U bent hier

Helft van studenten kampt met angst- en depressieklachten

Maandagavond het Depressiegala gezien? Daar hoorde je schokkende cijfers: 7% van de jongeren is depressief en zelfdoding is de tweede doodsoorzaak onder jongeren. We vroegen docent en promovendus Jolien Dopmeijer wat het onderwijs daarmee moet.

De helft heeft klachten

Jolien Dopmeijer is docent Verpleegkunde en promovendus aan de UvA op een onderzoek naar psychosociaal welbevinden en studiesucces. In haar onderzoek ziet zij dat bijna de helft van de studenten te kampen heeft met angst- en depressieklachten (cijfers jan. 2016, nieuwe volgen in maart). En onder studenten herkent ze als docent ook zeker veel somberheidsklachten. Prestatiedruk ziet Dopmeijer als één van de oorzaken. Dat geven studenten ook aan in de gesprekken die zij met hen heeft.

Herken het

Zij heeft er misschien een neus voor, als promovendus psychosociaal welbevinden. Depressie is inderdaad heel moeilijk te herkennen, beaamt Dopmeijer, want er zijn veel jongeren (maar ook volwassenen) die depressief zijn maar het weinig tonen. Toch heeft ze een paar tips:

  • Wat je zou kunnen zien is dat jongeren zich meer terug gaan trekken
  • Een gebrek aan concentratie 
  • Minder presteren
  • Slaapproblemen en slechter eten 
  • Minder genieten

“Natuurlijk verschilt het per persoon wat diegene laat zien, maar dit zijn tekenen. Wat je er in de klas van kunt zien is dat iemand bijvoorbeeld minder goed voor zichzelf zorgt, afvalt, erg vermoeid is. Sommigen zijn onrustig, wat zich uit in onrustige bewegingen: ijsberen, tikken met de voet.” 

Signaleringsfunctie 

De school, de docent heeft een signaleringsfunctie, vindt Dopmeijer. “Maar op hen kan natuurlijk geen behandelverantwoordelijkheid rusten. Het is van groot belang dat docenten de snelle wegen weten naar een studieloopbaanbegeleider, een studentpsycholoog of externe hulpverlener (huisarts, psycholoog).”

Preventie is key

Dat er op dit moment niet op alle hogescholen en universiteiten studentpsychologen zijn, noemt de docent een kwalijke zaak. Maar ze wijst ook op mooie initiatieven van peer-groups zoals in Rotterdam waar ze aan de hogeschool zelfhulpgroepen voor studenten met depressieve klachten draaien, met succes. 

“Ze worden gedraaid door getrainde studenten die zelf hersteld of herstellende zijn van een depressie. Laagdrempeligheid werkt erg goed. Deze hulp, extra hulp is van groot belang maar nog meer zou aandacht naar preventie moeten. Preventie is key bij deze klachten.”

Hoe werk je preventief? “Vroegtijdig signaleren door studenten een zelftest aan te bieden en jaarlijks studenten te monitoren en feedback aan te bieden. Train docenten in het signaleren van signalen en zorg voor een betere samenwerking tussen studentpsychologen en opleidingen. Zorg voor een steunend studieklimaat.”

“Het besef moet er zijn dat studenten een risicogroep vormen onder überhaupt kwetsbare jongeren met stevige prestatiedruk”, benadrukt Dopmeijer.

VO | MBO | HBO | WO

Aanmelden voor de Verus nieuwsbrief

Iedere week het laatste nieuws uit het onderwijs