U bent hier

Studievoorschot in strijd met Vrijheid van onderwijs

Het wetsvoorstel studievoorschot hoger onderwijs is in strijd met Artikel 23. Dat staat in het advies dat de Raad van State deze week publiceerde. Bussemakers plannen doen afbreuk aan het recht op basisbekostiging naar gelijke maatstaven.

De Raad van State heeft vier kritiekpunten op het wetsvoorstel dat het leenstelsel in het hoger onderwijs introduceert. 

Bekostiging afhankelijk van afspraken

Één daarvan is dat het afbreuk doet aan het recht op gelijke bekostiging. Want “het voorgestelde artikel maakt het mogelijk een substantieel deel van de rijksbijdrage af te laten hangen van afspraken tussen minister en individuele instelling voor hoger onderwijs.” De Raad schrijft dat de minister kiest voor “een open grondslag voor lagere regelgeving en beslisruimte voor de minister die niet concreet en nauwkeurig is begrensd.”

Ook vindt de Raad het wetsvoorstel nogal voorbarig. Het experiment prestatiebekostiging hoger onderwijs loopt tot eind 2017. Ga dat eerst maar eens evalueren, voordat een structurele regeling wordt getroffen, schrijft de Raad. 

Grondwettigheid prestatiebekostiging al twijfelachtig

De invoering van die prestatiebekostiging ging al niet zonder slag of stoot. Staatssecretaris Zijlstra koos voor een sluiproute: via de experimenteerwet. Destijds waren er al vragen over de grondwettelijkheid van de prestatiebekostiging.

Nu wil Bussemaker kwaliteitsafspraken maken voor het verdelen van het bedrag dat vrijkomt met de invoering van het leenstelsel en heeft de Raad van State vragen over de grondwettelijkheid daarvan.

Te weinig geld

De hoogte van dat bedrag is een ander punt waar de Raad kritiek op heeft. Het studievoorschot levert namelijk niet de beloofde 1 miljard op, maar ongeveer 620 miljoen euro. De Raad vraagt zich af of dat voldoende is voor de ambitie van de regering, namelijk “een hogere kwaliteit te realiseren en tot de wereldtop te gaan behoren”. Bovendien heeft de regering de Koning in de Troonrede laten voorlezen dat er een bedrag “oplopend tot 1 miljard euro” vrij kwam voor het hoger onderwijs. 

Overgangsregeling en autonomie hogeschoolbesturen

De andere twee kritiekpunten van de Raad van State:

  • De regering verandert de regels tijdens het spel voor de wo-student die nu in zijn bachelorfase zit. De Raad bepleit een overgangsregeling.
  • Het wetsvoorstel regelt dat de medezeggenschapsraad van een hogeschool instemmingsrecht krijgt over de hoofdlijnen van de jaarlijkse begroting. De Raad vindt zo’n instemmingsrecht veel te ver treden in de autonomie van de bestuurscolleges.
HBO | WO

Aanmelden voor de Verus nieuwsbrief

Iedere week het laatste nieuws uit het onderwijs