U bent hier

Oplopend lerarentekort vo: “Detacheerders overspoelen de sector”

Het lerarentekort in het voortgezet onderwijs verviervoudigt in de komende tien jaar. Maar de situatie is nu al nijpend. Verus maakt een ronde door Nederland. Deze week: Noord. “Lerarenopleidingen zouden hun studenten moeten voorlichten over wat het betekent om te werken voor een detacheringsbureau.”

Middelbare scholen in vooral de Randstad worden volgens de jongste cijfer in toenemende mate met een lerarentekort geconfronteerd. Maar ook in het noorden van het land wordt het de komende jaren steeds lastiger vacatures in te vullen: van 32 onvervulde fte nu naar 158 fte over tien jaar. Het is het lastigst docenten wiskunde, natuurkunde, Frans, Duits en scheikunde te vinden en de tekorten zullen volgens de prognoses voor deze vakken ook het grootst blijven.

Het Noorden van Nederland kent krimpende leerlingenaantallen. En dus is het lerarentekort een verschijnsel waar de 16 scholen van Onderwijsgroep Fricolore in iets mindere mate mee te maken krijgen dan elders in het land, begint voorzitter Anne Leijenaar. De reguliere vacatures, de banen waar je met ingang van een volgend schooljaar iemand voor moet hebben, zijn nog prima te doen. Maar tijdelijke vervanging, en dan met name voor de exacte vakken, talen en economie eerstegraads, dat is moeilijk.

Pensioen is geen afscheid

Op zijn eigen scholen, het Emelwerda College in Emmeloord en het Berechja College op Urk, zijn al wat noodmaatregelen genomen. Het contact met gepensioneerde collega’s wordt bijvoorbeeld onderhouden. “Vroeger ging je met pensioen, en dan was het echt afscheid nemen. Nu vragen we pensionerende collega’s: mogen we je in de toekomst bellen?”

Een gepensioneerde terug laten komen, dat is natuurlijk geen structurele oplossing benadrukt Leijenaar. En dat geldt ook voor het opknippen van een vacature door verschillende collega’s wat extra uren te geven.

Formatieproces naar voren

De Fricolorescholen, voor Christelijk en interconfessioneel voortgezet onderwijs in Friesland, de Noordoostpolder en op Urk, werken op het punt van het lerarentekort ook intensief samen. Zo is er een gezamenlijke vacaturesite. En de P&O-medewerkers hebben periodiek overleg waarop vast agendapunt is: heb je een vacature en wie kan een ander helpen? “Daarom halen we nu het formatieproces naar voren. In november al kijken we waar er vacatures ontstaan. En of iemand van een ander school dat gat kan vullen.”

Uitzendbureau kwalijke ontwikkeling

En dan is er nog de uiterste noodmaatregel: het detacheringsbureau. Soms ontkomt Leijenaar er niet aan en is er geen andere keuze. “Uitzendbureaus binden jonge docenten aan zich zodra die van de opleiding komen. Ze geven hen een vast contract waardoor ze direct van de markt verdwijnen. Een kwalijke ontwikkeling voor de sector.”

Wat wil je ook? Zo’n detacheerder biedt aantrekkelijke mogelijkheden, waarom zou een docent bij een school in tijdelijke dienst willen? “Echter zo’n bureau kan je overal plaatsen: een dag hier en een dag daar. Je wordt nooit echt onderdeel van een schoolgemeenschap. Je blijft een gastdocent en mist naast het lesgeven het deel van een school, van een team zijn en samen iets ontwikkelen.”

Lerarenopleidingen zouden hun studenten op dit punt voorlichting moeten bieden, vindt Leijenaar. Hij en zijn Fricolore-collega’s zijn daarover ook met de lerarenopleidingen in gesprek.

Stevige begeleiding voor nieuwe docenten

Fricolore werkt sowieso intensief samen met de lerarenopleidingen. De 16 scholen zijn zogeheten opleidingsscholen. “We bieden stevige begeleiding. Niet alleen tijdens de opleiding, maar ook in de eerste jaren dat jonge docenten voor de klas staan. Zodat ze niet na twee jaar constateren dat het onderwijs toch niets voor hen is. Ze krijgen een coach. En dat levert echt wat op: we zien minder uitstromers. Leraren moeten door een eerste fase heen. Bovendien: als je jonge docenten goed begeleidt krijg je ook commitment met de school. Dus als we een Lio-er krijgen die bevalt, en er zijn reguliere uren beschikbaar, nemen we iemand alvast in tijdelijke dienst.”

Werk met voldoening

De positieve kanten van het docentschap moeten nadrukkelijker belicht worden, wil het beroep meer mensen aantrekken, vindt Leijenaar. “Er is aandacht voor de werkdruk en allerlei negatieve kanten, maar het is hier ook uitstekend werken met heel veel voldoening. Dat mogen we zeker meer benadrukken in de berichtgeving over het onderwijs.”

Lees ook

Oplopend lerarentekort vo: “Noodoplossingen flatteren al nijpende situatie”

VO

Aanmelden voor de Verus nieuwsbrief

Iedere week het laatste nieuws uit het onderwijs