U bent hier

Politiek en scholen willen dat minister schaduwonderwijs aanpakt

Huiswerkbegeleiding is niet voor iedereen weggelegd: het kost immers bakken met geld. Het leidt, kortom, tot kansenongelijkheid in het onderwijs. ChristenUnie, GroenLinks, D66 en de SP willen van Arie Slob weten hoe hij dit schaduwonderwijs kan aanpakken. Verus belde huiswerkvrije scholen. Ook zij vinden politieke bemoeienis met huiswerkbegeleiding wenselijk.

De samenleving raakt steeds hoger opgeleid. Opleiding lijkt in toenemende mate bepalend voor de maatschappelijke positie, dus ouders proberen het risico voor hun kind om een niveau te zakken te minimaliseren. Daarom hebben huiswerkinstituten de afgelopen jaren dikke winsten geboekt. Geschatte omzet: minimaal 74 miljoen euro! Steeds meer ouders telden geld neer voor bijles of huiswerkbegeleiding. Dit schaduwonderwijs groeit explosief. 

Fracties willen actie van Slob

Veel politieke partijen staan sceptisch tegenover schaduwonderwijs. Vorige week konden fracties in de Tweede Kamer schriftelijke vragen stellen over het rapport Licht op Schaduwonderwijs (zie kader). De ChristenUnie vindt de groei van schaduwonderwijs zorgwekkend en onwenselijk omdat het de ongelijkheid in het onderwijs vergroot. De partij vraagt minister Slob concrete maatregelen te nemen om de kansenongelijkheid niet verder toe te laten nemen. 

Zowel de GroenLinksfractie als die van de SP willen weten hoe de Minister kansenongelijkheid door schaduwonderwijs kan beperken. D66 ziet een mogelijke oplossing in het ondersteunen van het reguliere onderwijs in het aanbieden van aanvullende ondersteuningsactiviteiten. Dan wordt de duurbetaalde buitenschoolse begeleiding immers een stuk onaantrekkelijker. 

(t)huiswerkvrije scholen

Onderzoek (zie kader) laat zien dat veel scholen al zelf gratis bijles, huiswerkbegeleiding of examentraining aanbieden. Een oplossing die volgens hen kansengelijkheid bevordert en privaat schaduwonderwijs overbodig maakt. Eén van die scholen is de Haemstede Barger Mavo (HBM). Directeur Mattie Smits – Jansen: “Onze school is de laatste jaren steeds meer een afspiegeling van de maatschappij. Daarbij horen verschillen in achtergrond en afkomst. Deze verschillen zouden niet van invloed moeten zijn op de prestaties van leerlingen. Wij willen dat alle leerlingen binnen onze school gelijke kansen krijgen.” Daarom gaat de school komend schooljaar door onder het predicaat ‘(t)huiswerkvrije school’. 

Licht op schaduwonderwijsVorig jaar publiceerde OCW het rapport Licht op schaduwonderwijs. Daarin  staat dat bijna 12% van de leerlingen uit het voortgezet onderwijs in het schooljaar 2016-2017 bijles volgde die door de ouders bekostigd is. Ouders die betalen voor bijles, doen dat vaak omdat zij vinden dat hun kind andere of extra uitleg nodig heeft naast dat van de vakdocent. Huiswerkbegeleiding wordt vooral ingekocht omdat kinderen een gebrek hebben aan concentratie of discipline om zelfstandig het huiswerk te maken of omdat ouders zelf geen tijd hebben hun kinderen te helpen of te stimuleren. In het onderzoek van het ministerie van OCW is overigens alleen gekeken naar huiswerkinstituten en bedrijven die zich bij de Kamer van Koophandel hebben ingeschreven. Maar als je op Marktplaats de termen ‘huiswerkbegeleiding’ en ‘bijles’ intypt, zie je dat er ook nog een groot ‘zwart circuit’ bestaat. Deze betaalde informele vorm van schaduwonderwijs is niet meegenomen bij het in kaart brengen van de markt. Daarnaast richt het onderzoek zich alleen op het voortgezet onderwijs, terwijl schaduwonderwijs ook in het primair-, middelbaar – en hoger onderwijs voorkomt.

Om 8 uur op school huiswerk maken

CSG Calvijn, vestiging Juliana, laat de leerlingen al sinds de jaren 70 van de vorige eeuw geen huiswerk thuis meer maken. “Veel kinderen uit Rotterdam-Zuid waren klein behuisd of hadden thuis te weinig tijd of rust om huiswerk te maken. Nu beginnen wij iedere schooldag om 8 uur met één huiswerkuur, en eindigen alle leerlingen drie keer in de week de schooldag ook nog met een uur huiswerk”, vertelt directeur Arie Boom. Ook hij benadrukt dat deze manier van werken gelijke kansen biedt voor iedereen.

Maar (nog) lang niet alle scholen zijn (t)huiswerkvrij. En dat betekent dat de ene leerling na schooltijd zijn boeken in de tas laat zitten en iets anders gaat of moet doen, en dat leerling twee aanschuift bij huiswerkbegeleiding. Vooral leerlingen met hoogopgeleide ouders volgen schaduwonderwijs. Dat hieraan kosten verbonden zijn, maakt dat niet alle ouders zich schaduwonderwijs kunnen permitteren. En dat houdt in dat de kansenongelijkheid voor leerlingen toeneemt.

Politieke aandacht

Mevrouw Smits-Jansen vindt politieke bemoeienis met dit onderwerp wenselijk. “De kwaliteit van een school zou zodanig moeten zijn dat schaduwonderwijs niet nodig is. Maar als dit wel nodig is, moet het toegankelijk zijn voor iedereen. Het mag niet zo zijn dat het van je milieu afhangt naar welk type vervolgonderwijs je gaat.” 

Volgens Arie Boom van het Calvijn Juliana moet de regering meer geld uittrekken om dit te regelen. “Als je leerlingen 7/8 klokuren per week op school huiswerk laat maken onder begeleiding van een mentor, vraagt dit veel tijd van docenten. Door middel van subsidies van gemeente en Rijk lukt het Calvijn Juliana dit te bekostigen, maar hier zou structureel meer geld beschikbaar voor moeten komen. Het bieden van gelijke kansen aan iedere leerling is dit zeker waard!”

afbeelding: Pixabay

PO | VO | MBO

Aanmelden voor de Verus nieuwsbrief

Iedere week het laatste nieuws uit het onderwijs