U bent hier

Strategisch partnerschap bestuur en intern toezicht: inspirerend perspectief

Wat werkt nou goed om tot een meer inhoudelijk debat tussen bestuur en toezicht te komen? Op die vraag geeft prof. dr. ir. Rienk Goodijk met zijn nieuwste onderzoek Strategisch partnerschap in de praktijk.

Uit de vier eerdere deelonderzoeken naar de ontwikkeling van het intern toezicht in het onderwijs, was al gebleken dat er een toenemende behoefte is aan meer inhoudelijk debat tussen bestuur en toezicht. 

Het draait uiteindelijk allemaal om de relatie tussen bestuur en toezicht, vertelt Goodijk. Hoe geef je die goed vorm? In opdracht van Verus onderzocht hij welke toegevoegde waarde het onderlinge debat kan hebben, of ze daarbij niet op elkaars stoel gaan zitten en of er geen sprake is van overvraging.

Twee facetten van de relatie

Bij strategisch partnerschap hoort een relatie, waarbij bestuur en toezicht:

  • Inhoudelijk voldoende met elkaar in gesprek komen en daarbij ook als het nodig is, elkaars kritisch tegenover zijn
  • Een eigen positie hebben en elkaar zo nodig ondersteunen in het netwerk van interne en externe stakeholders

Ruimte voor inhoud

Voor dat inhoudelijke gesprek biedt de reguliere vergadering vaak te weinig mogelijkheden. “Daar is het afhandelen van de formele agenda toch vaak overheersend, met weinig ruimte voor verkenning en reflectie”, weet Goodijk. 

“Terwijl een toezichthouder juist ook een heel waardevolle bijdrage kan leveren bij de open verkenning van kansen en risico’s, dus in de vroege debatfase bij de ontwikkeling van bijvoorbeeld een nieuwe strategisch beleidsplan.”

Van goedkeuren naar meedenken

Hoe je dat regelt? “Organiseer een aparte sessie buiten de formele vergaderstructuur om, bijvoorbeeld een heisessie of themabijeenkomst. Daar is meer ruimte voor een inhoudelijk debat over de toekomst van de onderwijsinstelling.” 

Om maar weer het voorbeeld van het strategisch beleidsplan te nemen: vaak mocht de raad van toezicht niet meer dan het concept goedkeuren, nu levert de raad toegevoegde waarde door al aan het begin van het proces bij de strategische verkenning betrokken te zijn, zo laat Goodijks onderzoek zien.

Focus 

Voorwaarde voor dit alles is een open houding. “Vertrouwen is van wezenlijk belang.” En: loop elkaar niet voor de voeten, ken je rol. Hij adviseert toezichthouders ook te durven focussen. “Je moet niet meer alle informatie willen hebben, maar alleen dat wat belangrijk is. Elke organisatie heeft zijn eigen speerpunten en thema’s. Die zijn voor het debat tussen bestuur en toezicht belangrijk. Dus kies.”

Ondersteun elkaar

Dan die netwerkrol: meer dan vroeger ondersteunen toezichthouders en bestuurder elkaar in de contacten met stakeholders. “Denk strategisch van binnenuit na over de relatie met bijvoorbeeld de inspectie of een wethouder. Zodat bestuur én toezicht, ieder vanuit de eigen rol, zichtbaar zijn.”

Meer weten?

Goodijk presenteert het onderzoek Strategisch partnerschap in de praktijk, over de verhouding tussen bestuur, intern toezicht en stakeholders volgende week dinsdag, 29 november, bij de netwerkbijeenkomst voor bestuurders en toezichthouders. Verschillende bestuurders en toezichthouders die voor het onderzoek geïnterviewd werden, zijn daar aanwezig om toelichting te geven. Van harte welkom!

PO | VO | MBO | HBO | WO

Aanmelden voor de Verus nieuwsbrief

Iedere week het laatste nieuws uit het onderwijs