U bent hier

Leenstelsel: Minister nuanceert 7% minder hbo-instroom

Sinds de invoering van het leenstelsel gaan minder jongeren naar het hoger onderwijs. Dat blijkt uit gisteren gepresenteerde cijfers. Minister Bussemaker maakt zich nog geen zorgen. Verschillende Kamerleden wel. “Schokkend dat de minister de gevolgen van eigen beleid probeert te bagatelliseren.” 

In 2014 stroomde 71% van de jongeren met een mbo-4-, havo- of vwo-diploma op zak door naar het hoger onderwijs. In 2015, onder het leenstelsel, was dat 64%. 

Ook blijkt dat jongeren uit hogere inkomensgroepen vaker naar het hoger onderwijs gaan en dat de kans op studiesucces voor hen groter is; het risico op uitval is kleiner. De cijfers bevestigen niet dat de onderwijsdeelname van jongeren met ouders uit lage inkomensgroepen met de komst van het leenstelsel is veranderd.

Minister nuanceert cijfers

In haar brief aan de Tweede Kamer en tijdens het vragenuurtje, vanmiddag, nuanceert minister Bussemaker de cijfers. Die zijn volgens haar te verklaren door een boeggolfeffect (in de jaren 2013 en 2014 begonnen scholieren direct na hun diploma aan een studie, omdat zij zo nog een basisbeurs konden krijgen), de verhoogde toelatingseisen voor de pabo en demografische effecten. 

Schuldenstelsel 

SP-Kamerlid Jasper van Dijk vindt dat Bussemaker de cijfers bagatelliseert. “Ze moet toegeven dat de afname van het aantal studenten het gevolg is van het door haar ingevoerde leenstelsel.” 

Het boeggolfeffect is geen verklaring voor de cijfers, vindt Van Dijk: “Zo werkt het niet. Ja, de minister heeft de basisbeurs afgeschaft. Maar nu zeggen: ‘Er zijn veel jongeren gaan studeren voordat dat gebeurde en de cijfers vallen wel mee’, dat gaat niet. De minister heeft een schuldenstelsel ingevoerd, dáárdoor zijn er minder studenten.”

Verheffing bij het grofvuil

Bussemaker gelooft dat de daling tijdelijk is. Maar CDA-Kamerlid Rog verwijt haar de ‘verheffing bij het grofvuil te hebben gezet’. Ze moet wat hem betreft stoppen met dit “afschuwelijke leenstelsel”. 

“Als mensen die wel kunnen studeren, maar de effecten van het stelsel vrezen, afhaken, dan is dat slecht”, zegt Rog tegen BNR. Op twitter noemt hij de minister ziende blind en horende doof. Het CDA stelde van begin af aan dat het leenstelsel kinderen uit lagere milieus kansen ontneemt.

Minister zal praten en monitoren

Tijdens het vragenuurtje vroeg Eppo Bruins (CU) de minister wat zij nu gaat doen. 

“Er kan sprake zijn van een tijdelijke dip”, reageerde Bussemaker, die belooft ‘alert’ te blijven en iedereen, van welke afkomst ook, het beste onderwijs te bieden. In haar reactie ging het ook veel over ‘praten’ en ‘monitoren’. 

“Monitoren hebben we nu genoeg gedaan”, zei Bruins daarop. “Je kunt je niet verschuilen achter langetermijnperspectief of een tijdelijke dip.” 

Hogere en meer leningen

Uit de monitor blijkt dat meer studenten lenen: 45% van de studenten die in 2015 nog aanspraak maakten op een basisbeurs, leende geld bij DUO. Van de studenten in het leenstelsel heeft 62% een lening en het maandbedrag is gemiddeld 100 euro hoger. 

De cijfers komen een week na het nieuws dat de kansenongelijkheid in het onderwijs toeneemt

De Christelijk Hogeschool Ede laat desgevraagd weten dat zij geen daling in de instroom ziet die ze kan koppelen aan de invoering van het leenstelsel. 


HBO | WO

Aanmelden voor de Verus nieuwsbrief

Iedere week het laatste nieuws uit het onderwijs