U bent hier

'Stemproblemen in onderwijs ernstig onderschat'

Er is nauwelijks oog voor het ziekteverzuim onder onderwijzend personeel als gevolg van stemproblemen. "Het komt voor dat onderwijsgevenden zes tot negen maanden uit de roulatie zijn wegens chronische aandoeningen aan de stem. Soms leidt dat noodgedwongen tot vertrek uit het onderwijs. Het probleem wordt ernstig onderschat", zegt bedrijfsarts Margaret de Jong.

Er is nauwelijks oog voor het ziekteverzuim onder onderwijzend personeel als gevolg van stemproblemen. "Het komt voor dat onderwijsgevenden zes tot negen maanden uit de roulatie zijn wegens chronische aandoeningen aan de stem. Soms leidt dat noodgedwongen tot vertrek uit het onderwijs. Het probleem wordt ernstig onderschat", zegt bedrijfsarts Margaret de Jong.

Tekst: Emmanuel Naaijkens

Zij zegt dit in reactie op een artikel dat eerder in de nieuwsbrief van de Besturenraad is gepubliceerd over een onderzoek naar stemproblemen onder Vlaamse leraren. De Jong komt als bedrijfsarts van Human Capital Care in Veghel vaak met docenten in contact en ze heeft vastgesteld dat veel leraren worstelen met hun stem. "Dat is op zich ook niet zo vreemd als je bedenkt dat een leraar vele uren aan het woord is".

Maar toch is er volgens de bedrijfsarts nauwelijks aandacht voor een goede stemtechniek bij het lesgeven. "Er zijn maar enkele pabo's die logopedisten in dienst hebben om de studenten te leren hoe ze hun stem moeten gebruiken in de klas. En bij de lerarenopleidingen voor het voortgezet onderwijs is het helemaal geen onderwerp. Men beseft niet dat ook jonge docenten grote risico's lopen", aldus De Jong.

In het beleid dat gericht is op het terugdringen van het ziekteverzuim in het onderwijs is het stemprobleem een grote onbekende. Terwijl volgens de bedrijfsarts vier jaar geleden al een grootschalig onderzoek onder leiding van prof. F. de Jong heeft uitgewezen dat er sprake is van een omvangrijke problematiek. Ook bij haar collega's is er weinig kennis over dit onderwerp.

Richtlijn
Om daar in te voorzien heeft de Veghelse arts een richtlijn ontwikkeld, in samenspraak met prof. De Jong (KNO-arts en gespecialiseerd in stemorganen). De richtlijn wordt over enkele maanden uitgevaardigd door het Centrum voor Beroepsziekten. De richtlijn moet bedrijfsartsen ondersteunen in het vaststellen van de stemstoornis en de arbeidsgerelateerdheid. Van elk ziektegeval doet de arts een melding bij het Centrum voor Beroepsziekten. Daardoor ontstaat er een beeld van de werkelijke omvang van de stemproblematiek.

De Jong hoopt ook dat er door een betere registratie geld beschikbaar komt voor preventieprogramma's. "Schoolteams zouden regelmatig gescreend moeten worden. In Polen bijvoorbeeld gebeurt dat om de vijf jaar. Een enkele school laat een screening door ons uitvoeren omdat de directeur zelf stemklachten heeft gehad en dus beseft wat dat betekent. Op een door ons onderzochte school waar wij een screening hebben uitgevoerd bleek de helft van de leraren stemklachten te hebben".

Niet zelden is er een relatie tussen stemklachten en stress op het werk. Voor een docent kan dat dramatisch zijn. "Een docent heeft een stemprobleem, waardoor hij moeite heeft om orde te houden in de klas. Om zich verstaanbaar te maken gaat hij harder praten waardoor de problemen verergeren, de docent komt in een vicieuze cirkel".

De bedrijfsarts meent dat er nog een wereld te winnen is in de strijd tegen het ziekteverzuim in het onderwijs. "Dat levert niet alleen geld op. Met het oog op het groeiende lerarentekort kun je niet hebben dat leraren uitvallen omdat ze stemproblemen hebben". Een screening kost volgens De Jong ongeveer 200 tot 250 euro per persoon. "Dat geld verdien je ruimschoots terug door minder ziekteverzuim".

Omdat er nog geen registratie is van stemproblemen als beroepsziekte is het volgens De Jong lastig te zeggen hoe hoog in Nederland de kosten zijn. "In de VS gaat het jaarlijks naar schatting om een bedrag van 2,5 miljard dollar", aldus de bedrijfsarts.

 

WO | HBO | MBO | PO | VO

Aanmelden voor de Verus nieuwsbrief

Iedere week het laatste nieuws uit het onderwijs