U bent hier

Interview Sander Dekker ‘Van afvinklijstjes naar een goed gesprek’

Staatssecretaris Sander Dekker (VVD) houdt van scholen die “zelfbewust” kunnen vertellen waar ze heen willen, wat ze goed doen en hoe ze zich kunnen verbeteren. Hij is daarom blij dat de inspectie haar toezichtrol nu anders en breder invult. Een gesprek met een liberaal met christelijke wortels, die de vloer aanveegt met recente pleidooien tegen bijzonder onderwijs.

Dekker groeide op in een christelijk gezin, ging naar een christelijke basisschool en doorliep het voorgezet onderwijs op een katholieke en een christelijke school. Hij heeft thuis en op school deugden meegekregen als “zuinig zijn op je talenten en er iets mee doen, omzien naar een ander en verantwoordelijkheid nemen. Stuk voor stuk deugden die ik me eigen heb gemaakt, niet omdat ze in de Bijbel staan maar omdat ze inherent goed zijn.”

Zelfbewustzijn

Dat hoort voor Dekker ook bij goed onderwijs. “Het gaat erom dat kinderen léren, in de breedste zin van het woord.” In het politieke en maatschappelijke onderwijsdebat is de afgelopen jaren juist veel aandacht geweest voor ‘smalle’ onderwijsopbrengsten en toetsdruk. 

Dat is wat Dekker betreft niet het hele verhaal. “We moeten weg van de afvinklijstjes en veel meer het gesprek aangaan. Het is goed dat de inspectie breder is gaan kijken naar onderwijskwaliteit. Het nieuwe inspectietoezicht is vooral gericht op de visieontwikkeling van scholen en op de vraag hoe scholen waarmaken wat ze zeggen.”

Daarmee is het veel meer aan de schoolleider en bestuurder om de inspectie te vertellen hoe de vlag erbij hangt. “Een goede schoolleider of bestuurder kan haarfijn uitleggen wat er in de scholen goed gaat en waar verbetering mogelijk is. Dat zelfbewustzijn vind ik belangrijk. Scholen die zich bewust zijn van wat ze belangrijk vinden en waar ze heen willen, doen het vaak erg goed.”

Veel te kiezen

Als liberaal vindt Dekker het een groot goed dat scholen in Nederland op veel verschillende manieren gestalte geven aan goed onderwijs. “Ik kijk met een liberale blik naar artikel 23. Er is geen land ter wereld waar op het gebied van onderwijs zoveel te kiezen is.”

Recente pleidooien voor het afschaffen van bijzonder onderwijs zijn aan hem niet besteed. “Wat mij betreft staat artikel 23 niet ter discussie. De vrijheid van onderwijs hoort bij de Nederlandse onderwijstraditie. We leven in een tijd waarin veel vrijheden onder vuur liggen, en een vrijheid bescherm je niet door haar af te schaffen.”

Profielorganisaties als Verus horen wat hem betreft bij het onderwijslandschap. “Het is goed dat er profielorganisaties zijn die nadenken over het vorm en inhoud geven aan identiteit en opkomen voor belangen waar dat aan de orde is.”

Geen staatsonderwijs

Ook het argument dat bijzonder onderwijs segregatie in de hand zou werken, wil er bij Dekker niet in. “Ik zie in het bijzonder onderwijs veel scholen met gemengde klassen, terwijl Frankrijk met zijn staatsonderwijs juist veel eenzijdig samengestelde scholen kent. Ik wil niet toe naar staatsonderwijs Ik vind juist de diversiteit die we in Nederland hebben, zo mooi.”

Sterker: Dekker wil nog meer ruimte voor diversiteit. Met zijn wetsvoorstel Meer ruimte voor nieuwe scholen pleegt hij naar eigen zeggen onderhoud aan het “monument” van artikel 23. Het verouderde richtingenbegrip staat volgens hem de stichting van nieuwe scholen in de weg. “De vrijheid van onderwijs is er niet alleen om bestaande scholen te beschermen.”

Of het wetsvoorstel veel nieuwe scholen zal opleveren, valt te betwijfelen. “Het zal niet tot een aardverschuiving leiden”, erkent Dekker. “Maar voor mij is het een principieel punt: we moeten recht doen aan de vrijheid van onderwijs.”

Tegelijk wil hij die vrijheid tegen “misbruik” beschermen, met aan de voorkant een stevig toets op onderwijskwaliteit en aansluiting bij de Nederlandse kernwaarden. Daarmee hoopt hij af te zijn van incompetente bestuurders die een spoor van mislukte scholen achter zich laten. “Aan die gekkigheid van draaideurscholen moet een einde komen.”

Continuïteit

De bestuurskundige Dekker, als wethouder in Den Haag gewend aan snel resultaten boeken, heeft zich in zijn jaren als staatssecretaris verzoend met de realiteit dat de molens in de Hoftoren en op het Binnenhof veel langzamer malen. “Op zijn best zet je iets in gang waarvan je opvolger de vruchten plukt.”

Die (eventuele) opvolger wil hij vooral het belang van continuïteit meegeven. “Het onderwijs wordt er tureluurs van als de wind steeds uit een andere richting waait.”

Ouders tevreden met scholenaanbod

Dekker wil meer ruimte voor nieuwe scholen, maar uit onderzoek van TNS NIPO in opdracht van Verus en VGS blijkt dat ouders in overgrote meerderheid (zeer) tevreden zijn over het huidige scholenaanbod. Dat geldt voor maar liefst 85% van de ouders in het primair onderwijs en 83% van de ouders in het voortgezet onderwijs. 

Fotografie: Martijn Beekman

Dit interview met Sander Dekker staat in het novembernummer van Verus magazine. Lees het hier 

PO | VO | MBO | HBO | WO

Aanmelden voor de Verus nieuwsbrief

Iedere week het laatste nieuws uit het onderwijs