U bent hier

Hernieuwde bedoeling van onderwijsvrijheid bevrijdt schoolbestuurders uit hun spreidzit

Samen met de schoolbestuurders Berend Kamphuis en Eugène Bernard en met steun van hoogleraar en theoloog Erik Borgman praat Verus met haar leden over de hernieuwde betekenis van de vrijheid van onderwijs. “Wat zou het sterk zijn als het bijzonder onderwijs, net zoals in de negentiende eeuw, zelf vertelt waar onderwijsvrijheid voor nodig is, niet verdedigend, niet aanvallend, maar stevig staand met een doordachte visie.”

Vrijheid voor opbouw van de samenleving

Tot zijn leedwezen constateert Erik Borgman dat het bijzonder onderwijs niet meer leidend is in discussies over onderwijs en de relatie met de samenleving. Het lijkt erop dat het heeft afgeleerd een visie te ontwikkelen en daarover te praten. Door dit destijds wel te doen, ontstond de onderwijsvrijheid als een politieke kwestie. Toen, in de tweede helft van de negentiende eeuw, gaven christenen een grondige visie op de inrichting van het leven en op de consequenties daarvan voor het onderwijs. Het ging hun niet om de oprichting van een eigen zuil, integendeel. Het ging hun om de opbouw van de samenleving, wat zij niet wilden overlaten aan de markt of de overheid.

Maar volgens Borgman wordt er tegenwoordig niet of nauwelijks op die manier over onderwijs gedacht. Wel gaat het over technische kwesties, de bekostiging en uitvoeringsvraagstukken. Fundamentele vragen hoor je nauwelijks gesteld, aldus de theoloog. Deze zijn dringend nodig, want anders zal het licht, dat vroeger door christelijke groepen op onderwijs en samenleving was gericht, uitgaan.

Onderwijs als facilitaire dienst

Volgens Berend Kamphuis krijgen onderwijs en de scholen als het ware een nieuwe duiding. Ze vormen een collectieve, facilitaire dienst ten behoeve van een bepaald type economie en voor de gebruikers ervan, de leerlingen, is de dienst een asset. Hij brengt ze het voordeel van hun individuele inzetbaarheid in een beweeglijke, internationaal georiënteerde economie.           

Maar wij weten niet zeker wat goed onderwijs is. Dáárom is er vrijheid nodig. Ze is nodig om interpretaties van goed onderwijs dagelijks de ruimte te geven, aldus Kamphuis.

Lees hier het volledige verslag van deze discussiebijeenkomst

PO | VO

Aanmelden voor de Verus nieuwsbrief

Iedere week het laatste nieuws uit het onderwijs