U bent hier

Praktijkklassen door heel Nederland. Scholen beginnen gewoon

Ze noemen het de Praktijk-, Talent- of Klusklas maar hoe dan ook: door het hele land zetten basisscholen klassen op voor leerlingen die beter in de praktijk leren dan uit de boeken. Tijdens een studiedag, gisteren in Steenwijk, wisselden initiatiefnemers en geïnteresseerden ervaringen uit. Ontvangst en bediening was in handen van, jawel, de leerlingen van de Praktijkklas.

Nadat er dit voorjaar een publicatie verscheen over de praktijkklas die Harry Bouwman voor de scholen van Accrete had opgestart, stroomde zijn mailbox vol. Een praktijkklas is, net als de plusklas, een plek waar kinderen een dagdeel per week les krijgen op een manier die bij hen past.

Bouwman besloot een studiedag te organiseren. Deelnemers kwamen van Vlaardingen, Amsterdam en Eindhoven tot Deventer en Meppel. Het waren leraren, directeuren, ib’ers en orthopedagogen, maar ook een conciërge die klaar is met de bezigheidstherapie die hij verzorgt voor leerlingen die regelmatig niet meer te handelen zijn in de klas.

De belangrijkste thema’s waren: geld, doel, selectie en curriculum.

Geld is geen smoes

Wat het geld betreft, dat mag nooit een smoes zijn om niet aan een praktijkklas te beginnen, vindt Accrete-bestuurder Jan Spanjer. Zijn scholen hebben overigens te maken met een samenwerkingsverband dat werkt als een geld-verdeelstation: er zijn afspraken over de basisondersteuning op de scholen en daarvoor krijgt iedereen een x bedrag per leerling. Maar de keuze voor de praktijkklas staat daar volkomen los van, vertelde Spanjer. “Het klinkt misschien saai, maar het begint met visie. Bij ons staat het kind staat centraal en niet het systeem. Dat klinkt logisch en blijkt in de praktijk zeer complex.”

Spanjer gelooft niet in de ‘smalle benadering’ van onderwijs. Maar in de brede taakopvatting: onderwijs is er voor de ontwikkeling van heel de mens.

Daar past de praktijkklas uitstekend bij. Spanjer: “Twee jaar geleden durfde een deel van de kinderen die u vanochtend ontvingen, u niet aan te kijken. Hun hele basisschoolperiode ervaarden zij: ik kan niet wat mijn klasgenootje kan. Deze kinderen hebben dankzij de praktijkklas een toekomstperspectief gekregen. Hun ouders vertellen hoe ze hun kinderen hebben zien veranderen.”

Doel van de klas

Maar niet elke school heeft hetzelfde doel met de praktijkklas, zo bleek. De één wil kinderen een langere periode begeleiden, de ander wil ze begeleiden naar een beroepskeuze en een derde gebruikt de praktijkklas om kinderen tot rust te laten komen en zich veilig laten voelen in de school.

Wie mag er meedoen?

Vandaar ook de discussie over de selectie: Waar de één alleen leerlingen met een praktijkadvies toelaat, is bij de andere school ook de leerling met het basisadvies welkom. Sommigen hanteren een leeftijdsgrens van bijvoorbeeld 10 jaar, anderen laten alleen groep 8-leerlingen toe. Hierbij ging het gesprek ook over de naamgeving van de klas. Scholen zoeken naar een naam die de klas status geeft. Niet alleen om de kinderen te laten voelen dat ze gewaardeerd worden, maar vooral voor de ouders. Want niet alle ouders zijn even enthousiast als hun kind wordt uitgekozen om mee te doen aan de praktijklessen. Zoals één van de deelnemers zei: “Onze kinderen ‘moeten’ toch tenminste naar de havo. Dan is uitgekozen worden voor deze klas geen aangename verrassing.”

Wat ga je ze leren?

Wat de leerlingen precies aangeboden moeten krijgen en hoe verantwoord moet worden wat de praktijkklas oplevert, daar is nog de meeste discussie over. Over kritische blikken van de inspectie maken de starters zich nog zeker geen zorgen: ze krijgen vooral enthousiaste reacties.

De praktijkklassen staan overal nog in de kinderschoenen: de meesten startten pas dit schooljaar. Het belangrijkste motto lijkt: Buiten de kaders denken en gewoon dóen. De initiatiefnemers zijn allemaal mensen die op hun fietsje de wijk ingaan om verenigingen en ondernemers te vragen of ze mee willen werken om het onderwijs voor deze groep leerlingen mooier te maken.

De deelnemers van de studiedag Praktijkklas gaan een online community starten om ervaringen uit te wisselen. In maart organiseert Harry Bouwman weer een studiedag. Aanmelden kan via hbouwman@accrete.nl

Bekijk hier een filmpje over de Praktijkklas

PO

Aanmelden voor de Verus nieuwsbrief

Iedere week het laatste nieuws uit het onderwijs