U bent hier

Outputfinanciering universiteiten: ‘Stel je voor dat onze rechters alleen betaald krijgen als ze veroordelen, of alleen als ze vrijspreken’

Naar een andere universiteit. Een petitie met die naam werd vrijdag gepresenteerd namens 17 bij de universiteiten betrokken organisaties. Economisering en bureaucratisering hollen het universitair onderwijs en wetenschap uit. “Nu speelt outputfinanciering een rol op allerlei manieren: bij de cijfers die studenten krijgen tot de bevordering van medewerkers.”

De 17 organisaties (waaronder onderwijsvakbonden en –platforms) boden hun petitie aan op initiatief van het Platform Hervorming Nederlandse Universiteiten (Platform H.NU). Dat heeft vier hoofddoelen:

  1. Onderzoek. Het centraal stellen van inhoudelijke criteria voor het uitvoeren en de beoordeling van onderzoek. Geen directe koppeling tussen een financiële beloning en de goedkeuring van proefschriften en, algemener, tussen inverdiend geld en een topbeoordeling van het onderzoek.
  2. Onderwijs. Het opleiden van studenten tot deskundige en kritische werknemers en burgers. Er moet een einde komen aan de permanente stroom van zogenaamde ‘kwaliteitsverbeteringen’, waarbij de volgende verandering al weer ingevoerd wordt voordat de vorige volledig is doorgevoerd en geëvalueerd. Geen outputfinanciering meer op basis van behaalde studiepunten, waarbij een voldoende de afdeling geld oplevert en een onvoldoende niet.
  3. Bestuur. Toewerken naar een bestuursvorm waarin (vaste èn tijdelijke) wetenschappers, studenten en ondersteunend personeel mee kunnen spreken en besluiten over die zaken waarvan zij het meeste verstand hebben. Aanstelling en bevordering van wetenschappelijk personeel moet gebaseerd zijn op een beoordeling van de inhoudelijke kwaliteit van onderwijs, onderzoek en bestuurswerk, en niet op de hoeveelheid extern inverdiend geld.
  4. Maatschappelijke rol universiteiten. Een herwaardering voor Nederlandstalige publicaties op al die terreinen waar dat evident belangrijk is. 

De koppeling van kwaliteit van wetenschap en onderwijs met geld komt in drie van de vier doelen terug. Hoe kijkt Platform H.NU in dat kader aan tegen de prestatieafspraken die met het hoger onderwijs gemaakt zijn?

“Als die prestatieafspraken de vorm aannemen van perverse prikkels, van outputfinanciering, deugen ze niet en moet dat veranderen”, reageert Prof. Dr Hans Radder (Vrije Universiteit Amsterdam) van Platform H.NU. “Nu speelt outputfinanciering een rol op allerlei manieren: bij de cijfers die studenten krijgen tot de bevordering van medewerkers.”

Maar de prestatieafspraken zijn gemaakt om de kwaliteit van het universitair onderwijs te verbeteren. Daar kan Platform H.NU toch niet tegen zijn.

“Verhoging van kwaliteit en rendement zijn strijdig met elkaar. Natuurlijk niet noodzakelijkerwijs, maar outputfinanciering is een procedure die je in zijn algemeenheid niet wilt. Stel je voor dat onze rechters alleen betaald krijgen als ze veroordelen, of alleen als ze vrijspreken... dat wil je toch niet? Dergelijke procedures leveren niet in alle gevallen problemen op, maar we moeten overgaan op een andere manier van financiering.”

Hoe dan wel? 

“Taakfinanciering. Universiteiten hebben taken. Er moet een groep van deskundigen zijn die bekijkt welke disciplines, welke vakken een universiteit aanbiedt. En vervolgens evalueert: zijn die taken goed gedaan, lukt het dat te financieren? Het gaat erom dat de directe koppeling tussen het geven van een cijfer, een inhoudelijke beoordeling, en het krijgen van geld verdwijnt. Geef ik een student nu een voldoende, dan krijg ik geld. Doe ik het niet, dan niet.” 

Maar universiteiten worden toch al op hun kwaliteit beoordeeld? 

“Ja, elke zes jaar zijn er onderwijs- en onderzoeksvisitaties. Maar het belang van die visitaties is afgenomen ten opzichte van de outputfinanciering. De universiteiten hebben behoefte aan meer financiële rust. Als je ieder jaar afhankelijk bent van het aantal studenten en publicaties, kun je geen doorgaande lijn creëren.”


WO

Aanmelden voor de Verus nieuwsbrief

Iedere week het laatste nieuws uit het onderwijs