U bent hier

Op weg naar inclusiever onderwijs

In de afgelopen periode verschenen twee publicaties rond de thematiek van ‘inclusiever’ en ‘passend’ onderwijs. Allereerst was er de publicatie ‘Perspectief op inclusief in het onderwijs’, door onderzoekers van Sardes. Daarna verscheen ook adviesrapport ‘Steeds inclusiever’ van de Onderwijsraad, waarin een koppeling wordt gemaakt tussen de inrichting van passend onderwijs en de ‘stip op de horizon’ die dan inclusief onderwijs heet.

In de publicatie van Sardes komt een aantal sprekers aan het woord die ook op de conferentie Naar inclusiever onderwijs op 12 februari waren. De publicatie beschrijft een aantal goede praktijken op een eerlijke manier. En zij gaat grote vragen ook niet uit de weg, zoals bijvoorbeeld in de bijdrage van IJsbrand Jepma: “Bij het streven naar inclusief onderwijs worden soms zorgen geuit. Gaat het prestatieniveau van de reguliere leerlingen niet achteruit, als er in klassen ook leerlingen met een beperking zitten? Gaat inclusief onderwijs niet ten koste van het welzijn of welbevinden van leerlingen met een beperking, omdat hun sociale status lager is of hun sociale vaardigheden minder ontwikkeld zijn dan die van reguliere leerlingen? Hierdoor kunnen ze immers geïsoleerd raken. Zijn ze daarom onder lotgenoten in het (voortgezet) speciaal onderwijs niet veel beter af?” Herkenbare vragen voor scholen die hiermee aan de slag zijn of willen gaan.

Steeds inclusiever

De Onderwijsraad heeft haar adviesrapport ‘Steeds inclusiever’ ontwikkeld op verzoek van de minister, met het oog op het einde van de vijfjarige beleidsperiode Passend onderwijs en de bespreking daarvan in de Tweede Kamer. In de inleiding wordt stilgestaan bij de onderbreking door de corona-pandemie, en stelt dan: “Iedereen in de onderwijspraktijk wordt nu volop in beslag genomen door de coronacrisis en de gevolgen ervan. Deze urgente situatie maakt dat het voor iedereen betrokken bij onderwijs nu niet het goede moment is om na te denken en te spreken over de inhoud van dit advies.”

Tegelijk gaat de praktijk in de school natuurlijk wel gewoon door en is het belangrijk om kritisch te blijven op een te gemakkelijke koppeling tussen passend en inclusief onderwijs. De Onderwijsraad is daar ook duidelijk in: ‘lnclusiever onderwijs is een andere beleidsbenadering dan het huidige beleidsprogramma Passend onderwijs. Het verschil tussen inclusiever onderwijs en passend onderwijs zit in de drie elementen van inclusiever onderwijs (toerusting en ondersteuning, thuisnabij en gezamenlijk), de afbakening van de doelgroep en het lange termijn doel dat op termijn álle scholen klaarstaan voor leerlingen en studenten met een beperking.’

Wie doet het al?

Voor de verdere ontwikkeling van het platform Naar Inclusiever, waar Verus mede-initiator van is, is van belang om de veelheid aan manieren waarop scholen vorm geven aan ‘inclusiever’ goed in kaart te brengen. Daarom doet het  Nederlands Centrum Onderwijs en Jeugdzorg (NCOJ) een startonderzoek naar scholen in het po en vo die op dit moment inclusiever onderwijs praktiseren.  Met het onderzoek willen we ook op het spoor te komen welke ervaringen er zijn met betrekking tot zaken die aandacht behoeven tijdens de voorbereiding, uitvoering en ondersteuning.

Ben jij met jouw school op een of andere manier bezig met inclusiever onderwijs, dan nodigen wij je uit om deel te nemen aan dit onderzoek, dat bestaat uit het beantwoorden van een korte online-vragenlijst.

Hoe bouwen we samen verder?

De gezamenlijke profielorganisaties maken zich sterk voor de beweging Naar inclusiever onderwijs. Berend Kamphuis schreef vorige week al dat dit vraagt om meer aandacht voor sociale inclusie en om ruimte in de regelgeving voor scholen. “Want”, zo schrijft hij, “wij geloven in een onderwijsstelstel waarin alle kinderen samen leren leven en breed gevormd worden, en iedereen welkom is ongeacht talent of beperking.”  We spreken daarin de politieke partijen aan met het oog op de verkiezingen, we ondersteunen het platform en we organiseren met leden graag het gesprek waarin we met elkaar leren en elkaar steunen.

De komende tijd zullen we vanuit Verus en vanuit het praktijkplatform deze vragen oppakken en ondersteunende activiteiten blijven uitvoeren om scholen en hun partners te helpen een inclusiever spoor te kiezen en stappen vooruit te zetten. Corona of niet.

PO | VO

Aanmelden voor de Verus nieuwsbrief

Iedere week het laatste nieuws uit het onderwijs