U bent hier

Een seculier eenheidsdeken over Europees onderwijs?

Hij vond dat Europarlementarier Sophie In’t Veld het bijzonder onderwijs aanviel. Zij vond dat haar CU-collega Peter Van Dalen de feiten verdraaide. Naar aanleiding van hun tweets vroegen wij beide politici naar de Nederlandse vrijheid van onderwijs in Europa.

Vrijbrief voor discriminatie
“Het is een misverstand dat wij iedereen willen verplichten tot humanistisch onderwijs”, vertelt Sophie In ’t Veld. “Die vrees is ongegrond.” Maar de D66-er benadrukt wel dat er frictie is tussen de vrijheid van onderwijs en andere grondrechten. “De Europese Commissie heeft Nederland al op de vingers getikt. De vrijheid van onderwijs is geen vrijbrief voor discriminatie.”

Waar ziet In ’t Veld die discriminatie dan in het Nederlandse onderwijs? “Vinden wij het in orde dat kinderen opgevoed worden met het idee dat meisjes minder waard zijn dan jongens? Kijk bijvoorbeeld naar de SGP. Het kan niet dat er tegen een meisje gezegd wordt: jij hebt minder mogelijkheden.”  

Zorgelijk
“We moeten onszelf de vraag stellen hoe de vrijheid van onderwijs en de vrijheid van godsdienst zich verhouden tot de rechten van het kind.”

Met name in Hongarije constateert In ’t Veld problemen. “Er is geen geld om openbare scholen te bekostigen. Daarom worden deze scholen massaal ondergebracht bij katholieke schoolbesturen, waar de leerlingen opeens mee moeten gaan doen met alle bijbehorende gebruiken. Dat is zorgelijk.”

Vrijplaats
De Europarlementariër vraagt zich hardop af in hoeverre ons schoolsysteem binnen de Europese waarden past. “D66 wil een politieke unie in Europa. Dan moeten we wel nadenken over onze gedeelde waarden. Het mag niet zo zijn dat een confessionele school een vrijplaats wordt voor discriminatie.”

Europese inmenging
“Sophie In 't Veld is voor keuzevrijheid van ouders als het gaat om onderwijs. Dat standpunt deel ik ten volle, daarom is het Nederlandse systeem ook zo waardevol”, reageert Peter van Dalen, Europees Parlementslid namens de CU. “Maar op twee punten verschillen we van mening.”

“Allereerst zie ik geen reden voor inmenging van de EU in de verschillende schoolsystemen in Europa. Mocht er sprake zijn van discriminatie in een lidstaat, dan bestaat de mogelijkheid om naar de rechter te gaan en uiteindelijk een zaak te beginnen bij het Europees Hof voor de Mensenrechten in Straatsburg. De EU heeft hier niets mee te maken.”

Seculier eenheidsdeken
“Maar het tweede verschil van mening gaat veel verder”, vindt Van Dalen. “Sophie in 't Veld zegt voor keuzevrijheid te zijn, maar vindt tegelijkertijd dat de bandbreedte van die keuze gebonden is aan humanistische waarden. Dat is geen echte keuzevrijheid, maar een seculier eenheidsdeken over onderwijs omdat dan geen ruimte wordt geboden voor religieus onderwijs. Dan kunnen ouders er niet voor kiezen om hun kinderen naar bijvoorbeeld een orthodox-christelijke school te sturen.

Die eenheidsworst hoef ik niet. Ouders moeten vrij zijn om kinderen op te (laten) voeden volgens de normen en waarden die zij belangrijk vinden. Het is goed als de nationale overheid dit financieel ondersteunt. School staat in het verlengde van de opvoeding: daar gaan ouders over, niet de staat.”

Vrij van godsdienst In ’t Veld benadrukt dat Van Dalen en zij beide staan voor de vrijheid van onderwijs. “En ik sta dus ook voor de vrijheid van ouders die hun kind vrij van godsdienst willen opvoeden.” Maar de opmerking van Van Dalen dat zij zou vinden dat iedereen verplicht humanistisch onderwijs zou moeten krijgen, noemt In ‘t Veld “aperte onzin en bewust misleidend”. “Het was precies deze bewuste misleiding die me aanzette tot mijn tweet.”

“Sommige gelovigen vinden de afwezigheid van religieuze symbolen een aantasting van hun vrijheid. Neem de kwestie van de kruisbeelden in Italiaanse scholen (ouders protesteerden tegen de aanwezigheid van crucifixen op een openbare school, red.). Als dan wordt gezegd dat er met de verwijdering van zo’n beeld verplichte neutraliteit wordt opgelegd, irriteert dat mij. Er zijn toch ook atheïstische ouders? Die kunnen ook moeite hebben met de aanwezigheid van een kruisbeeld.”

Van Dalen trekt het gesprek snel in de juridische sfeer, vindt In ’t Veld. “Ik wil het vooral hebben over onderliggende waarden. Alle landen moeten zich houden aan verdragen en principes, anders moet Europa ingrijpen.”

WO | HBO | MBO | PO | VO

Aanmelden voor de Verus nieuwsbrief

Iedere week het laatste nieuws uit het onderwijs