U bent hier

Pilots en daarna gedifferentieerd toezicht in alle sectoren

Gedifferentieerd toezicht in alle sectoren. Dat willen minister Bussemaker en staatssecretaris Dekker per 1 augustus 2016 hebben ingevoerd, staat in de plannen die zij vorige week aan de Tweede Kamer stuurden. De bewindspersonen zetten uiteen hoe de oordelen ‘onvoldoende’, ‘voldoende’, ‘goed’ en ‘excellent’ het onderwijs een kwaliteitsimpuls moeten geven.

In navolging van de PO-Raad en de VO-raad is ook de Besturenraad kritisch op het voorstel van de bewindslieden.

In de gewenste richting
In het hoger onderwijs doen ze het sinds 2011: opleidingen gedifferentieerd beoordelen.

Dat nieuwe accreditatiestelsel “ontwikkelt zich in de gewenste richting”, schrijven Bussemaker en Dekker: “scherpere beoordelingen, meer aandacht voor de inhoud in plaats van procedures, zichtbare verschillen in kwaliteit en een verbetering van de kwaliteitscultuur op instellingniveau."

Maar hogescholen ervaren ook een hoge administratieve lastendruk. Bovendien is er na twee jaar nog geen sterk gedifferentieerd beeld te zien. Dat is niet verwonderlijk: er is nog wat onduidelijkheid over wat een opleiding nou voldoende, goed, of excellent maakt.

Pilots volgen, schrijven minister en staatssecretris, om de administratieve lastendruk in het hoger onderwijs te verminderen.

Iedereen gedifferentieerd toezicht
Intussen vinden Bussemaker en Dekker het tijd een start te maken met de invoering van gedifferentieerd toezicht in de andere onderwijssectoren. Dit zijn de plannen:

Mbo 
Bij het toezicht in het mbo is sinds 2012 “verdiend vertrouwen het uitgangspunt”. Het aantal inspectieonderzoeken daalde er fors. Maar instellingen klagen: ze vinden bepaalde zaken (kwaliteitsborging en examinering) te snel doorwerken in het eindoordeel, waar door zij onvoldoende scoren.

Mede daarom krijgt het mbo een nieuw toezichtkader dat beter zichtbaar maakt of de resultaten stijgen of dalen.

De bewindspersonen verwachten ook een kwaliteitsimpuls van het dit jaar nog overeen te komen bestuursakkoord, met afspraken over professionalisering, toegevoegde waarde/studiesucces, voortijdig schoolverlaten en beroepspraktijkvorming.

En het mbo krijgt pilots: om te onderzoeken hoe de inspectie naast opleidingen ook onderwijsteams kan beoordelen.

Funderend onderwijs
Ook basis- en voortgezet onderwijsscholen worden in de toekomst onvoldoende, voldoende, goed of excellent. Volgens Dekker moet daarvoor het volgende gebeuren:

  • De norm voor basiskwaliteit wordt herijkt: de basisnormen voor zowel leerprestaties als onderwijsleerproces worden aangepast. 
  • De groep ‘voldoende’ scholen wordt het grootst: die varieert van scholen met net voldoende kwaliteit tot scholen die niet veel nodig hebben om ‘goed’ te worden. Bij deze scholen wordt daarom duidelijk in beeld gebracht “op welke manier en in welke richting zij zich ontwikkelen”. 
  • De rol van het schoolbestuur wordt groter: dat voert voortaan de dialoog met de inspectie over de verbeterruimte op de scholen. 
  • Een school is goed als die zichzelf voortdurend blijft ontwikkelen, schrijft Dekker. “Niet alleen op de kwaliteitsgebieden waar de inspectie naar kijkt, maar ook andere, eigen ambities.”
  • Rond het predicaat excellent vindt één wijziging plaats: zodra gedifferentieerd toezicht is ingevoerd, mogen alleen de door de inspectie als ‘goed’ beoordeelde scholen zich nog voor het predicaat aanmelden.
  • De inspectie maakt voor elke school een kwaliteitsprofiel dat laat zien welk niveau de school levert en waar verbeteringen mogelijk zijn. Dat kwaliteitsprofiel én het oordeel worden actief en breed openbaar gemaakt.
  • De inspectie zit voortaan aan tafel met het bestuur. Verdiend vertrouwen wordt beloond: in beginsel zorgt het bestuur voor verantwoording richting inspectie. Is die akkoord, dan wordt het toezicht verruimd.

En in het funderend onderwijs komen: pilots. Om de nieuwe toezichtkaders te toetsen en de effecten van gedifferentieerd toezicht te monitoren.

Per 1 augustus 2016
De pilots in het po en vo starten per 1 augustus 2014 en duren twee jaar. Na de beoogde wijziging van de WOT moeten de toezichtkaders formeel worden vastgesteld en goedgekeurd. Gedifferentieerd toezicht in deze sectoren zou per 1 augustus 2016 moeten worden ingevoerd. Dezelfde datum geldt voor het speciaal onderwijs en het mbo.

WO | HBO | MBO | PO | VO

Aanmelden voor de Verus nieuwsbrief

Iedere week het laatste nieuws uit het onderwijs