziet met Toezicht in Transitie “het toch al wazige onderscheid tussen de wettelijke en stimulerende taak van de inspectie nog verder vertroebeld.” 

Hem kritisch bevragen? Graag! “Die stimulerende taak is oké, maar binnen de wet zijn bepaalde keuzes aan het bestuur. De inspectie gaat met Toezicht in Transitie steeds meer op de stoel van het schoolbestuur zitten.”

Staatspedagogiek 

Toezicht in Transitie gaat veel verder dan de wet. Van der Beek: “Want wie bepaalt nou wat ‘goed’ is? We gaan richting staatspedagogiek en staatsdidactiek. Daar moeten we ver van blijven. Natuurlijk moet een inspectie kwaliteitseisen stellen gebaseerd op de deugdelijkheidseisen uit de wet, maar dat is wat anders dan een inspectiekader gebruiken om een staatsnorm op te leggen.”

Van alles-moet-beter naar rust en ruimte

Er is nog een reden dat Van der Beek zich boos maakt over de plannen voor het vernieuwde onderwijstoezicht. “Dit is het zoveelste symptoom van alles-moet-beter. Stel dat ik elke dag tegen mijn leraren zeg: het moet beter. Dan geloven ze toch dat het niet goed gaat? Je wordt er moe en terneergeslagen van.”

“Het onderwijs wil rust en ruimte. Spreek ons aan op onze verantwoordelijkheid. Stel wettelijke minimumeisen en wij voldoen daaraan. En zorg ervoor dat scholen positief gestimuleerd worden en ruimte en vertrouwen krijgen om hun eigen keuzes voor goed onderwijs te maken.”

Who is to blaim?

Bij Toezicht in Transitie moest Ghielen terugdenken aan 11 januari 2012. Toen publiceerde het SCP het rapport Waar voor ons belastinggeld?. “Er was meer geld naar het onderwijs gegaan, maar dat had niet tot betere resultaten geleid. Aan tafel bij Pauw en Witteman zei Ton Elias (VVD) op basis van het SCP-rapport dat de scholen het slecht deden. Naast hem zei Kete Kervezee van de PO-Raad dat het steeds beter ging met het primair onderwijs, verwijzend naar de inspectierapporten.”

“Wij in het primair onderwijs zijn heel braaf”, zegt Ghielen. “We willen graag goed scoren. Dus we gaan niet in discussie, maar zorgen dat de inspectie alles kan afvinken in groen. En wat ziet de inspectie? Steeds meer groen! Dus het gaat steeds beter. Maar toch blijven de resultaten achter volgens het rapport van het SCP. Who is to blame?

Meer van hetzelfde

Op die vraag geeft Ghielen wel antwoord: de politiek is to blame. “Die geeft zoveel hoe-zaken mee aan de inspectie. Zonder dat we weten of die tot betere resultaten leiden. Nou, niet dus. En leg mij nou eens uit hoe je door nog meer toezicht, nog meer indicatoren, beter onderwijs krijgt.”

Wie goed presteert, krijgt minder inspecties, zo belooft Toezicht in Transitie. Maar dit is hoe Ghielen het ziet: “Je moet eerst doen wat we zeggen en dan pas krijg je ruimte. De inspectie gaat meer controleren en meer bepalen. Toezicht in Transitie is meer van hetzelfde, meer voorschrijven en minder uitdagen en stimuleren van beter onderwijs; dat laatste is waar wij naar streven.

Iedere leraar en ieder bestuur wil immers het beste onderwijs voor alle kinderen. Geef daarvoor de professionals de ruimte, meer kansen voor zelfsturing.”

PO | VO

Aanmelden voor de Verus nieuwsbrief

Iedere week het laatste nieuws uit het onderwijs