U bent hier

Gelijke-kansen-estafette – Hoe een school van diversiteit haar kracht maakt

“Als het gaat om segregatie heb je als school niet zoveel te kiezen. Ouders kiezen immers. Maar je kunt wel van je sterke punten je kracht maken en dat uitvergroten naar buiten.” De Sint Jozefschool trekt autochtone kinderen vanuit heel Heerenveen. Júist omdat ze een gemêleerde school is.

De Inspectie constateert dat de sociaaleconomische segregatie in Nederland toeneemt en ziet ook dat deze vorm van segregatie in het christelijk en katholieke onderwijs relatief minder sterk aanwezig is. Verus houdt een gelijke-kansen-estafette: we delen voorbeelden van scholen die erin slagen de segregatie te verkleinen en kwaliteit te verbeteren.

Een paar jaar geleden had de Sint Jozefschool een dip. De school segregeerde, trok minder autochtone leerlingen. “Toen dacht ik: Ok, wij zijn nog steeds wie wij zijn”, vertelt directeur Annemieke Kok. “Dus juist dát hebben we naar buiten gebracht: wat er zo mooi is aan een gemengde school.”

De wereld in de school

Dat concept van inclusief onderwijs op een katholieke daltonschool, sprak Nederlandse ouders vanuit heel Heerenveen aan.

Want er is zoveel moois aan een gemengde school: “Kinderen zijn hier gewend met heel veel culturen en achtergronden om te gaan. Je leert jezelf goed kennen, een mening vormen omdat iedereen anders is, keuzes maken omdat je om je heen verschillende keuzes ziet. Er zijn in Nederlands gelukkig heel veel mensen die dit prachtig vinden: de wereld in de school zien.” Het gros van de kinderen is intussen weer autochtoon en 30% heeft wortels in een andere cultuur. Leerlingen komen uit onder meer Eritrea en andere Afrikaanse landen, Syrië, Portugal, Indonesië en Hongarije.

Het gaat niet vanzelf

Het gaat niet vanzelf. “Wij doen dagelijks ons best om met elkaar een gemeenschap te vormen. En dat is hard werken.” Kok wilde bijvoorbeeld heel graag ouders betrekken bij de school, maar het waren alleen de autochtone Nederlandse ouders die in alle geledingen zaten. “Ouders uit andere culturen kwamen de school nauwelijks binnen. Terwijl je juist díe wilt bereiken omdat je wilt dat ze ook thuis aan de slag gaan met hun kinderen.”

Alle ouders op het schoonmaakrooster

Wanneer ze wel binnenkwamen? Met het kersdiner, de braderie. Kortom: op de momenten dat er eten gedeeld werd. “Eten en drinken, dat is in alle culturen feestelijk. Wij krijgen altijd de wereld aan gerechten binnen.” Dus vroeg ze hulp van ouders bij het klaarzetten van het schoolfruit. Spontaan boden Afrikaanse moeders aan elke twee weken verse soep te koken voor de hele school. En voor de schoonmaak van de school worden alle ouders gewoon ingeroosterd.

De school werd een IKC, organiseert koffieochtenden en heeft een Huiskamer waar ouders laagdrempelig logopedist en jeugdarts kunnen bezoeken. “Je moet blijven kijken: Wat hebben deze mensen nodig, hoe kan ik dat vormgeven? Het kost veel tijd en energie, maar we moeten het met elkaar doen.”

Taalklas is zwaktebod

Waar ze dus echt niet in gelooft: aparte taalklassen voor kinderen van nieuwkomers. Een gezamenlijk initiatief van basisscholen in Heerenveen waarvoor ook de Sint Jozef werd gevraagd. Kinderen gaan vier dagen per week naar hun taalklas en één dag per week naar de school in hun wijk. Kok bedankte. “Een zwaktebod”, vindt ze. “Je doet gewoon mee, als onderdeel van de groep. De leerkrachten zijn eigenaar van het leerproces van alle kinderen in de klas, dus ook de kinderen die de taal nog niet beheersen.”

Trots

“Het blijft spannend om gewoon te zeggen: Dit is wie wij zijn en wij zijn daar trots op”, zegt Kok. “Maar weet je: We blijven niet duwen en trekken en wedden op twee paarden. De Sint Jozefschool heeft al jaren heel goede uitstroomcijfers dus we hebben recht van spreken. Wie wil aanhaken is welkom. Een gemengde school werkt.”

Omrop Fryslân maakte een documentaire over de Sint Jozefschool. Bekijk die hier

Lees ook

PO

Aanmelden voor de Verus nieuwsbrief

Iedere week het laatste nieuws uit het onderwijs