U bent hier

Symbolisch gelovende leerlingen het meest open voor andere culturen

Leerlingen die op een symbolische manier geloven, staan meer open voor andere culturen dan hun medeleerlingen. Ze zetten zich ook het meest in voor hun medemensen. Dat blijkt uit een grootschalig kwantitatief onderzoek in Vlaanderen. De onderzoekers constateerden ook dat leraren die symbolisch geloven, de grootste invloed op hun leerlingen hebben.

Leerlingen die op een symbolische manier geloven, staan meer open voor andere culturen dan hun medeleerlingen. Ze zetten zich ook het meest in voor hun medemensen. Dat blijkt uit een grootschalig kwantitatief onderzoek in Vlaanderen. De onderzoekers constateerden ook dat leraren die symbolisch geloven, de grootste invloed op hun leerlingen hebben.

Reinhilde Henckens, lector aan de lerarenopleiding van de Katholieke Hogeschool Kempen, leidde het onderzoek. De onderzoekers ondervroegen 1922 leerlingen in de hoogste groepen van het basisonderwijs en 1627 leerlingen in de eerste twee jaar van het voortgezet onderwijs. Het Belgische tijdschrift Tertio publiceerde de resultaten.

Ze baseerden zich op de Post-Kritische Geloofsschaal van de Vlaamse godsdienstpsycholoog Dirk Hutsebaut. Die rangschikt mensen op twee schalen: gelovig-ongelovig en letterlijk-symbolisch. Dat levert vier geloofsstijlen op.

Orthodoxe gelovigen scoren hoog op gelovigheid en een letterlijke interpretatie van Bijbel en geloofsleer. Symbolische gelovigen zoeken in geloof en Bijbel veeleer een symbolische boodschap die relevant is voor de menselijke zoektocht naar zin. Onder ongelovigen zijn mensen die religieuze overtuigingen op basis van een letterlijke interpretatie verwerpen (de geloofsstijl van de 'externe kritiek'), maar ook 'relativisten' die de diverse religies als verwisselbare mogelijkheden zien.

Ook kinderen geloven symbolisch In weerwil van theorieën die stellen dat symbolisch geloof een meer volwassen fase in de geloofsontwikkeling is, blijken de symbolische geloofsstijlen onder kinderen in het basisonderwijs het hoogst te scoren. De ongelovige profielen winnen in het voortgezet onderwijs terrein.

De onderzoekers koppelden de geloofsstijlen aan antwoorden op vragen over maatschappelijke en ethische thema's. Daaruit blijkt dat symbolisch gelovende leerlingen het meest open staan voor andere culturen en zich het meest inzetten voor medemensen. 'Relativistische' kinderen scoorden daarop beduidend lager. Ongelovigen met het profiel 'externe kritiek' blijken het meest etnocentrisch te zijn. Onder volwassenen zijn dat juist de orthodoxe gelovigen.

Invloed leraren Vooral leraren die zelf symbolisch geloven of juist het geloof verwerpen op basis van 'externe kritiek', blijken de meeste invloed op hun leerlingen te hebben. Henckens had een grotere invloed verwacht van leraren die zich ten doel stellen orthodoxe geloofsopvattingen door te geven.

"Het is belangrijk dat leerkrachten beseffen hoe groot hun invloed is", aldus Henckens in Tertio. "Wanneer zij goed bedoeld hun leerlingen hun eigen weg laten zoeken, hebben zij toch een niet te onderschatten invloed. De houding van een leerkracht is nooit neutraal. Het is heel belangrijk dat scholen ruimte scheppen voor een open dialoog en de leerkrachten laten nadenken over de invloed die zij hebben."

WO | HBO | PO | VO

Aanmelden voor de Verus nieuwsbrief

Iedere week het laatste nieuws uit het onderwijs