U bent hier

De menselijke maat - stof voor borrelpraat

De zogeheten menselijke maat komt zeker ter sprake bij de komende behandeling van de Onderwijsbegroting 2009. Nog vóór het debat ontvangt de Tweede Kamer een brief van de bewindslieden over de menselijke maat in het onderwijs. Maar de Kamer kan niet wachten en besloot deze week al tot een fusiestop. 'Met de discussie over de menselijke maat is iets fundamenteel mis', vindt Harm Klifman, senior adviseur bij de Besturenraad. 'En de fusiestop moet weer van tafel.'

De zogeheten menselijke maat komt zeker ter sprake bij de komende behandeling van de Onderwijsbegroting 2009. Nog vóór het debat ontvangt de Tweede Kamer een brief van de bewindslieden over de menselijke maat in het onderwijs. Maar de Kamer kan niet wachten en besloot deze week al tot een fusiestop. 'Met de discussie over de menselijke maat is iets fundamenteel mis', vindt Harm Klifman, senior adviseur bij de Besturenraad. 'En de fusiestop moet weer van tafel.'

Het onderwerp 'menselijke maat in het onderwijs' houdt de gemoederen bezig. Zo spreken Kamerleden hun verontrusting uit over fusies van grote mbo-instellingen. Ze willen van de staatssecretaris weten wat ze daarvan vindt en of zo de menselijke maat niet zoek raakt. De staatssecretaris houdt zich voorlopig op de vlakte maar erkent: "De borging van de verschillende aspecten van de menselijke maat vormen voor mij een belangrijk punt in de beoordeling van een fusieaanvraag".

De kwestie van de menselijke maat doet er door deze uitspraak toe. Kennelijk hanteert de politiek dit begrip als maatstaf bij de beoordeling van wat wel en wat niet kan of mag als het om schaal gaat. Dit suggereert dat er zoiets als een optimale schaal bestaat, een objectieve norm. Dit nu is een fictie.

Onderzoekers op het gebied van (de organisatie van) het onderwijs laten niet na erop te wijzen dat er met die discussie over de menselijke maat iets fundamenteel mis is. Zij verwijten politici dat ze helderheid zeggen te creëren maar juist verwarring zaaien: ze onderscheiden niet goed en appelleren daardoor aan onderbuikgevoelens en leveren stof voor borrelpraat.

Want, zo stellen de onderzoekers, je moet echt onderscheid maken tussen bestuurlijke schaal, schoolgrootte, vestigingsgrootte en misschien zelfs wel klassengrootte. Dat zijn heel verschillende dingen. Ook moet je goed onderscheid maken tussen de verschillende schoolsoorten, zoals gymnasium, havo/vwo en vmbo.

We weten nog niet alles over de invloed van schaal op bijvoorbeeld het welbevinden van leerlingen, maar wel genoeg om er een paar duidelijke uitspraken over te doen. Zo is niet of onvoldoende aangetoond dat van grootschalige instellingen een negatieve invloed uitgaat op leerprestaties of efficiency. Bovendien gaat twee derde van de leerlingen met plezier naar school en voelt 85 procent zich veilig.

Voor leerlingen doet omvang er niet toe. Ook vier op de vijf ouders zijn tevreden. Kortom, er zingt een negatief verhaal rond over grootschalige instellingen zonder enige relevante onderbouwing. Toch voedt de Tweede Kamer de onrust hierover en verzet hij zich parmantig tegen verdere fusies. Zo worden de autonomievergroting en eigen beslissingsruimte voor schoolbesturen zonder enige dwingende reden hinderlijk doorkruist.

De staatssecretaris is inmiddels in dit verhaal meegegaan, getuige voorgaand citaat uit de beantwoording van Kamervragen hierover. We zijn benieuwd hoe zij en haar collega's zich hier uit gaan redden.

>>Zie ook: Open Mind - Menselijke Maat, een advies aan de bewindslieden [1-1-1-51]

Download In een interview in DRS Magazine (oktober 2008) voor christelijk/reformatorisch onderwijs gaat Harm Klifman onder meer in op schaalvergroting in het onderwijs.

 

MBO | PO | VO

Aanmelden voor de Verus nieuwsbrief

Iedere week het laatste nieuws uit het onderwijs