U bent hier

Jan Marten Praamsma: ‘Godsdienstonderwijs is contextgebonden’

“Dan presenteer ik het meer als: De christenen geloven dat… Dit botst wel eens met mijn identiteit als christen. Ik praat alsof het christendom een van de opties is." Een quote uit Klassikaal geloven, een boek onder redactie van Jan Marten Praamsma (docent Universiteit Utrecht en Christelijke Hogeschool Ede). Over hoe docenten godsdienst/levensbeschouwing lesgeven in een postseculiere samenleving.

In onze postseculiere samenleving zijn de andere wereldgodsdiensten niet langer ‘vreemd’ en ‘ver weg’, schrijft Praamsma. En dat leidt tot uitdagingen voor het christelijk onderwijs. Daarover komen onder zijn redactie 19 godsdienstleraren aan het woord. 

Een spanningsveld

“Niet meer alleen het christelijk geloof staat centraal, maar het christelijk geloof in relatie tot diverse contexten. In één van de bijdragen noemt een leerkracht het de overgang van het christendom als dé godsdienst naar een godsdienst. Het antwoord op die transitie is vaak: de dialoog. De verschillende godsdiensten naast elkaar presenteren met het idee dat dat allemaal gelijk is.”

En dat wringt, hoort Praamsma van docenten godsdienst/levensbeschouwing. “Het christelijk onderwijs zal, wil het zich ergens legitimeren, iets moeten doen met de bijzondere positie van het christelijk geloof. Dat spanningsveld, daar gaat dit boek over.” 

Van 50 nationaliteiten tot een homogene groep

De verhalen komen van docenten godsdienst/levensbeschouwing van allerlei scholen: reformatorisch, katholiek, vrijgemaakt gereformeerd, open pc. En de contexten van waaruit geschreven wordt varieert sterk: van een christelijke school met meer dan 50 verschillende culturele identiteiten tot scholen met een heel homogeen christelijk publiek.

Zelfde dilemma, andere lading

Is het voor docenten op zo’n homogeen christelijke school gemakkelijker vorm te geven aan de christelijke identiteit in de godsdienstlessen? Nee, antwoordt Praamsma. “In beide situaties doet het spanningsveld zich voor. De docent van de school met een grote diversiteit aan leerlingen ziet een metafoor in de reizen van Paulus. Die reisde de wereld rond om culturen te ontmoeten. Hij heeft ze dagelijks in de klas zitten. Op orthodoxe scholen zitten leerkrachten weer met de vraag: Wij voeden onze leerlingen op binnen een heel eigen traditie, maar bereiden we hen wel genoeg voor op het functioneren in de samenleving van vandaag? Dat is een dilemma met een andere lading.”

De eigen context

Met zijn boek wil Praamsma iets laten zien van de diversiteit in de wereld van het godsdienstonderwijs, waar in heel veel verschillende vormen gezocht wordt naar een manier om dat christelijk geloof een bijzondere plek te geven. “Het zijn praktijkverhalen. Je ziet dat het antwoord op een heleboel plaatsen op een eigen manier uitgevonden wordt. De manier waarop is sterk door de context bepaald. Godsdienstonderwijs is contextgebonden.”

PO | VO | MBO | HBO | WO

Aanmelden voor de Verus nieuwsbrief

Iedere week het laatste nieuws uit het onderwijs