U bent hier

Molenwieken van NHL Stenden Hogeschool staan in vreugdestand

Vorige week donderdag beleefden wij de ingebruikneming van een apart, modern ogend gebouw, dat oorspronkelijk een windmolen was, maar in verval raakte. Nieuw opgetrokken ligt het nu als een sieraad te midden van de bebouwing van de twee hogescholen, die vorig jaar fuseerden tot NHL Steden Hogeschool. 

We waren in Leeuwarden, in een woonbuurt buiten het centrum van de stad. Klaas-Wybo van der Hoek, een van de bestuurders, bracht met de nodige symboliek wonderwel de vele functies en belangen van zo’n hogeschool in dit kleine gebouw samen. 

Functieveranderingen 

De molen onderging een aantal functieveranderingen, de behoefte in de samenleving volgend. In een periode van een paar eeuwen verschoof zijn productie van hout naar olie en zaad. In de loop van de 19e eeuw verloor de molen deze functie en werd een verkooppunt van wisselende producten en diensten. We zien in zo’n geschiedenis de gang die mbo en hbo maken. Ook het beroepsonderwijs reageert op de economische en technologische veranderingen in de maatschappij en probeert deze te accommoderen.

Op een goed moment heeft de hogeschool dus besloten de molen een nieuw leven te geven. Zijn restanten werden aangepakt, studenten bouwkunde hielpen bij de opbouw. Architect Erik van Wel zorgde voor het ontwerp. 

Voor altijd in de vreugdestand

Er is moeite gedaan om twee glas-in-lood ramen met religieuze afbeeldingen van de voormalige lerarenopleiding Mariënburg naar de verbouwde molen over te plaatsen. Er werd besloten verschillende activiteiten van de hogeschool in de molen onder te brengen, denk aan examinering en collegegeven, maar ook het studentenpastoraat en de Stichting Centrum voor Levensbeschouwing hebben er hun nieuwe onderkomen. De molen heeft zijn naam behouden: De Eendragt, een verwijzing naar het samengaan van de twee hogescholen. Zijn wieken staan voor altijd in de vreugdestand, zo is ook besloten.

Veelheid en verscheidenheid

De feestelijke opening werd benut om het lectoraat van Janneke Metselaar en Albert Weishaupt in de schijnwerpers te plaatsen. Beiden doen onderzoek naar jeugdvoorzieningen. Hun bijdragen werden omlijst door uitvoeringen van het eigen koor en kamerorkest van de hogeschool.

Albert Weishaupt stelde dat mensen instituten zoals scholen nodig hebben, maar in de moderne tijd hebben deze het moeilijk. Veranderingen zoals individualisering en secularisering gaan zo snel en zijn zo ingrijpend dat instellingen grote moeite hebben hun programma’s daarop aan te passen. 
Zo zouden jonge mensen op school hun rugzak moeten leren vullen, maar waarmee? Na de ontkerkelijking en de ontzuiling is de discussie over de inhoud van de onderwijsprogramma’s in het funderend onderwijs losgebarsten en is nog steeds gaande. Wat moet het oriëntatiepunt van dergelijke programma’s zijn? Is in seculiere tijden het wel mogelijk daarover een goed besluit te nemen? 

Weishaupt zelf had het over een nieuw kristallisatiepunt. Hij denkt dit punt te vinden in de veelheid en de verscheidenheid van sociale ervaringen die jonge mensen op school kunnen opdoen. Het onderwijs doet er goed aan bij deze menselijke toestand aan te sluiten. Vervolgens hangt de kwaliteit van de sociale interactie van leerlingen vooral af van een gedeeld besef wat het betekent zo met elkaar te verkeren. Een democratische dialoog kan zo’n besef bevorderen. 

Biedt dit de jonge mens voldoende houvast? Weishaupt wees levensbeschouwing aan als kompas en drijvende kracht van onderwijs. Janneke Metselaar, die onder jongeren onderzoek doet, schrok er niet voor terug hun leven te vergelijken met een struggle for life. Zij vroeg zich af of wij volwassenen aan jongeren wel voldoende meegeven. Ze hield een pleidooi voor ‘hoopgevende pedagogiek’. 

VONKT en EXPECT

Zoals gezegd, de Stichting Centrum voor Levensbeschouwing is meeverhuisd en dit is aangegrepen om haar een nieuwe naam te geven: VONKT https://www.verus.nl/nieuws/school-met-vraag-over-identiteit-of-zingevin... . Aafke Reinders, die er de leiding heeft, sprak de hoop uit dat de molen een bezinningsplek wordt, een ontmoetingsplaats voor de studenten van de hogeschool. VONKT zelf is er met name voor scholen die met hun levensbeschouwing en pedagogiek geholpen willen worden.    

Nog een naam, EXPECT. Het meeverhuisde studentenpastoraat had al eerder voor deze naam gekozen. Namen suggereren een programma. Dat werd die middag in De Eendragt weer eens duidelijk. De muziek die werd gespeeld en gezongen was van Bach, het Magnificat, de lofzang van Maria, een naam met vele betekenissen, waaronder de Hebreeuwse: bitter. En dit brengt ons bij de stand van de wieken van De Eendracht. Het is een mooi gegeven, dat ook wiekstanden ons iets vertellen. Inderdaad, er is de vreugdestand, maar ook de rouwstand. En de lange ruststand – voor een omvangrijke reparatie.                                   

Nico Dullemans

PO | HBO

Aanmelden voor de Verus nieuwsbrief

Iedere week het laatste nieuws uit het onderwijs