U bent hier

Gelijke-kansen-estafette – Gelijke kansen in het speciaal onderwijs

Een kind van 7 wordt zeer ernstig ziek. Op Onderwijscentrum Leijpark, de speciale school van Harry Hoekjen, kan hij onderwijs blijven volgen. Maar het samenwerkingsverband geeft aanvankelijk geen toelaatbaarheidsverklaring en dus: geen geld. “Ik heb besloten het kind gewoon te plaatsen. Het wil graag naar school.” Verus sprak Hoekjen over gelijke kansen in het speciaal onderwijs.

De Inspectie constateert dat de sociaaleconomische segregatie in Nederland toeneemt en ziet ook dat deze vorm van segregatie in het christelijk en katholieke onderwijs relatief minder sterk aanwezig is. Verus houdt een gelijke-kansen-estafette: we delen voorbeelden van scholen die erin slagen de segregatie te verkleinen en kwaliteit te verbeteren.

Ontwikkelingsmogelijkheid = onderwijs

Al jaren maakt Hoekjen zich hard voor financiering van onderwijs aan ernstig meervoudig beperkte (EMB) kinderen. Met resultaat: zijn voorstel staat in het regeerakkoord. “Ook deze kinderen moeten gewoon naar school mogen. Nu geven veel samenwerkingsverbanden passend onderwijs geen toelaatbaarheidsverklaring meer voor hen af op het moment dat ze 16 worden. Ze zitten vaak in een uitstroomprofiel Dagbesteding/Belevingsgericht en de leerplicht is vervallen. Dat is onrechtvaardig en slecht voor de ontwikkeling van deze kinderen. Als er nog ontwikkelingsmogelijkheid is, moet je onderwijs bieden.”

De kinderen op Onderwijscentrum Leijpark hebben hun eigen ontwikkel- en leerroute binnen een uitstroomprofiel. “We monitoren hun ontwikkeling om het onderwijs op hen aan te passen, maar ook om ons eigen onderwijs te verbeteren.”

Goed voor kind en gezin

Gelijke kansen, zegt Hoekjen, betekent dat het niet uitmaakt of je een beperking hebt of niet. Dat het niet uitmaakt of je op een reguliere of een speciale school zit, maar dat je het maximale uit jezelf kunt halen en gelukkig wordt. Als dat lukt, ziet hij bij Leijpark, komt dat niet alleen de individuele leerling maar ook zijn gezin ten goede. “De druk binnen deze gezinnen is groot. Er is veel stil leed, spanningen. De omgeving is niet altijd even mild en begripvol.”

Langzaam weer plezier

Een andere groep waarvoor hij zich hard maakte is die van kinderen met onverklaarde lichamelijke klachten. Die groep groeit. “Met name vanaf de pubertijd. Het zijn kinderen met ernstige problemen, langdurige pijnklachten zonder dat een medische oorzaak gevonden wordt, eetstoornissen en psychische klachten. Een verklaring is moeilijk te vinden maar die klachten zijn zeer reëel.”

Het gaat om kinderen die uitvallen bij het regulier onderwijs en niet zo maar meer terug kunnen naar de school van herkomst. Nu komen ze hier tot rust en langzaam gaan ze weer met plezier naar school waardoor de ontwikkeling weer op gang komt. Hun gezinnen leven op.”

En de school ontwikkelde samen met het revalidatiecentrum een voorziening voor kinderen en jongeren die recent Niet Aangeboren Hersenletsel hebben opgelopen. Revalidatiezorg en onderwijs werken daarin heel nauw samenwerken. “Hierdoor kunnen we deze kinderen sneller en intensiever dan voorheen helpen en onderwijs verzorgen”, ziet Hoekjen. “De resultaten stemmen me gelukkig.”

Met partnerorganisaties richtte Leijpark een Kinder- en Jongerencentrum in, vergelijkbaar met een Integraal Kindcentrum; specifiek voor onze leerlingen. “Daarvoor stellen we ons schoolgebouw 50 weken per jaar open, van 07.00 tot 19.00 uur. Hierdoor zijn velerlei activiteiten voor leerlingen mogelijk geworden.”

Bureaucratie ontneemt kind kansen

Goed kijken naar het kind dus, dat is wat Hoekjen en zijn team doen. Maar dat wordt bemoeilijkt door de ontzettend complexe financiering van zijn soort onderwijs. “Samenwerkingsverbanden passend onderwijs worden soms gestuurd door geld en houden onvoldoende rekening met de werkelijke vraag die kinderen hebben”, stelt Hoekjen.

Voor veel leerlingen, onder wie EMB-kinderen, heeft hij bovendien te maken met onderwijsgelden én zorgbekostiging. “We moeten langs allerlei kantoren en bureaus om de benodigde middelen te verkrijgen voor zorg en ondersteuning. Het is erg om te zien: Er wordt veel te veel van scholen gevraagd en dat leidt tot risico’s van een tekort op middelen. We ontnemen kinderen daardoor kansen.”

De bureaucratie is absurd, zegt Hoekjen. “Het is nog nooit zo erg geweest. Pas zag ik een aanvraag van een toelaatbaarheidsverklaring voorbij komen van 25cm papier.”

Regering, boter bij de vis

Het voornemen van de regering om onderwijs aan EMB-kinderen direct te bekostigen moet dan ook snel worden uitgevoerd. “Vorig jaar juni heb ik dit probleem aangekaart, in oktober stond het in het regeerakkoord, nu moet er voorgang gemaakt worden. Ik hoop dat dit probleem niet lang meer duurt.”

Vol houden

Waarom hij het ondanks zijn worsteling met de financiering vol blijft houden? “De lach. Een kind dat weer naar school kan. Dat je in alle narigheid toch iets goed kunt doen voor deze kinderen en hun ouders. En dat ik soms oud-leerlingen tegenkom die het gered hebben, die een baan hebben en een relatie zijn begonnen. Dat wij daar als school aan hebben kunnen bijdragen. Dat raakt mij.”

Lees ook

 

PO | VO

Aanmelden voor de Verus nieuwsbrief

Iedere week het laatste nieuws uit het onderwijs