U bent hier

Hoorzitting Artikel 23: waardering onderwijsvrijheid

De Besturenraad is blij met de waardering van staatssecretaris Dekker voor artikel 23. Die waardering is terecht. Het onderwijs speelt goed in op maatschappelijke ontwikkelingen. Principieel is er geen bezwaar tegen de door de Onderwijsraad voorgestelde richtingvrije planning maardaaraan kleven wel praktische bezwaren. De vraag is daarom of het vermeende betere niet de vijand is van het bewezen goede. Dit zei Dick den Bakker vanmorgen tegen de Kamercommissie OCW tijdens het rondetafelgesprek over artikel 23.

Leerlingenvervoer
Het eerste deel van het rondetafelgesprek ging over het leerlingenvervoer. Verschillende Kamerleden verwezen hierbij naar het Besturenraadonderzoek naar de kosten van dit vervoer.

Brede waardering
In het tweede deel ging het over de reactie van het kabinet op het Onderwijsraadadvies over artikel 23. Verschillende thema’s passeerden de revue, waaronder richtingvrije planning, thuisonderwijs, samenwerkingsscholen en het recht van kinderen op onderwijs.

Uit de hoorzitting bleek brede waardering voor de vrijheid van onderwijs. Over de vraag of de planningssystematiek moet worden aangepast verschilden de meningen. Directeur Besturenraad Academie Den Bakker benoemde diverse praktische bezwaren, onder meer op het gebied van de laatste school van de richting, leerlingenvervoer, huisvesting van nieuwe richtingen en het van kleur verschieten van scholen.

Scholen passen zich aan
Den Bakker gaf aan het niet eens te zijn met de analyse van de staatssecretaris dat de samenstelling van het scholenbestand geen goede afspiegeling is van de huidige maatschappij.

Daartegenover stelde hij dat scholen zich in overleg met ouders voortdurend aanpassen aan de hedendaagse context. Voor ouders zijn identiteit en kwaliteit van de school onlosmakelijk aan elkaar verbonden. Het is daarom onjuist identiteit en kwaliteit van elkaar los te koppelen. Het is bovendien onwenselijk dat één schoolconcept dwingend van bovenaf wordt opgelegd.

PO-raadvoorzitter Rinda den Besten beaamde dat er praktische bezwaren kleven aan richtingvrije planning, maar vond dat dat een ruimere interpretatie van artikel 23 niet in de weg mag staan. Ook bepleitte zij afschaffing van de fusietoets voor het primair onderwijs. Professor Sjoerd Karsten toonde zich een voorstander van het recht op thuisonderwijs en deelde op dit punt de mening van staatssecretaris Dekker niet die thuisonderwijs onmogelijk wil maken door het recht van ouders op vrijstelling van de leerplicht op grond van bezwaren tegen de richtingen.

Hypes 
Als slotstatement zei Den Bakker dat artikel 23 een heldere structuur geeft aan de uit diversiteit voortkomende wensen in de samenleving. Bij richtingvrije planning bestaat het risico dat er te snel nieuwe scholen worden gesticht op basis van hypes.

Samenwerkingsschool
In het derde deel van het rondetafelgesprek kwam een aantal schoolbestuurders aan het woord. Een van hen was Johan Heddema, directeur-bestuurder van Penta Primair met 22 scholen in West-Groningen en Noord-Drenthe. Hij bepleitte het opruimen van regelgeving die het vormen van een samenwerkingsschool in de weg zit. Zelf werkt hij naar grote tevredenheid samen met het openbare schoolbestuur in zijn regio. Heddema hecht veel waarde aan de samenwerkingsschool op plaatsen waar het het niet meer lukt om afzonderlijke scholen in stand te houden. Hij vindt dat de samenwerkingsschool veel ruimte en kansen biedt voor burgerschapsvorming van leerlingen.

Thuisonderwijs
Veel aandacht was er ook voor het thuisonderwijs. Voorzitter van de Nederlandse Vereniging voor Thuisonderwijs Tonnie Nijenhuis kreeg veel vragen over de kwaliteit van en toezicht op het thuisonderwijs. Hij wees op onderzoeken die aantonen dat kinderen die thuisonderwijs hebben genoten zeker niet minder scoren, ook sociaal emotioneel niet, dan leeftijdgenoten die naar school gaan. 

School!
Vertegenwoordigers van de Vos/Abb en de Vereniging voor openbaar onderwijs braken een lans voor hun concept School!, een school zonder richting. Artikel 23 kan wat hun betreft afgeschaft worden, maar daarmee vertolkten ze een minderheidsstandpunt.

Gewapend met de informatie die ze vandaag verzameld hebben kunnen ze Kamerleden zich voorbereiden op hun overleg met staatssecretaris Dekker over zijn brief over artikel 23. Dit overleg vindt plaats op 9 december a.s.

WO | HBO | MBO | PO | VO

Aanmelden voor de Verus nieuwsbrief

Iedere week het laatste nieuws uit het onderwijs