U bent hier

De verkiezingsprogramma´s over vrijheid van onderwijs

Behouden, uitbreiden, moderniseren… Hoewel er geen partij is die expliciet af wil van de grondwettelijke vrijheid van onderwijs, komen we diverse maatregelen tegen in de verkiezingsprogramma’s, die wel degelijk een inperking vormen.

Aantasting van de vrije schoolkeuze
De Besturenraad vindt de vrijheid van onderwijs van grote waarde. Wij zijn tegen de acceptatieplicht voor leerlingen en het schrappen van de enkele feit-constructie, die een inperking vormen van de onderwijsvrijheid. In plaats van de huidige enkele feit-constructie zou er een duidelijker alternatief moeten komen, zoals ook de Raad van State heeft voorgesteld. Ook de Onderwijsraad ziet geen noodzaak voor deze maatregelen. Daarnaast zijn wij van mening dat segregatie niet van bovenaf moet worden tegengegaan, vanuit een maakbaarheidsideaal. Dit zou onvermijdelijk een aantasting van de vrije schoolkeuze zijn.

De partijen CDA, CU, SGP en PVV geven in hun verkiezingsprogramma’s aan te staan voor de vrijheid van onderwijs. De PVV maakt een uitzondering voor Islamitische scholen, daar is in hun visie geen ruimte voor. D66 wil de vrijheid van onderwijs ‘moderniseren’, bijvoorbeeld op het punt van het stichten van scholen op basis van andere grondslagen dan de klassieke richtingen. Ook het CDA wil de vrijheid om scholen te stichten verbreden tot niet-religieuze gronden. Hoewel er geen partij is die expliciet af wil van de grondwettelijke vrijheid van onderwijs, komen we diverse maatregelen tegen in de verkiezingsprogramma’s, die wel degelijk een inperking vormen.
Alleen de VVD noemt in haar programma nergens de vrijheid van onderwijs, maar heeft ook geen maatregelen die de vrijheid inperken.

Acceptatieplicht voor leerlingen
De acceptatieplicht voor scholen wordt in de verkiezingsprogramma’s gesteund door SP en GroenLinks. Het is opvallend dat trouwe voorvechters van de acceptatieplicht PvdA en D66 in hun programma’s hier niets over zeggen. Vreemd genoeg lezen we in de verkiezingsprogramma´s van SP, PvdA en PvdD dat leerlingen niet geweigerd mogen worden vanwege hun geaardheid. Uiteraard mag dat niet, maar door dit te stellen wekken de partijen onterecht de suggestie dat dit ook daadwerkelijk voorkomt.

Vrij personeelsbeleid
Een ander heet hangijzer is het vrije benoemingsbeleid van personeel. GroenLinks is voor het schrappen van de zogeheten enkele feit-constructie. Dit standpunt valt ook op te maken uit de stellingname van D66. Door SP, PvdD en PvdA wordt erop gewezen dat leraren niet geweigerd mogen worden vanwege hun seksuele geaardheid. Dit standpunt wijzigt echter niets aan de huidige praktijk omdat dit nu al niet is toegestaan.

Segregatie
Ook op het terrein van het tegengaan van segregatie in het onderwijs worden diverse (bekende) punten voorgesteld. SP, PvdA en GroenLinks roepen op tot maatregelen om tot gemengde scholen te komen. Ze zijn het er over eens dat er een vast aanmeld/inschrijfmoment voor kinderen moet komen. Zij zien hierbij ook een sterke, soms verplichtende rol weggelegd voor gemeenten. De suggestie wordt wel eens gewekt dat segregatie in het onderwijs plaatsvindt als gevolg van de vrijheid van onderwijs. Deze suggestie wordt door de Onderwijsraad ontkracht.

Identiteit en doelmatigheid
CDA, CU, D66 en PvdA willen dat het opleidingenaanbod beter aansluit bij de arbeidsmarkt. In de praktijk betekent dat een vermindering van het aantal opleidingen. Het is opvallend dat enkel de CU aangeeft dat ook identiteit een rol moet spelen bij de afweging over het opleidingenaanbod. Eerder gaven wij aan dat er onterecht geen aandacht is voor de factor identiteit in het onderwijsaanbod, in het pas uitgekomen advies van de Onderwijsraad over macrodoelmatigheid.

Al met al staan er op het terrein van de vrijheid van onderwijs geen grote verrassingen in de verkiezingsprogramma´s. Er is een tweedeling tussen partijen die de vrijheid van onderwijs deels willen inperken door symbolische maatregelen (SP, PvdA, D66, GroenLinks en PvdD), en partijen die staan voor de onverkorte vrijheid van onderwijs (CDA, CU, SGP).

WO | HBO | MBO | PO | VO

Aanmelden voor de Verus nieuwsbrief

Iedere week het laatste nieuws uit het onderwijs