U bent hier

Prof. Kennedy: Finnen laten zien dat autonomie docent succesfactor is

Het is goed dat de overheid nu benadrukt dat leraren beter moeten worden opgeleid. Maar dat betekent nog niet dat de beste leraren voor de klas komen te staan. Want daarvoor is een onderwijsstelsel nodig dat ruimte biedt voor vrijheid, creativiteit en intelligentie. De trend in het onderwijs is echter meer controle en toezicht, constateert prof. James Kennedy in zijn column in Trouw.

De Amsterdamse hoogleraar gaat in zijn column (26 januari 2013) in op het boek ‘Finse lessen’. Geschreven door Pasi Sahlberg, het boegbeeld van het succesvolle Finse onderwijsmodel, dat in het buitenland zoveel bewondering oogst.

Kern van de succesvolle aanpak in Finland is de autonomie van het onderwijsteam, noteert Kennedy. “Gezamenlijk dragen deze leraren verantwoordelijkheid voor wat er op hun school gebeurt. Er zijn geen gestandaardiseerde tests en geen inspectie. De overheid vertrouwt de leraren om hun werk te doen, want de leraren zijn natuurlijk goed opgeleid. Het resultaat is dat vrijwel alle kinderen hun onderwijstraject succesvol beëindigen met een diploma.”

Tendens
Kennedy erkent dat Finland en Nederland niet zonder meer met elkaar te vergelijken zijn. In onze samenleving is meer etnische, culturele en religieuze diversiteit. Maar dat laat onverlet dat de tendens naar meer management, controle en toezicht op leerkrachten hun professionele autonomie ondergraaft, stelt de hoogleraar.

Hij geeft in zijn column een voorbeeld van hoe ver dat nu gaat op een universiteit. Het commentaar dat docenten geven op studentenscripties en tentamens wordt tegenwoordig gekopieerd en bewaard, zodat toezichthouders dat later kunnen controleren.

Trouw interviewde de Finse onderwijsautioriteit Sahlberg naar aanleiding van het verschijnen van de Nederlandse vertaling van diens boek ‘Finnish lessons’. Hij merkt onder meer op dat het denken in termen van competitie, standaardisatie en verantwoording afleggen, als een virus over de wereld trekt.

Sahlberg zegt zich goed te kunnen voorstellen dat Nederlandse docenten klagen over alle regels en controle. In Finland zouden docenten dat niet pikken. “Ze zouden het gevoel hebben niet langer de baas te zijn over hun beroep. Het zou ongetwijfeld gevolgen hebben voor hun toewijding. Ze zouden waarschijnlijk reageren: ‘Jullie vertrouwen ons niet meer’”.

Sahlberg zegt in het interview ook dat het geen zin heeft om te proberen de Aziaten in onderwijsprestaties te verslaan. We moeten het in onderwijs hebben van soft things als kunst, creativiteit en theater. Want creativiteit zal nooit het sterke punt worden van de Chinezen vanwege hun discipline, is de overtuiging van Sahlberg.

Boek voor beleidsmakers
Oud-Kamerlid Jack Biskop, die voor het CDA woordvoerder onderwijs was, is enthousiast over het boek van Sahlbertg. In een recensie op website ScienceGuide schrijft Biskop onder meer dat het knappe van het boek is dat het geen kant-en-klare recepten bevat. Het model laat zich niet zomaar kopiëren.

Het zijn in de ogen van Biskop vooral beleidsmakers die het boek goed zouden moeten lezen, vooral waar het gaat om de boodschap dat autonomie het verschil maakt.

Finse Lessen van Pasi Sahlberg is uitgegeven bij Onderwijs Maak Je Samen i.s.m. Stichting de Brink.

 

WO | HBO | MBO | PO | VO

Aanmelden voor de Verus nieuwsbrief

Iedere week het laatste nieuws uit het onderwijs