U bent hier

Docentenkritiek op eindexamen én vak Nederlands klinkt al voor ’t examen gemaakt is

Terwijl u dit leest, zwoegen duizenden leerlingen op hun eindexamen Nederlands. Kritiek op dat examen klinkt daarna niet alleen bij het LAKS, ook docenten zullen zich weer laten horen. Want zij vinden dat het examen hun vak tekortdoet. Docent Nederlands Arnoud Kuijpers gaat zelfs verder: hij neemt eigenhandig het hele vak op de schop. Verus sprak hem.

Kuijpers werkt op het Candea College in Duiven en werd verkozen tot beste leraar Nederlands van 2015. Hij ontwikkelt een nieuw programma Nederlands voor havo 3 binnen onderwijsgroep Quadraam en buigt zich met collega’s over de vraag hoe het ideale examen er eigenlijk uitziet.

Al jaren klinken er klachten over het examen Nederlands. Kunt u nog eens uitleggen wat er mankeert aan het huidige examen?

“Twee dingen: allereerst doet het examen geen recht aan het vak omdat het alleen maar de leesvaardigheid toetst. Ten tweede haalt een leerling nooit of te nimmer hoger dan een acht. Er zitten veel te veel interpretatieve vragen in het examen. Hoe goed je leerlingen ook voorbereidt, het gemiddelde cijfer blijft een 6,1. Dat is heel onbevredigend.”

Tijdens de docentenconferentie Nederlands nu! op 18 juni, geeft u een workshop over Het ideale examen. Hoe ziet dat er uit?

“De workshop die ik geef, wordt een socratisch debat. We gaan met heel veel docenten in gesprek om op te halen wat zij willen. Aan de hand daarvan wil ik een examenrichtlijn maken die ik aan de staatssecretaris voorleg.

Persoonlijk zou ik het veel mooier vinden als er bijvoorbeeld ook een tekst in het examen zit met een spel- en formuleerfout die leerlingen eruit halen. Een examen met aandacht voor poëzie en schrijfvaardigheid, dat zou mooi zijn.”

U en een collega krijgen tijd en ruimte om een nieuw programma Nederlands voor havo 3 te maken binnen Quadraam. Waarom? En hoe gaat dat eruit zien?

“Als je klaagt, moet je ook iets doen vind ik. Leraren klagen altijd, maar doen er niet zoveel aan. Ik zei tegen het bestuur van mijn school: Ik wil graag het Nederlands totaal op de schop nemen. Gewoon bij nul beginnen en kijken wat écht belangrijk is. Nu krijg ik uren en geld. Quadraam wil docenten ruimte geven om te experimenteren. Het ontbreekt in het onderwijs aan tijd. Als je docenten tijd geeft, komt er iets nieuws. 

Ik baalde dat ik lessen gaf waarvan ik dacht: Dit is zó niet relevant. Natuurlijk staan de kerndoelen voorop, maar de manier waarop we het programma gaan inrichten verandert. We zorgen voor meer projectonderwijs en koppelen kerndoelen aan elkaar. Het onderwijs moet beter aansluiten op de samenleving, want daar ontbreekt het op school weleens aan. 

Ja, projectmatig werken betekent een worsteling met tijd. We zijn nu bezig het jaar in te delen, dat is een heel lastige puzzel.”

U schrijft dat u ook stopt met cijfers geven. Je moet maar durven…

“Een totale mentaliteitsverandering. Maar aan cijfers heb je helemaal niets: ze verstommen elke vorm van zelfreflectie. Ik heb 5vwo pas een opdracht laten doen rond Gijsbrecht van Aemstel, zonder cijfer. Dat wisten ze en toch hebben ze twee weken lang keihard gewerkt. Leerlingen vinden het uiteindelijk ook een opluchting.”

Beeld Marie-Caroline Lanfranchi

VO

Aanmelden voor de Verus nieuwsbrief

Iedere week het laatste nieuws uit het onderwijs