U bent hier

Raad van Toezicht en de klokkenluidersregeling

Klokkenluiders melden zich in principe bij de algemeen directeur of het college van bestuur. Maar wat als die onderwerp van de melding is? Dan moet de klokkenluider bij de Raad van Toezicht terechtkunnen. Dat betekent nogal wat voor het toezichthoudend orgaan.

Sinds 1 juli 2016 moet elke werkgever met meer dan 50 werknemers een klokkenluidersregeling opstellen. Hierin wordt geregeld hoe om te gaan met een melding van een vermoeden van een misstand. Het doel van een klokkenluidersregeling is het aan het licht brengen van mistanden. Om dat doel te bereiken biedt een klokkenluidersregeling bescherming aan degene die de melding doet. 

Een melding van een vermoeden van een misstand wordt in principe bij de algemeen directeur of het college van bestuur gedaan. Maar als de melding deze persoon betreft, dan kan de melding worden gedaan bij het toezichthoudend orgaan. Waar moet deze dan opletten? De Landelijke Klachtencommissie Onderwijs heeft op 2 november 2016 een uitspraak gedaan over de rol van de Raad van Toezicht bij de klokkenluidersregeling. 

Vertrouwen en vertrouwelijkheid

De Commissie stelt allereerst dat gezien de beschermende bepalingen van een klokkenluidersregeling de kernwoorden bij het hanteren van deze regeling vertrouwen en vertrouwelijkheid zijn. Vertrouwen en vertrouwelijkheid moeten dan ook leidende beginselen zijn bij de behandeling van een melding. Een melder moet erop kunnen vertrouwen dat de ontvanger van de melding zich procedureel onafhankelijk opstelt en de melding onbevangen en open ontvangt, aldus de Commissie. 

Melding kwam terecht op bestuurskantoor

In dit geval had de melder de voorzitter van de Raad van Toezicht van te voren geïnformeerd over zijn melding. Desondanks is de brief met daarin de melding op het bestuurskantoor geopend door een ander dan de voorzitter of een ander lid van de Raad van Toezicht. De Commissie rekent dit de Raad van Toezicht aan, omdat de voorzitter van te voren op de hoogte was gebracht door de melder. 

Andere rol voor de RvT

Ook had in dit geval de Raad van Toezicht de goede trouw van de melder direct in twijfel getrokken en daardoor was geen sprake van een ‘onbevangen, onafhankelijke en open ontvangst van de melding’. De Commissie is van mening dat de Raad van Toezicht vanuit zijn bestuurlijke, toezichthoudende taak heeft gereageerd. In het kader van de klokkenluidersregeling heeft een Raad van Toezicht echter een andere rol, namelijk een onafhankelijke en open beoordelaar van een melding van een vermoeden van een misstand.

In deze casus had de Raad van Toezicht gehandeld op een wijze die niet strookt met wat de klokkenluidersregeling beoogt. Het had ‘op de weg van de Raad van Toezicht gelegen om de melding onbevangen en open te ontvangen en zich procedureel onafhankelijk op te stellen’. Daarvan is geen sprake geweest. De klager wordt dan ook in het gelijk gesteld.

Wat betekent dit voor u?

Wat betekent deze uitspraak voor u als toezichthoudend orgaan? Realiseer u dat uw rol een wezenlijk andere is in het kader van de klokkenluidersregeling dan op grond van de statuten. U dient de melding te onderzoeken. Dat is iets anders dan toezicht houden. Neem een onbevangen, onafhankelijke open houding in. Zorg actief voor vertrouwelijkheid en bescherm de melder. Dat betekent ook dat u de melding niet zomaar kunt bespreken met uw algemeen directeur of college van bestuur, tenzij daar toestemming voor is gegeven.

Onze juristen maakten een modelregeling melden misstand (klokkenluidersregeling)

PO | VO | MBO | HBO | WO

Aanmelden voor de Verus nieuwsbrief

Iedere week het laatste nieuws uit het onderwijs