U bent hier

Loes Ypma, met hart en ziel voor het onderwijs

Ruim twintig jaar en inhoudelijk gedreven was de politiek haar lust en haar leven, eerst als raadslid en wethouder in Woerden en vervolgens als lid van de Tweede Kamer. Nu is ze bestuursvoorzitter van Verus. Haar terugkeer in de onderwijswereld voelt als thuiskomen. 

Tekst: Emmanuel Naaijkens    Fotografie: Ruben Schipper
 
Een voormalig PvdA-Kamerlid dat voorzitter wordt van de belangenorganisatie van het katholiek en protestants-christelijk onderwijs. Zo op het oog een verrassende transfer. Want de sociaal-democraten zijn toch de natuurlijke bondgenoot van het openbaar onderwijs?  Loes Ypma (37), die in oktober Wim Kuiper opvolgde als bestuursvoorzitter van Verus, noemt dat echt een misvatting. “Binnen de Partij van de Arbeid heb ik als Kamerlid, en dat geldt ook voor mijn voorgangers, altijd Artikel 23 van de Grondwet gekoesterd. Het Nederlandse onderwijs is kwalitatief goed omdat er, naast het openbaar onderwijs, de ruimte is voor bijzondere scholen om zo bijzonder te zijn.” 
 

Effectief Kamerlid

Verdrietig was Ypma toen ze bij de Kamerverkiezingen van afgelopen maart buiten de boot viel omdat de PvdA een ongekend verlies leed. Abrupt kwam er een einde aan haar politieke carrière. Eerst was ze vijf jaar wethouder in Woerden, daarna vijf jaar lid van de Tweede Kamer, waar ze met hart en ziel en inhoudelijk gedreven woordvoerder jeugdzorg en onderwijs was. Ze voelde zich in Den Haag als een vis in het water en kreeg er veel voor elkaar – ze stond twee keer in de top 3 van meest effectieve Kamerleden. “Ik had nog zoveel plannen, maar dat was ineens voorbij. Alsof ik met een snelheid van 130 km plotseling tot stilstand kwam.”
 
De nieuwe werkelijkheid dwong haar zich te bezinnen op haar toekomst. Wie ben ik? Wat wil ik? Wat kan ik? Het antwoord vond ze, onverwacht, op de jaarlijkse dag voor leraren die humanistische en godsdienstige vorming geven. “Daar was ik voor uitgenodigd vanwege mijn initiatiefwet over dit onderwerp en het voelde als thuiskomen, als een warm bad. Als onderwijs eenmaal in je hart zit gaat het er nooit meer uit.” Ze wilde graag weer een betekenisvolle bijdrage aan het rijke onderwijslandschap leveren. Niet als docent maatschappijleer, zoals ze ooit begonnen was, maar bij een landelijke, waardengedreven organisatie. 
 

Het welzijn van anderen

De vacature van bestuursvoorzitter bij Verus kwam precies op het goede moment, een baan die op haar lijf geschreven leek. Niet alleen vanwege de brede bestuurlijke en politieke ervaring en haar grote netwerk, maar evenzeer om haar geloofsovertuiging. “Ik ben opgevoed in een hele mooie katholieke traditie. Als kind was ik misdienaar en zong in het kerkkoor. Onze ouders leerden ons dat je niet alleen leeft voor jezelf, maar dat je met je eigen talenten ook bij kunt dragen aan het welzijn van anderen. Dat kon ik bij de PvdA en nu bij Verus. Wat mij ten diepste drijft is ieder kind een goede start geven.” Ze is nog altijd praktiserend katholiek, al gaat ze niet iedere zondag naar de kerk. 
 
Als Kamerlid had ze al regelmatig contact met Verus over onderwerpen met een gedeelde visie.Ypma verzette zich in de Kamer tegen de ‘toetsterreur’ en de dominantie van de Citotoets. Zij diende bij de wet op de eindtoets een amendement in waardoor de Citotoets niet meer bepaalt naar welke middelbare school een kind toe mag, maar het schooladvies de doorslag geeft. Ze maakte zich sterk voor een structurele bekostiging van humanistische en godsdienstige vorming en kwam met een initiatiefvoorstel om de samenwerkingsschool voor eens en altijd wettelijk goed te regelen. “Ik heb als Kamerlid veel scholen bezocht en zag dat met name in krimpgebieden schoolbesturen soms naar elkaar zaten te kijken. Wie valt als eerste om? Samenwerking tussen bijzonder en openbaar kan dan de oplossing zijn om kwalitatief goed onderwijs te blijven bieden. Voorop staat wel dat die samenwerking gebeurt met respect voor ieders achtergrond. En het moet een uitzondering blijven in situaties waar geen andere optie is.” 
 

Het land in

Als bestuursvoorzitter wil Ypma de banden met de leden verder aanhalen, ze wijzen op wat Verus aan dienstverlening te bieden heeft. Dat is nog niet overal even goed bekend. “Ik trek twee dagen per week het land in en ik nodig bij deze onze bestuurders, directeuren en docenten van harte uit om mij uit te nodigen voor een bezoek.”  
 
Richting Den Haag zal ze, net als in haar tijd als Kamerlid, de boodschap verkondigen dat onderwijs veel meer is dan rekenen en taal. “Onze scholen leveren een grote bijdrage aan brede vorming. Maar dan moeten ze daar wel de vrijheid en ruimte voor krijgen.” Zorgen heeft ze over de begroting van OCW die tekortschiet. Er zitten financieel gigantische gaten in het onderwijs. “Door de krimp daalt ieder jaar het totale budget. Ons idee is dat je dat moet bevriezen voor een periode van vier jaar. Scholen krijgen daardoor financieel meer lucht, dat is hard nodig.” Verus staat vierkant achter PO in Actie. “Het is niet uit te leggen dat je met een hbo-opleiding in het basisonderwijs twintig procent minder verdient dan in het voortgezet onderwijs.” 
 
Bij haar afscheid van de Tweede Kamer zei Kamervoorzitter Arib over Loes Ypma: “Achter het lieve, vriendelijke gezicht gaat een scherp en ambitieus politica schuil.” Geconfronteerd met dit citaat lacht ze. “Als het nodig was sloeg ik met de vuist op tafel.” 
 
Reageren? Mail naar lypma@verus.nl

Dit artikel verscheen in Verus magazine, december 2017

PO | VO | MBO | HBO | WO

Aanmelden voor de Verus nieuwsbrief

Iedere week het laatste nieuws uit het onderwijs