U bent hier

Schoolvoorstelling over Westerbork opent nieuwe perspectieven en voedt gesprek

Het is een aangrijpend verhaal over vuile handen, zuiverheid en moed in Westerbork, de solovoorstelling Zelfs hier vind je nog een paar rechtvaardigen van Guido de Bruin, verhalenverteller en adviseur identiteit bij Verus. Bij de pabo van Hogeschool Windesheim dachten ze dat die goed in het onderwijsprogramma zou passen. Bij CSV Het Perron in Veenendaal (vmbo en pro) werd ze onderdeel van een identiteitsmiddag voor het personeel.

In beide gevallen ‘werkte’ het. Zowel de eerste- en tweedejaars pabostudenten in Zwolle als de leraren en medewerkers in Veenendaal waren zeer onder de indruk. “Ze hebben ontdekt dat de waarheid veel complexer is dan ze dachten”, zegt docent geschiedenis Karin Haar over haar pabostudenten. “De voorstelling gaf aanleiding om met elkaar in gesprek te gaan over wie wij zijn en vooral ook over de vraag ‘wie ben jij voor de ander’,” aldus locatiedirecteur Daan Diepeveen van CSV Het Perron.

Kracht van verhalen

Haar, docent geschiedenis aan de pabo van Hogeschool Windesheim, en haar collega Erik Renkema, docent levensbeschouwing, zijn overtuigd van de kracht van verhalen. “Die zijn een ingang om je te laten nadenken over je eigen overtuigingen.”

En dat gebeurde door deze voorstelling. “Die heeft het perspectief van de studenten op de oorlog veranderd. Ze zitten in een fase waarin ze vaak zwart-wit denken. Dit verhaal heeft hen doen beseffen dat de werkelijkheid veel genuanceerder is. Dat slachtoffers ook daders kunnen zijn, en andersom. En dat die nuance bij mens-zijn hoort.”

Menselijkheid

De voorstelling vertelt het verhaal van de Joodse leraar Jacques Suasso Henriques die zich in 1943 meldt bij de Joodse Ordedienst in kamp Westerbork, in de volksmond 'de Joodse SS'. Zo hoopt hij het vege lijf te redden. De ontmoeting met de zachtmoedige 'rebbe' Jeremia Hirsch in barak 52 brengt een ommekeer in hem teweeg die hem uiteindelijk noopt een daad te stellen die zijn lot zal bepalen.

Het verhaal bepaalt de kijker bij de vraag hoe je zelfs in onmenselijke omstandigheden je menselijkheid kunt bewaren en zelfs anderen kunt inspireren om die terug te vinden. En, zo bleek tijdens Haars lessen nadien, het roept ook de vraag op of het niet heel menselijk is om net als de hoofdpersoon in de eerste plaats te willen overleven.

Pedagogisch klimaat

Het thema menselijkheid kwam ook uitgebreid aan de orde in de gesprekken die leraren en medewerkers van CSV Het Perron na de voorstelling voerden. “Aan de hand van een aantal gespreksvragen benoemden zij situaties waarin er voor hun gevoel ‘iets niet in de haak was’ of waarin ze opkwamen voor iets van waarde of menselijkheid, in het groot of in het klein”, zegt Diepeveen.

“Uiteindelijk was de vraag welke thema’s uit de voorstelling raken aan het werk in een school in relatie tot de eigen professionaliteit. Bijvoorbeeld één van de uitgangspunten die moeten bijdragen aan de versterking van ons pedagogisch klimaat: het zijn van een voorbeeld om gewenst gedrag te stimuleren in relatie tot leerlingen maar ook tot elkaar.”

Daarmee was de voorstelling volgens hem ook een goede opmaat tot het vervolg van de middag, waarin onder begeleiding van Guido’s Verus-collega Taco Visser de drie waarden centraal stonden die de leraren en medewerkers belangrijk vinden in de ontwikkeling en versterking van het pedagogisch klimaat: persoonlijk, respectvol en betrokken op de naaste.

Meer informatie over de voorstelling: Guido de Bruin, gdebruin@verus.nl, 06 15 90 44 26.

PO | VO | MBO | HBO | WO

Aanmelden voor de Verus nieuwsbrief

Iedere week het laatste nieuws uit het onderwijs