U bent hier

Negatieve rente: wat doe je ertegen?

De regering is al een aantal jaren actief op het terrein van de al of niet gewenste omvang van eigen vermogen bij onderwijsinstellingen. Een onderwijsinstelling die zijn huishoudboekje op orde heeft, beschikt al snel over een hoeveelheid contante middelen die, in een normale financiële markt, de moeite waard kunnen zijn om rentedragend weg te zetten. Nu bevindt de financiële markt zich in vreemd vaarwater. Ondanks het aantrekken van de economie is er zoveel kapitaal beschikbaar dat de Europese Centrale Bank heeft besloten rente bij de aangesloten banken in rekening te brengen. Als gevolg daarvan brengen veel van onze huisbankiers deze zogenaamde negatieve rente in rekening bij de onderwijsinstellingen.

Hoewel beperkt, zijn er mogelijkheden om hieraan te ontsnappen. Wij spraken hierover met Marius van Dam, controller bij LOGOS te Leerdam.

Wat was de aanleiding om naar deze thematiek te kijken?

''Al in 2020 kwamen er aankondigingen dat de banken negatieve rente zouden gaan berekenen. Bij een vermogen waarbij het in absolute zin om vrij veel geld gaat, tikt dat flink aan. Wij willen geld dat voor onderwijs is bestemd niet aan de bank geven.''

Waar liepen jullie tegenaan?

''Er zijn vrij weinig oplossingen mogelijk. Anders wegzetten bij dezelfde of een andere bank biedt geen oplossing. Meer liquiditeiten beleggen betekent ofwel meer risico nemen ofwel een bijna-nul rente accepteren. Risico nemen met publiek vermogen mag alleen binnen het kader van de ‘Regeling beleggen, lenen en derivaten OCW 2016’, en dat is dus zeer beperkt mogelijk. Kiezen voor een bijna-nul rente zoals bijvoorbeeld van obligaties is niet prettig omdat je wel de beperking hebt van de looptijd maar niet het voordeel van een constante relevante rentevergoeding. Sterker nog, bij stijgende rente verliest de obligatie waarde en dan moet je mogelijk zelfs verlies nemen.''

Welke afweging hebben jullie gemaakt, tot welke slotsom zijn jullie gekomen?

''Naar een andere bank helpt niet, obligaties helpen niet en meer risico bij het beleggen met publieke middelen mag niet. Schatkistbankieren is dan een mogelijkheid waarbij de geldstromen van en naar de school als ook de huisbankier hetzelfde blijven. Het enige dat verandert is dat elke dag aan het einde van de dag het banksaldo op nul wordt gezet. Dat gaat automatisch dus daar heb je geen omkijken naar. Zo worden de liquiditeiten allemaal bij de Nederlandse Staat weggezet, daar hou je dus een saldo aan. De huisbankier was er al op ingericht, dus het proces van inregelen gaat snel. Samen met het voorkomen van het betalen van negatieve rente gaf dat de doorslag. Van een collega bestuur hadden we begrepen dat de organisatorische gevolgen klein zijn.''

Wie zijn er betrokken bij de besluitvorming?

''De auditcommissie van de Raad van Toezicht is geïnformeerd. Verder was alleen het CvB betrokken. Het CvB nam het besluit en zette ook de handtekeningen. Daarnaast is er een handtekeningenkaart voor de betrokken administratief medewerkers.''

Wanneer is de stap genomen?

''Eind 2020 kwam de definitieve aankondiging van onze huisbankier van de negatieve rente. Toen is meteen het besluit genomen en direct erna zijn we tot uitvoering overgegaan.''

Wat zijn tot nu toe je ervaringen? Ga je de keuze op enig moment herijken?

''Het was de bedoeling om géén negatieve rente te betalen. Dat is gelukt. Tevens wilden we bij voorkeur zo min mogelijk papieren rompslomp bij de gekozen oplossing. Alle processen moesten liefst zoveel mogelijk gewoon doorlopen. Ook dit is gelukt. We zien vooralsnog geen aanleiding om te gaan herijken. Mocht die aanleiding er komen, dan gaan we opnieuw kijken.''

Heb je nog een advies voor de collega-bestuurders en -controllers?

''Wanneer je wordt geconfronteerd met negatieve rente, bekijk dan in ieder geval ook de optie van Schatkistbankieren. Houd er dan wel rekening mee dat eventuele beleggingen in obligaties in principe hun looptijd mogen uitdienen, maar dat je géén nieuwe beleggingen mag doen.''

Mocht naar aanleiding van dit interview interesse bestaan aan nadere informatie, dan kun je contact opnemen met Manuel Suurhoff, adviseur bedrijfsvoering van Verus. Hij kan je desgewenst tevens in contact brengen met Marius van Dam, controller bij LOGOS.

PO | VO

Aanmelden voor de Verus nieuwsbrief

Iedere week het laatste nieuws uit het onderwijs