U bent hier

Onderwijsbegroting 2015: naar een permanente verbetercultuur

De onderwijsbegroting voor het jaar 2015 bevat weinig nieuws. Alles is al vastgelegd in akkoorden, agenda’s en convenanten. Er loopt één rode draad door al deze afspraken: scholen moeten door de overheid, inspectie en sectorraden voortdurend en op allerlei manieren aangespoord worden tot een permanente verbetercultuur. 

Permanente verbetercultuur

“Onze ambitie is daarom een cultuur van permanente verbetering te bevorderen en te versterken, om zo ons goede onderwijs excellent te maken”, zo luidt een van de eerste zinnen in de beleidsagenda van de begroting van OCW. Om dat te realiseren heeft het kabinet afspraken gemaakt in het Nationaal Onderwijsakkoord en de Lerarenagenda en investeert het in 2015 € 650 miljoen in kwaliteit, onderzoek en innovatie. Die ‘verbetering’ komt op diverse plekken terug.

De beleidsagenda over onderwijs begint met de volgende zin: “Wij staan voor een onderwijsstelsel waarin scholen en instellingen zich permanent verbeteren zodat alle leerlingen en studenten hun talenten kunnen ontplooien.” Dit streven wordt uitgewerkt in vier doelstellingen:

  1. Ambitieus onderwijs dat alle leerlingen en studenten uitdaagt
  2. Scholen en instellingen werken met goed opgeleide en vakkundige leraren, docenten en schoolleiders, die samen zorgen voor een veilig en ambitieus leerklimaat
  3. Scholen en instellingen maken resultaten inzichtelijk en worden aangesproken op hun prestaties
  4. Aansluiting van het onderwijs op de behoefte van de arbeidsmarkt

Ook hier komt de verbeterambitie op diverse manieren naar voren. Een paar voorbeelden: “In het gehele stelsel werken we aan onderwijs waarin een cultuur heerst van permanente verbetering, zodat leerlingen en studenten zo goed mogelijk worden uitgedaagd zich optimaal te ontwikkelen”, en: “Om de slag te maken naar een cultuur van permanente verbetering moet het onderwijs worden gegeven door goede leraren.” 

Wie stuurt en definieert?

Ons onderwijs behoort tot de wereldtop, is over het algemeen goed, maar het kan en moet allemaal nog beter; van goed naar excellent. Hier is natuurlijk niets op tegen, maar de vraag blijft altijd hoe en door wie goed en excellent onderwijs gedefinieerd wordt en hoe indringend en vergaand de overheid daarop mag sturen. 

Voor Verus staat het voorop dat de school vanuit de eigen visie tot kwaliteitsdefinities moet komen en dat recht wordt gedaan aan de daaruit voorvloeiende diversiteit. Prestatiebekosting, uniformerende kwaliteitsafspraken en het toekennen door de inspectie van het predicaat ‘goed’ naast ‘voldoende’, wijzen wij om die reden af. 

Indicatoren voor de kwaliteit van het onderwijs

Vorig jaar ontstond er tijdens de behandeling van de Onderwijsbegroting een stevige discussie over de kleutertoets en de streefwaarden van de Cito-toets. Verus vond dat een kleutertoets niet verplicht moest worden gesteld en Cito-streefcijfers in de onderwijsbegroting onjuist. Ook de Kamer was hier op tegen. De verplichte kleutertoets is inmiddels van tafel, en de hogere Cito-streefwaarden zijn inderdaad geschrapt uit de begroting. 

Hiervoor in de plaats zijn, naast bestaande prestatie-indicatoren, nieuwe indicatoren voor onderwijskwaliteit aan de begroting toegevoegd. In totaal zijn er drie pagina’s met indicatoren die aangeven waar het kabinet met zijn onderwijsambities naar streeft. Verus benadrukt dat de gebruikte indicatoren geen volledig beeld van onderwijskwaliteit geven, in tegenstelling tot de indruk die wordt gewekt. Niet alle aspecten van goed onderwijs zijn meetbaar. Daarnaast betreffen de opgesomde indicatoren vooral randvoorwaarden. 

Weinig aandacht voor brede vorming

Er is weinig aandacht voor brede vorming in de onderwijsbegroting. Het enige concrete voorbeeld is het streven om scholen drie lesuren per week bewegingsonderwijs te laten aanbieden, gegeven door een daartoe bevoegde leraar. 

Financiële gevolgen voor het onderwijs

De begroting besteedt ruime aandacht aan de financiële gevolgen van de bestuursakkoorden PO, VO en MBO, de regeerakkoorden Rutte I en II, het begrotingsakkoord 2013 en de begrotingsafspraken 2014. Op de site van de PO-Raad en VO-raad wordt dit verder uitgewerkt.

Aanmelden voor de Verus nieuwsbrief

Iedere week het laatste nieuws uit het onderwijs