U bent hier

‘In Den Haag lijkt passend onderwijs over governance te gaan in plaats van over kinderen’

Vier jaar na de invoering van passend onderwijs schrijven 30 bestuurders en schoolleiders uit Noord Nederland een brief aan het ministerie en de sectorraden: “Voor effectieve invoering van dit soort processen en structuren is tenminste 10 jaar tijd nodig.” Verplicht onafhankelijk toezicht op de samenwerkingsverbanden passend onderwijs werkt contraproductief en verhoudt zich niet met de vrijheid van onderwijs.

Ja, de bestuurlijke structuur van veel samenwerkingsverbanden (swv) passend onderwijs is complex en ja, soms komt het geld onvoldoende bij de leerlingen terecht. Maar de oplossing die de regering aandraagt in het regeerakkoord, verplicht onafhankelijk toezicht, werkt niet.

Besturen hoopvol

De bestuurders en schoolleiders uit het christelijk voortgezet onderwijs in Noord-Oost Nederland, verenigd in Kring Noord, voelden de noodzaak hun bezwaren tegen dit plan van de regering op papier te zetten omdat ook de sectorraden erop begonnen te anticiperen, vertelt secretaris van de Kring Martin Jan de Jong. De brief ging drie weken geleden de deur uit. “De VO-raad is ermee bezig, ook in gesprekken met de politiek. En daar lijkt nu iets anders uit te komen dan wat er als ultieme punt in het regeerakkoord stond”, zegt De Jong voorzichtig. “Wij hebben hoop.”

Verkeerde oplossing

De scholen zeggen niet alleen ‘nee’ tegen het plan uit Den Haag, ze steken ook hand in eigen boezem: het kan beter. Zo willen de deelnemers aan Kring Noord onder meer een jaarlijkse reflectie organiseren voor bestuurders én een externe reflectie, onder onafhankelijke regie, met deskundigen en stakeholders. Ook moet er een systeem van arbitrage / mediation komen.

De Jong: “Feit is dat het niet in alle samenwerkingsverbanden goed gaat. Je kunt allerlei redenen verzinnen waarom dat zo is. We accepteren de realiteit dus wel, maar niet de realiteit van de oplossing die wordt voorgestaan.”

Want de constructie van een swv heeft z’n eigen problematiek, legt De Jong uit. De oplossing die bij reguliere schoolbesturen werkt, leent zich niet voor het swv. “Je kunt zeggen: het moet beter, en dus stellen we een baas aan. Maar die wordt geconfronteerd met onafhankelijke schoolbesturen. De oplossing van onafhankelijk toezicht past maar heel beperkt bij de problemen die spelen bij swv.”

Geef ons 10 jaar

Opvallend in de brief is de termijn van ‘tenminste 10 jaar’ die de besturen vragen voor effectieve invoering van passend onderwijs. Ze vinden dat de politiek te snel resultaat wil (een geluid dat ook klinkt in ons onderzoek Samenwerken aan passend onderwijs). “Er worden enorme bedragen door het land verschoven met achter al dat geld leerlingen en medewerkers”, zegt De Jong. “In de afgelopen jaren creëerde de overheid een systeem waarin het loonde om indicaties af te geven. Nu moet de mindset van scholen veranderen. Ze moeten samenwerken terwijl ze elkaar ook als concurrent zien. Dat veranderen kost heel veel tijd.”

Even voor de duidelijkheid: de besturen willen geen 10 jaar tijd om zich op te sluiten en het intern uit te knokken. “Hou ons vooral scherp”, vraagt De Jong. “Natuurlijk moet de samenleving ons wijzen op de dingen die moeten gebeuren. Maar ga niet allemaal nieuwe structuren invoeren waarmee je afleidt van de inhoud. Dat leidt tot discussies over macht en geld. Tot nu toe blijft de hele governancediscussie af van de dingen die moet gebeuren: goede zorg voor leerlingen.”

VO

Aanmelden voor de Verus nieuwsbrief

Iedere week het laatste nieuws uit het onderwijs