U bent hier

De ideale rechtsbescherming voor schoolbestuurders

“Het is jammer dat de eigen-kring-rechtspraak via commissies van beroep weggestreept wordt en er een landelijke commissie van beroep komt” zegt prof.mr.drs. Ben Vermeulen, lid van de Raad van State, rechter en hoogleraar vanmiddag tijdens het juridisch congres van Verus in Baarn.

“We houden niet van de overheidsrechter en als we dan kijken naar de ideale rechtsbescherming dan betreur ik het dat de gedachte van decentrale rechtspraak, in eerste instantie bij niet-rechterlijke instanties, is verlaten. Ik zie ook problemen voor ouders die bij passend onderwijs hun recht willen halen: er is een overvloed aan instanties, zoals het schoolbestuur, geschillencommissie passend onderwijs, College van de Rechten van de Mens, de bestuursrechter en de civiele rechter en dan is er het onderscheid tussen privaatrecht en publiek recht. Ik zou wel willen nadenken over een situatie zoals het college van beroep hoger onderwijs, een model met decentrale commissies en een onderwijsrechter.”

Prof. Vermeulen ziet een voortdurende relativering door de vervaging van grenzen tussen openbaar en bijzonder onderwijs, de noodzaak tot samenwerken en het botsen van hoofdtypen recht. Hij noemt als voorbeeld de samenwerkingsschool en het wetsvoorstel Meer ruimte voor nieuwe scholen en gaat onder andere in op de actualiteit van de rol van de inspectie, het arbeidsrecht en passend onderwijs.

Onderwijsinstellingen zijn braaf

“Wat goed onderwijs is, is lastig te definiëren en daarom is er altijd een spanningsveld tussen vrijheid van onderwijs en de toets door de overheid”, volgens Vermeulen. “Er wordt voldaan aan opmerkingen van de inspectie, ook als die opmerkingen dubieus zijn. De inspectie is ter goeder trouw, maar heeft soms toch eigen opvattingen. Ik vind het problematisch dat negatieve oordelen lastig via een juridische procedure zijn aan te vechten. Alleen het oordeel zeer zwak kan via het bestuursrecht worden aangevochten, zij het via een kostbare procedure. De overheid ziet in het onderwijs een mogelijkheid te sturen op bepaalde maatschappelijke ontwikkelingen. Bijvoorbeeld ten aanzien van burgerschapseisen. Dat is een hoge eis, waar de inspectie op zal sturen door een bepaald idee van burgerschap op te leggen.”

Flexibeler

In het arbeidsrecht komen er ontwikkelingen aan die te maken hebben met ontslag en flexibiliteit. Vermeulen: ”Vast werk wordt goedkoper, flexibeler, de proeftijd gaat vijf maanden langer duren en de ketenregeling voor het onderwijs wordt versoepeld. Na drie jaar zal een vast contract aangeboden moeten worden in plaats van de huidige twee jaar. De ketenregeling is bovendien uitgeschakeld bij ziektevervanging en er komt een extra ontslaggrond. Het arbeidsrecht wordt flexibeler, behalve voor payrolling. Die arbeidsvoorwaarden mogen niet meer gebaseerd zijn op de cao uitzendbureaus, maar op de in de school geldende arbeidsvoorwaarden.”

Kritisch op samenwerkingsverband

“Een dwangverband”, noemt Vermeulen de samenwerkingsverbanden passend onderwijs. “Schoolbesturen zijn onderworpen aan de besluiten van een samenwerkingsverband. Er is een risico dat een schoolbestuur overruled wordt. Is hier dan sprake van verenigingsdwang, waardoor het in strijd is met hoger recht? Dat denk ik niet. Het gaat om een complexe doelgroep en een grote opdracht, waarvoor grote eenheden nodig zijn. Dat belang rechtvaardigt verenigingsdwang.”

Workshops

Na de inspirerende inleiding was het de beurt aan de advocaten van Verus om de honderdvijftig congresgangers mee te nemen in een aantal actuele zaken, zoals onder meer AVG, vechtscheidingen, passend onderwijs en zorgrecht en de laatste juridische ontwikkelingen in het arbeidsrecht.

Als u over deze of andere juridische onderwerpen vragen heeft, kunt u contact opnemen met de helpdesk van Verus: helpdesk@verus.nl.

Aanmelden voor de Verus nieuwsbrief

Iedere week het laatste nieuws uit het onderwijs