U bent hier

Ongelovig? Iedereen heeft een levensbeschouwing

“Mijn opa is overleden en hij is nu in de hemel.” “Nou, mijn vader zegt dat de hemel helemaal niet bestaat.” Tsja, daar sta je dan als docent. En je weet het zelf ook niet, want je worstelt met het geloof. Weet dan dat je wel een levensbeschouwing hebt, zegt onderzoekster Coby Speelman. In haar workshop tijdens de jaarlijkse DCBO-conferentie wil ze deelnemers daarvan bewustmaken.

“Mensen denken vaak dat een levensbeschouwing per se een godsdienstige levensbeschouwing is”, legt Speelman uit. “Maar iedereen kijkt op een bepaalde manier tegen het leven aan, iedereen heeft waarden en normen.”

Speelman deed de laatste jaren onderzoek naar de vraag welke implicaties de levensbeschouwing van leerkrachten in het basisonderwijs heeft voor het voeren van levensbeschouwelijke gesprekken in de klas.

Niet meer naar de kerk
Ze hield interviews met veel verschillende basisschoolleraren, kerkelijk en niet kerkelijk. “Er zijn mensen werkzaam op christelijke scholen die zelf niet meer naar de kerk gaan. Ze moeten de Bijbelverhalen vertellen die ze zelf misschien ook niet meer zo goed kennen en denken: ‘Ik ben niet gelovig dus ik heb zelf geen levensbeschouwing’.”

Of je wilt of niet
Maar die levensbeschouwing hebben ze wel, zegt Speelman. “En de waarde die je daaraan ontleent, kun je niet thuislaten. Je geeft altijd een levensbeschouwing door, of je het wilt of niet. Ook als je niet gelovig bent en ook als de school geen levensbeschouwelijke vorming op het rooster heeft staan.”

Speelman vindt het belangrijk dat mensen zich dat realiseren. “De gelovigen die ik sprak, vinden het vooral belangrijk hoe je als gelovige handelt, en dat komt vaak op medemenselijkheid neer. Maar mensen die niet gelovig zijn noemden dezelfde waarde.”

Godsbeeld 
Zowel mensen die gelovig zijn als degenen die zichzelf als ongelovig beschouwen, delen dus dezelfde waarde: medemenselijkheid. En Speelman benadrukt dat gelovig zijn niet per se hoeft te betekenen dat je in een persoonlijke God gelooft. “Iemand die van een afstand de wereld regeert. Ook gelovige mensen hebben zo’n godsbeeld vaak niet meer. Maar veel mensen denken dat ‘gelovig zijn’ betekent dat ze zo’n godsbeeld moeten aanhangen.” En wat neem je dan mee naar de klas?

Workshop 
In haar workshop op de DCBO-conferentie wil Speelman met de deelnemers nadenken over hun levensbeschouwing. “Ik hoop dat we met elkaar in gesprek kunnen gaan over de vraag: wat is er sinds je jeugd veranderd in je levensbeschouwelijke visie? Veel docenten worstelen met hun levensbeschouwing, hebben het er maar helemaal niet over met collega’s en in de klas. Maar wat zeggen ze dan als een kind in de klas te maken heeft met een rouwsituatie?”

Conferentie 
Meld u aan voor de DCBO-conferentie op 15 november en ontdek in het programma welke workshops er nog meer gegeven worden.

WO | HBO | PO

Aanmelden voor de Verus nieuwsbrief

Iedere week het laatste nieuws uit het onderwijs