U bent hier

Onderwijsraad adviseert: betere lumpsum en betere verantwoording

De Onderwijsraad publiceerde vorige week het lang verwachte advies over de financiering van het onderwijs. Het advies komt sterk overeen met de reactie die Verus aan de raad stuurde: behoud de lumpsumbekostiging en maak inzichtelijker waar het geld blijft.

Het advies Inzicht en verantwoording van onderwijsgelden bevat vier aanbevelingen. Kort en bondig geformuleerd zijn dit:

  1. behoud en verbeter de lumpsumbekostiging
  2. evalueer de toereikendheid van de lumpsum
  3. laat instellingen beleidsrijk begroten
  4. versterk de horizontale verantwoording over bestedingen.

Bekostiging en verantwoording

De Onderwijsraad kwam met dit advies op verzoek van de Tweede Kamer. De Kamer vroeg de Onderwijsraad wat de beste manier van bekostiging is en ook hoe schoolbesturen zich het beste zouden moeten verantwoorden. De achtergrond waren de steeds terugkerende discussies in de Kamer hierover.

Eenvoudiger en inzichtelijker

De raad constateert dat de discussies over bestedingen in het onderwijs lijden onder zowel gebrekkig inzicht in hoe de bekostigingssystematiek in elkaar steekt als aan gebrekkig inzicht in hoe onderwijsinstellingen publieke middelen besteden.

De bekostigingssystematiek zou vereenvoudigd moeten worden en van onderwijsinstellingen moet gevraagd worden zich beter te verantwoorden over de besteding van publieke middelen. Op die manier verbetert het inzicht in de inkomsten en uitgaven van onderwijsinstellingen.

Houd de lumpsumbekostiging

De raad adviseert om te blijven werken met lumpsumbekostiging en terughoudend te zijn met doelfinanciering in de vorm van aanvullende bekostiging, bijzondere bekostiging en subsidies. Dat doet het meeste recht aan twee belangrijke basisprincipes voor de bekostiging van het onderwijs: de autonomie van onderwijsinstellingen en een stabiele bekostiging om beleid te kunnen maken voor de lange termijn.

Onderzoek naar toereikendheid bekostiging

Wat betreft de toereikendheid van de bekostiging constateert de Onderwijsraad dat er onduidelijkheid  is over de manier waarop je dit moet meten. Doe je dat puur en alleen op basis van de wettelijke deugdelijkheidseisen of doe je dat op basis van de verwachtingen die de maatschappij van het onderwijs heeft? De raad beveelt dan ook aan te evalueren of de bekostiging toereikend is in relatie tot de kwaliteit die onderwijsinstellingen met die bekostiging verondersteld worden te bereiken.

Beleidsrijker begroten

Het volgende advies gaat over een betere koppeling tussen bestedingen en doelen. Nu is dat volgens de raad vaak nauwelijks aanwezig. Daarmee ontbreekt ook het zicht op de doelmatigheid van de bestedingen. Door beleidsrijker te begroten en te verantwoorden moet dit inzicht gaan ontstaan.

Toezicht

Het laatste advies gaat over de verantwoording. Daar waar instellingen een grote mate van bestedingsvrijheid hebben, is een goede verantwoording van die bestedingen een noodzakelijke voorwaarde. Dat kan volgens de raad zonder aanscherping of uitbreiding van de huidige regels, maar bijvoorbeeld wel door het beter laten functioneren van de toezichthoudende organen. 

In de aanloop naar het advies van de Onderwijsraad heeft Verus zijn visie op de lumpsumbekostiging geformuleerd en naar de Onderwijsraad gestuurd. Dit gebeurde in samenwerking met de commissie Maatschappelijke Agenda. Deze visie komt zeer goed overeen met het uiteindelijke advies van de Onderwijsraad.  

PO | VO

Aanmelden voor de Verus nieuwsbrief

Iedere week het laatste nieuws uit het onderwijs