U bent hier

Paul Frissen maant onderwijs: ‘Pak je verdonkeremaande vrijheid terug’

“Bent u er klaar voor om verschil en variëteit in het onderwijs terug te brengen?” vroeg bestuurskundige prof. dr. Paul Frissen donderdag aan de schoolleiders en –bestuurders die zich hadden verzameld voor het eerste Juridisch Onderwijscongres van Verus. Het is volgens hem hoog tijd om “heldhaftig weerstand te bieden” tegen een overheid die de grondwettelijk verankerde vrijheid van onderwijs “verdonkeremaant”.

Het onderwijs gaat daarbij zeker niet vrijuit, stelde Frissen, hoogleraar bestuurskunde aan Universiteit van Tilburg. “U heeft dat laten gebeuren, en het vermoeden is gerechtvaardigd dat u er zelf aan heeft meegewerkt.”

Uniformering

De vrijheid die artikel 23 van de grondwet garandeert, zou moeten leiden tot verschil en variëteit in het onderwijs, maar de zogenaamd terugtredende overheid heeft met haar regelzucht juist uniformering in de hand gewerkt.

Het rapport van de “rampzalige” commissie-Dijsselbloem is daarvoor wat Frissen betreft exemplarisch. Met haar conclusie dat de overheid gaat over het ‘wat’ van het onderwijs, en de scholen over het ‘hoe’, zegt ze volgens de bestuurskundige in feite dat “de inhoud van het publieke domein, die altijd particulier van aard is geweest, in handen is van de politiek”.

“Het onderwijs is van u”

Uiteenlopende ontwikkelingen als de plannen voor een bestuurdersregister en de dominante rol van educatieve uitgeverijen, belemmeren volgens Frissen de vrijheid van onderwijs en de daarbij horende variëteit. Een bestuurdersregister noemt hij ronduit “ongrondwettelijk”. “Als de vrijheid van onderwijs berust bij het bevoegd gezag, kan het niet zo zijn dat er één centraal register voor bestuurders komt. De belangrijkste kwaliteit van bestuurders voor de realisering van de vrijheid van onderwijs is namelijk dat ze van elkaar verschillen.”

Ook de dominantie van educatieve uitgeverijen baart hem zorgen. “U bent geen knip voor de neus waard als autonome professionele instelling, als u de educatieve uitgeverijen de onderwijsinhoud laat bepalen.”

“Het onderwijs is van u, maar u moet wel kunnen uitleggen waarom het van u is”, zo besloot hij zijn betoog.

Regelgevend geweld

Zijn hartstochtelijke pleidooi om de vrijheid terug te pakken, was onderwijsjurist prof. dr. Miek Laemers uit het hart gegrepen. Zij noemde tal van voorbeelden van regelgeving die leiden tot uniformering en daarmee het duale bestel dreigen aan te tasten. “De gewetensvraag is: moeten we dat willen? Het is goed dat ongerechtvaardigde verschillen worden opgeruimd, maar anderzijds is de vrijheid van onderwijs er om gebruikt te worden. Laten we ons niet laten intimideren door het regelgevend geweld vanuit Den Haag.”

PO | VO | MBO | HBO | WO

Aanmelden voor de Verus nieuwsbrief

Iedere week het laatste nieuws uit het onderwijs