U bent hier

Deze veertien spanningen ervaren beginnende leraren. En er is wat aan te doen

Nakijken en je lessen voorbereiden of een wijntje drinken met je vrienden? Aardig gevonden worden door je leerlingen of streng zijn om de orde te houden? Werkbalans versus privé en zorgen voor leerlingen versus onderwijzen zijn twee voorbeelden van ‘professionele identiteitsspanningen’. Vandaag presenteert het CEPM een toolbox die (beginnende) leraren bij die spanningen een eigen weg helpt vinden.

Jeannette Geldens, lector Betekenisvol Leren Onderwijzen Kempelonderzoekscentrum Hogeschool de Kempel Helmond, deed samen met haar projectleden vanuit het Center of Expertise Persoonlijk Meesterschap (CEPM) onderzoek naar professionele identiteitsspanningen op de werkplek en ontwikkelde een toolbox.

Conflict 

Van haar studenten, collega-hogescholen, het onderwijswerkveld én vanuit onderzoek waren haar de spanningen bekend die (aanstaande) leraren tegenkomen. Het gaat om spanningen in je professionele identiteit, verduidelijkt Geldens: “Je ervaart een conflict tussen wat jij persoonlijk heel relevant vindt en wat je relevant vindt in je beroep.” 

De spanningen 2, 3, 4, 6 en 10 spannen de kroon, vertelt Geldens:

  • 2. Zorg willen dragen voor leerlingen versus de verwachting om te onderwijzen.
  • 3. Het gevoel van niet competent zijn in termen van kennis versus de verwachting om een expert te zijn.
  • 4. Ervaren van een verschil tussen de eigen, vaak impliciete theorieën en de theorieën die relevant zijn voor het lesgeven.
  • 6. Tijd willen steken in het oefenen van lesgeven versus de druk ervaren om tijd te investeren in andere taken die deel zijn van de leraarstaken.
  • 10. Balans werk en privé in de vorm van werkdruk van het leraarsberoep

Naast die professionele identiteitsspanningen, genoteerd op 14 spanningskaarten met werkwijzekaart, zitten in de vandaag gepresenteerde Toolbox een handreiking, een dvd en een website-verwijzing met alle producten die begeleiders, aanstaande en beginnende leraren kunnen gebruiken bij het in beeld brengen van deze spanningen op de werkplek en het leren ermee om te gaan. 

Een handreiking, geen handleiding

Die toolbox is overigens geen goocheldoos met oplossingen voor professionele identiteitsspanningen. “Het is een handreiking, geen handleiding”, zegt Geldens. “De toolbox helpt je een weg te vinden die bij jou past. Het doel is leren omgaan met spanningen vanuit agency: het gaat om controle krijgen en houden over je eigen handelen, autonomie en eigenheid. Je hoeft niet een ander te imiteren, jij leert jezelf te laten zien in je professie.”

Risico op burn-out

Waarom dat zo belangrijk is? Omdat uit onderzoek blijkt dat professionele identiteitsspanningen het risico op burn-out en uitval vergroten. Geldens: “Professionele identiteitsspanningen zijn tevens sterk emotionele zaken.” De manier waarop je daarmee omgaat, moet dus bij je passen.

Ik ben niet de enige

De toolbox brengt een gesprek op gang, tussen (aanstaande) leraren en begeleiders. “Voorbeelden kunnen je helpen om bewust te worden van wat je nou eigenlijk in je praktijk meemaakt”, legt Geldens uit. Leraren denken: ‘Dat ervaar ik ook. En ik ben niet de enige die hiermee zit.’ Ook biedt de toolbox voorbeelden en suggesties hoe je kunt leren omgaan met deze spanningen.

In samenhang met een masterclass is de toolbox vanaf september 2016 beschikbaar

PO | VO | HBO

Aanmelden voor de Verus nieuwsbrief

Iedere week het laatste nieuws uit het onderwijs